Πέμπτη, 23 Φεβρουαρίου 2012 23:26

    αμνιωτά

    Written by
    Rate this item
    (0 votes)
    αμνιωτά. Ομάδα σπονδυλοζώων, η οποία περιλαμβάνει τα πτηνά, τα ερπετά και τα θηλαστικά. Η ονομασία αυτών των οργανισμών προέρχεται από το αμνιωτό αβγό τους, στο οποίο το αναπτυσσόμενο έμβρυο προστατεύεται από μια σειρά μεμβρανών, το άμνιο, το χόριο και την αλλαντοΐδα, καθώς και ένα σκληρό κέλυφος –στην περίπτωση των πτηνών, των ερπετών και μερικών θηλαστικών (μονοτρήματα)– το οποίο προστατεύει το έμβρυο από την ξηρασία· ο λεκιθικός σάκος των α. χρησιμεύει, τέλος, στην αποθήκευση των θρεπτικών για την ανάπτυξη του εμβρύου συστατικών. Τα πλακουντοφόρα θηλαστικά έχουν υποβαθμίσει το κέλυφος του αβγού και τον λεκιθικό σάκο και έχουν διαφοροποιήσει τις αμνιωτές μεμβράνες τους, ώστε να καθίσταται δυνατή η ελεύθερη ανταλλαγή θρεπτικών συστατικών και άχρηστων προϊόντων μεταξύ μητέρας και εμβρύου (βλ. λ. μεμβράνη / εξωεμβρυϊκές μεμβράνες).
Τα περισσότερα α. είναι προσαρμοσμένα σε μια αποκλειστικά χερσαία διαβίωση, αν και ορισμένα από αυτά είναι δευτερογενώς υδρόβια, όπως για παράδειγμα τα κητώδη θηλαστικά. 
Εκτός από το αβγό, τα α. έχουν μια σειρά άλλων προσαρμογών, οι οποίες έκαναν δυνατή την εποίκησή τους στη χέρσο. Πιο συγκεκριμένα, έχουν συζευκτικό όργανο για εσωτερική γονιμοποίηση, στερούνται του σταδίου της ελεύθερης προνύμφης και έχουν τη δυνατότητα να θάβουν τα αβγά τους· οι προαναφερθείσες προσαρμογές έδωσαν τη δυνατότητα στα α. να ξεπεράσουν την ανάγκη της αναπαραγωγής μέσα στο νερό. Η ανυδρία του χερσαίου περιβάλλοντος έχει επηρεάσει, ωστόσο, όχι μόνο την αναπαραγωγή αλλά και άλλες πτυχές της βιολογίας των α. Η ανάγκη μείωσης της απώλειας νερού επιβεβαιώνεται από το σχετικά αδιαπέραστο δέρμα, από τα κεράτινα νύχια, τα οποία τους επιτρέπουν να σκάβουν στο έδαφος και να αποσύρονται όταν κάνει ζέστη ή να θάβουν τα αβγά τους, από τη συμπύκνωση των ούρων που πραγματοποιείται στα νεφρικά σωληνάρια των νεφρών, από το μεγαλύτερο μέγεθος των εντέρων που απορροφούν νερό και από την πλήρη διαφοροποίηση των δακρυϊκών αδένων των ματιών, οι αντιβακτηριακές εκκρίσεις των οποίων προστατεύουν το μάτι από την αποξήρανση. Επιπλέον, τα α. χαρακτηρίζονται από μεγάλους πνεύμονες, οι οποίοι αποτελούν τα μοναδικά εναπομείναντα όργανα για την ανταλλαγή αερίων, και από την απώλεια του συστήματος της πλευρικής γραμμής, το οποίο άλλα σπονδυλόζωα χρησιμοποιούν για την ανίχνευση της κίνησης στο νερό. Τέλος, τα α. έχουν και ορισμένους σκελετικούς διαγνωστικούς χαρακτήρες, οι οποίοι είναι ιδιαίτερα χρήσιμοι στην αναγνώριση των απολιθωμάτων, όπως είναι το οστό του αστραγάλου.
Τα α. διακρίνονται με βάση τη δομή του κρανίου τους –και συγκεκριμένα με βάση τον αριθμό των κροταφικών τους οπών– σε αναψιδωτά, στα οποία δεν υπάρχει καμία οπή (χελώνια), σε συναψιδωτά, στα οποία υπάρχει μία οπή (θηλαστικά), και σε διαψιδωτά, στα οποία υπάρχουν δύο κροταφικές οπές· τα τελευταία διακρίνονται στα λεπιδοσαύρια, που περιλαμβάνουν τα φίδια, τις σαύρες και το τουατάρα (Sphenodon punctatus), και στα αρχοσαύρια, που περιλαμβάνουν τα κροκοδείλια και τα πτηνά. Η φυλογένεση, ωστόσο, των α. είναι ακόμη υπό έρευνα, εξαιτίας κυρίως της προβληματικής τοποθέτησης των χελωνίων σε σχέση με τις υπόλοιπες ομάδες.
Τα α. περιλαμβάνουν, συνολικά, περισσότερα από 20.000 είδη, ενώ τα πιο παλιά απολιθώματά τους χρονολογούνται από την ανώτερη λιθανθρακοφόρο περίοδο, πριν από 310 εκατ. χρόνια.
    Read 757 times

    Leave a comment

    Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.