Παρασκευή, 02 Μαρτίου 2012 20:00

    Πολυδεύκης, Ιούλιος

    Written by
    Rate this item
    (0 votes)
    Πολυδεύκης, Ιούλιος (2ος αι. μ.Χ.). Λεξικογράφος. Καταγόταν από την πόλη Ναύκρατη της Αιγύπτου και σπούδασε στην Αθήνα, κοντά στον ρήτορα Αδριανό, μαθητή του Ηρώδη του Αττικού. Όταν ολοκλήρωσε την εκπαίδευσή του, άσκησε το επάγγελμα του σοφιστή και του δασκάλου της ρητορικής. Επί Μάρκου Αυρηλίου πήγε στη Ρώμη, όπου καταγοήτευσε τον νεαρό τότε και μελλοντικό αυτοκράτορα Κόμμοδο. Ο Π., με την εύνοια του Κόμμοδου, κατέλαβε το 178 μ.Χ. την έδρα της ρητορικής στην Αθήνα, όπου δίδαξε έως το τέλος της ζωής του. Πέθανε σε ηλικία 58 ετών, αφήνοντας έναν ανήλικο γιο.
Ως δάσκαλος της ρητορικής, ο Π. εκφωνούσε δύο λόγους την ημέρα, τον έναν καθιστός σε θρόνο και τον άλλον όρθιος. Συνέγραψε αρκετά αξιόλογα έργα, ωστόσο έγινε γνωστός από το περίφημο λεξικό του το οποίο επιγράφεται Ονομαστικόν και αποτελείται από 17 βιβλία. Στο λεξικό αυτό ο Π. καταχώρισε λέξεις που ήταν σε χρήση στην αττική διάλεκτο και τις ταξινόμησε, όχι αλφαβητικά, αλλά με δικό του σύστημα. Σε κάθε βιβλίο πρότασσε μια επιστολή προς τον Κόμμοδο. Η πολύτιμη εργασία του Π. δεν διασώθηκε στην αυθεντική μορφή της. Σώθηκε μόνο μια επιτομή, που γράφηκε πριν από τον 9ο αι. μ.Χ., αντίγραφο της οποίας είχε στη βιβλιοθήκη του ο Βυζαντινός λόγιος Αρέθας. Για τη σύνθεση του έργου του, ο Π. βασίστηκε σε λεξικογραφικές συγγραφές προγενέστερών του λογίων, όπως στο Ονομαστικό του Γοργία, στο Σκευογραφικό του Ερατοσθένη και στις λεξικογραφικές συγγραφές του Αριστοφάνη του Βυζάντιου, ενώ ειδικά για το όγδοο βιβλίο του, που περιέχει «ονόματα δικαστικά και πολιτικά», στην Αθηναίων Πολιτεία του Αριστοτέλη. Ο αττικιστής Φρύνιχος άσκησε έντονη πολεμική εναντίον του λεξικογραφικού έργου του Π., κατηγορώντας τον ότι δεν είχε καταχωρίσει γνήσια αττικά λεκτικά στοιχεία. Στη μομφή αυτή απάντησε ο Π. στο 10ο βιβλίο του Ονομαστικού του, παραθέτοντας μάλιστα κείμενα από αρχαίους συγγραφείς. Το έργο του αποτελούσε πολύτιμη πηγή αρχαιομάθειας, γι’ αυτό και διαβαζόταν εντατικά κατά τον Μεσαίωνα. Η πρώτη έντυπη έκδοση του λεξικού του πραγματοποιήθηκε το 1502 στη Βενετία.
    Read 695 times

    Leave a comment

    Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.