Δευτέρα, 27 Φεβρουαρίου 2012 15:55

    Φρέμπελ, Φρίντριχ

    Written by
    Rate this item
    (0 votes)
    Φρέμπελ, Φρίντριχ (Wilhelm August Friedrich Fröbel, Ομπερβάισμπαχ, Θουριγκία 1782 – Μαρίενταλ, Θουριγκία 1852). Γερμανός εκπαιδευτικός και παιδαγωγός. Πέρασε δύσκολα παιδικά χρόνια εξαιτίας του πρόωρου θανάτου της μητέρας του και της αυστηρότητας του πατέρα του, ο οποίος ήταν προτεστάντης πάστορας, απασχολημένος με τη φροντίδα της μεγάλης ενορίας του και της μεγάλης οικογένειας που απέκτησε με τον δεύτερο γάμο του. Βρήκε από τότε καταφύγιο στους αγρούς και σχηματίστηκε μέσα του, κατά τρόπο αυθόρμητο, το βαθύ αίσθημα της ύπαρξης σε αρμονία με τη φύση, κάτι που αποτέλεσε τη βασική όψη του οράματός του της ζωής και το οποίο υπήρξε, εξάλλου, τυπικό χαρακτηριστικό του μεγαλύτερου μέρους του ρομαντικού κινήματος. Επιδόθηκε με ενθουσιασμό στη μελέτη των φυσικών επιστημών, στα πανεπιστήμια της Ιένα, του Γκέτινγκεν και του Βερολίνου, τις οποίες αναγκάστηκε να διακόψει μετά από δύο χρόνια για οικονομικούς λόγους. Υπήρξε μαθητής του Γκρούνερ και του Πεσταλότσι και από αυτούς απέκτησε το ενδιαφέρον για τα παιδαγωγικά προβλήματα. Ύστερα από ποικίλες εμπειρίες, το 1805 εκδηλώθηκε η κλίση του προς την παιδαγωγική. Μέχρι το 1816 εργάστηκε ως οικοδιδάσκαλος και κατόπιν ίδρυσε ένα μικρό σχολείο στο Γκρίσχαϊμ, το οποίο μετέφερε, το 1817, στο Κάιλχαου, κοντά στο Ρούντολσταντ. Το φιλελεύθερο πνεύμα που χαρακτήριζε το σχολείο, μέσα στο αυστηρά συντηρητικό κλίμα της εποχής, δημιούργησε μια ατμόσφαιρα καχυποψίας γύρω από τον Φ. Έτσι, το 1832 κατέφυγε στην Ελβετία, όπου ανέλαβε την εκπαίδευση δασκάλων. Ξαναγύρισε στη Γερμανία το 1836 και ίδρυσε εργοστάσιο για την παραγωγή διδακτικού υλικού. Αυτό απαρτιζόταν από μια σειρά δώρων, ειδικών παιχνιδιών που τα χρησιμοποιούσαν κυρίως στο σπίτι, δηλαδή μέσα στο φυσικό εκπαιδευτικό περιβάλλον. Ήταν στέρεα, κατά το μεγαλύτερο μέρος τους ξύλινα, σφαίρες, κύβοι, παραλληλεπίπεδα, και ένας κύλινδρος. Κάθε σειρά είχε έναν προκαθορισμένο αριθμό κομματιών, που είχαν μεταξύ τους ακριβείς αναλογίες μέτρου και χρώματος. Το σχέδιο αυτό του Φ. ξεκίνησε από την αντίληψη ότι το παιχνίδι, ενέργεια μέσα από την οποία εξωτερικεύονται αυθόρμητα οι εσωτερικές δυνάμεις, που υπακούουν στον καθολικό νόμο του πραγματικού, έχει ανάγκη από υλικό αναπαράστασης το οποίο να αποδίδει τις αρχικές μορφές της πραγματικότητας (εκείνες δηλαδή στις οποίες εκφράζεται βασικά η παραστατική ικανότητα της δύναμης). Η χρησιμοποίηση των δώρων αυτών κρίθηκε χρήσιμη για τα εκπαιδευτικά ιδρύματα. 
Το 1837 δημιούργησε στο Μπλάκενμπουργκ ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα για παιδιά με την ονομασία Κήπος των Παιδιών (Kindegarden), το οποίο αργότερα μετονομάστηκε σε Γενικός κήπος της γερμανικής νεολαίας. Το ίδρυμα αυτό αποτέλεσε την αρχή μιας προσχολικής εκπαιδευτικής αντίληψης σε όχι καθαρά βοηθητικό επίπεδο επίβλεψης. Η παιδαγωγική σκέψη του Φ. άντλησε έμπνευση από την παραδοσιακή διδασκαλία του φιλοσοφικού ιδεαλισμού του Φίχτε και του Σέλινγκ, κατά την οποία η εικόνα του Θεού ταυτίζεται, στη φαντασία του ανθρώπου, με τη δημιουργία του κόσμου. Ο όρος γερμανικός, που χρησιμοποίησε ο Φ. σε αυτήν και σε άλλες περιπτώσεις, δεν έχει σχέση με την αντίληψη του στενού εθνικισμού, αλλά με την αναγνώριση εκπαιδευτικού και κοινωνικού ρόλου σε αυτή τη διάρθρωση της ανθρώπινης κοινωνίας που ονομάζεται έθνος. Όλες αυτές οι αντιλήψεις κινούνταν στον χώρο του φιλελεύθερου ρομαντικού πνεύματος. Με τις προσπάθειες αυτές ο Φ. συνδύαζε και μια ειλικρινή δημοκρατική αντίληψη· ωστόσο, η κατεύθυνση αυτή συνάντησε την εχθρότητα των περισσότερων γερμανικών κυβερνήσεων μέσα στο αντιδραστικό κλίμα που επικράτησε στην Πρωσία και στα άλλα γερμανικά κρατίδια, έπειτα από τα πολιτικά γεγονότα του 1848-49. Οι παιδικοί κήποι και τα σχολεία, που ιδρύθηκαν με βάση τις αρχές του Φ., απαγορεύτηκαν, και μάταια ο Φ. προσπάθησε να υπερασπίσει την εκπαιδευτική αξία και λειτουργία τους. Πέθανε ακριβώς όταν αντιλήφθηκε ότι έχασε τη μάχη του στο πολιτικό πεδίο. 
Η θεωρία του παιχνιδιού του Φ. βρήκε την αποκορύφωσή της στη θεωρία της εργασίας, που εννοείται ως δράση μέσα στην οποία εκφράζεται, όταν εξωτερικεύεται κατά σαφή και καθορισμένο τρόπο, η εσωτερικότητα του ανθρώπου, το πνεύμα, διαμέσου του έργου, το οποίο τον φέρνει σε επικοινωνία με την υπόλοιπη ανθρωπότητα και που επομένως είναι κοινωνική με την πληρέστερη έννοια του όρου. Οι αντιλήψεις αυτές εκφράστηκαν από τον Φ., εκτός από μια σειρά γραπτών, στα έργα του Η αγωγή του ανθρώπου (1826) και Μητρικά τραγούδια και χάδια (1843).
    Read 3634 times

    Leave a comment

    Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.