Πέμπτη, 01 Μαρτίου 2012 16:44

    Νόμοι

    Written by
    Rate this item
    (0 votes)
    Νόμοι. Ο τελευταίος και μεγαλύτερος από τους διαλόγους του Πλάτωνα. Οι Ν. περιέχουν τις πιο ώριμες απόψεις του για την ηθική και τη νομική επιστήμη, όπως επίσης και μια εντελώς απομυθοποιημένη ερμηνεία της θεολογίας. Αφορμή της συγγραφής του έργου υπήρξε η ανάγκη διατύπωσης αρχών στις οποίες θα μπορούσε να βασιστεί η δημιουργία ενός πρότυπου πολιτικής και νομοθετικής οργάνωσης μιας νέας πόλης. Το ζητούμενο εδώ δεν είναι πλέον η δημιουργία ενός ιδανικού κράτους, όπως στην Πολιτεία, αλλά η σύνταξη ενός καταστατικού χάρτη, ο οποίος θα μπορούσε να εξασφαλίσει αποτελεσματική την ευρυθμία μιας κοινωνίας ανθρώπων στα μέσα του 4ου αι. π.Χ. Ως προς την υπόθεση, ο διάλογος διαδραματίζεται στην Κρήτη, όπου οι Κρήτες ετοιμάζονται να ιδρύσουν έναν οικισμό στη θέση μιας ερημωμένης πόλης. 
Ο υπεύθυνος αυτού του έργου πηγαίνει να επιθεωρήσει την τοποθεσία μαζί με έναν Σπαρτιάτη φίλο, όταν συναντούν έναν απλό Αθηναίο ταξιδιώτη (ο οποίος μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι ο ίδιος ο συγγραφέας) και, εντυπωσιασμένοι από τη συζήτηση μαζί του, τον προσκαλούν να τους συνοδεύσει ως εμπειρογνώμων σύμβουλος. 
Όσον αφορά τη διακυβέρνηση, ο Πλάτων στους Ν. υποστηρίζει την ύπαρξη ενός μεικτού συστήματος, το οποίο δεν θα χαρακτηρίζεται από την ωμότητα της απόλυτης μοναρχίας (όπως για παράδειγμα το περσικό κράτος) ούτε από την ακυβερνησία που ο συγγραφέας θεωρούσε απότοκο της πλήρους δημοκρατίας (εννοώντας την Αθήνα). Υποστηρίζει επίσης την κατοχή γης, καθώς θεωρεί ανεφάρμοστη την κοινοκτημοσύνη της ιδανικής πολιτείας, όμως διατυπώνει μέτρα για τον περιορισμό των οικονομικών ανισοτήτων. Οι ηθικοί κανόνες που διατυπώνονται προσομοιάζουν με τα προηγούμενα έργα (αυστηρή μονογαμία κ.ά.). Όσον αφορά τη νομοθεσία, θέτει τις βάσεις της διάκρισης μεταξύ αστικού και ποινικού δικαίου, ορίζοντας τη διαφορά μεταξύ βλάβης και αδικίας. Με τη θεολογία ασχολείται στο μέτρο που είναι αναγκαία για πρακτικούς σκοπούς· αντικρούει τις τρεις –κατά τη γνώμη του– λανθασμένες αντιλήψεις περί θεών (αθεΐα, πανθεϊσμό και εξαγορά των διαθέσεων των θεών απέναντι στους ανθρώπους) και μπορεί να θεωρηθεί ως εμπνευστής της ιδέας ότι οι θρησκευτικές πεποιθήσεις πρέπει να θεσμοθετούνται επισήμως από την πολιτεία και η παραβίαση ή παραχάραξή τους να τιμωρείται.
Οι Ν. του Πλάτωνα τελειώνουν με έναν αρκετά μακρύ και ζωηρό διάλογο του Αθηναίου με τον συνομιλητή του, κεντρική ιδέα του οποίου είναι η τάση προς το Εν και τον Νουν, στα όποια προσβλέπουν η πολιτεία και η νομοθεσία. Φορείς και εκπρόσωποι αυτών των ιδεών ορίζονται οι φύλακες-σωτήρες, οι οποίοι, ως ένα σώμα όχι αυστηρά διοικητικό, αλλά κυρίως ηθικό και πνευματικό, θα συνέρχονται κάθε πρωί πριν από την ανατολή του ηλίου και θα ασκούν συνεχή και εντατική επαγρύπνηση για τη διατήρηση και την εφαρμογή της νομοθεσίας και γενικά για όλη τη ζωή της πολιτείας ως ευνομούμενης πολιτικής κοινωνίας.
    Read 263 times

    Leave a comment

    Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.