Δευτέρα, 05 Μαρτίου 2012 14:24

Σέελε, Καρλ Βίλχελμ

Written by
Rate this item
(0 votes)
Σέελε, Καρλ Βίλχελμ (Karl Wilhelm Scheele, Στράλσουντ 1742 – Κέπινγκ 1786). Σουηδός χημικός. Γόνος φτωχής οικογένειας, σε ηλικία 14 ετών προσελήφθη μαθητευόμενος σε ένα φαρμακείο του Γκέτεμποργκ. Μελέτησε τα λιγοστά βιβλία και το συνταγολόγιο του φαρμακείου, αλλά ασχολήθηκε ιδιαίτερα με διάφορα πειράματα και απέκτησε αρκετά σημαντικές γνώσεις για την εποχή του επί της ιδιότητας και της συμπεριφοράς των χημικών ουσιών, γνώσεις τις οποίες διεύρυνε αργότερα στο Μάλμοε (1765), στη Στοκχόλμη (1768) και στην Ουψάλα (1770). Η φιλία του με τον Τόρμπερν Μπέργκμαν, αναγνωρισμένο ήδη επιστήμονα, τον βοήθησε να αποκτήσει τη φήμη που άξιζε. Το 1775 απέκτησε δικό του φαρμακείο στο Κέπινγκ, όπου άρχισε νέες και πιο σημαντικές μελέτες. Το ίδιο έτος ονομάστηκε μέλος της Ακαδημίας της Στοκχόλμης και αρνήθηκε την έδρα της χημείας στο πανεπιστήμιο του Βερολίνου που του πρότεινε ο Φρειδερίκος ο Μέγας.
Η συμβολή του Σ. στην επιστήμη είναι μεγάλη, χάρη στις σημαντικές ανακαλύψεις του, με τις οποίες έθεσε τις βάσεις των αναλυτικών μεθόδων. Ανακάλυψε το οξυγόνο πριν από τον Τζόζεφ Πρίστλεϊ (η δική του ανακοίνωση όμως έγινε αργότερα) και παρατήρησε τη σημασία της αναπνοής στα θαλάσσια ζώα. Παρασκεύασε το οξυγόνο με αντίδραση διοξειδίου του μαγγανίου με θειικό οξύ, δηλαδή με διαφορετική μέθοδο από εκείνη που εφάρμοσε ο Πρίστλεϊ. Κατά τη διάρκεια των μελετών του επί του διοξειδίου του μαγγανίου, εκτός από το οξυγόνο ανακάλυψε το χλώριο (1774), το μαγγάνιο, τα μαγγανικά και υπερμαγγανικά άλατα, διακρίβωσε ότι ο γραφίτης είναι μια μορφή άνθρακα και διαχώρισε το βάριο, το οποίο ονόμασε «βαρεία γη», το μολυβδικό και το βολφραμικό οξύ· μελέτησε, επίσης, τις αντιδράσεις του φωτός στα άλατα του αργύρου, παρατηρώντας ότι οι ιώδεις ακτίνες είναι οι πιο ενεργές. Μελετώντας το αρσενικό οξύ και τις αντιδράσεις του, ανακάλυψε την αρσίνη και το λεγόμενο «πράσινο του Σ.» (αρσενικός χαλκός).
Στον άγνωστο έως τότε τομέα της οργανικής χημείας, διαχώρισε και μελέτησε έναν μεγάλο αριθμό ενώσεων: από τον χυμό των λεμονιών απομόνωσε το κιτρικό οξύ και από τους χυμούς άλλων φρούτων το μηλικό οξύ· χρησιμοποιώντας το οξείδιο του μολύβδου απομόνωσε τη γλυκερίνη από το ελαιόλαδο· τέλος, απομόνωσε το ουρικό οξύ από εντερικά κατάλοιπα. Ανακάλυψε, επίσης, το γαλακτικό, το οξαλικό, το γαλλικό και το βλεννικό οξύ.
Read 858 times

Leave a comment

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.