Καλέστε μας! 2182180284
Σύνθετη
Αναζήτηση
  1. Αρχική
  2. Τον ήλιο και … τα μάτια σας!
Τον ήλιο και … τα μάτια σας!

Τον ήλιο και … τα μάτια σας!

  • July 5, 2010
  • 0 Likes
  • 88 Views
  • 0 Comments

Ο Αναστάσιος Κ. Χαρώνης MD, Χειρουργός Οφθαλμίατρος Ιατρικού Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας Athens Vision, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Freiburg, εξηγεί στο Υγείαonline.gr, τι πρέπει να προσέξουμε περισσότερο όταν επιλέγουμε γυαλιά ηλίου.

Πριν λίγες δεκαετίες, οι φράσεις «τρύπα του όζοντος» και «υπεριώδης ακτινοβολία» ήταν εντελώς άγνωστες για τους περισσότερους. Σήμερα, όμως, που οι κίνδυνοι από την υπερβολική έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία είναι πλέον γνωστοί και εντοπισμένοι, η προστασία της επιδερμίδας και των ματιών από το υπεριώδες φως αποτελεί αναμφισβήτητα πρωταρχικό μέλημα όλων.

Σχετικές μελέτες έχουν δείξει ότι η αλόγιστη έκθεση των ματιών στην ηλιακή ακτινοβολία περιορίζει, έστω και προσωρινά, το οπτικό πεδίο και την ικανότητα βραδινής όρασης, ενώ παράλληλα συνεπάγεται και μόνιμες σοβαρότερες επιπτώσεις, όπως αύξηση των νεοπλασιών του δέρματος και των βλεφάρων, ανάπτυξη εκφυλιστικών αλλοιώσεων της επιφάνειας του ματιού (π.χ. στεάτιο και πτερύγιο), κερατοπάθεια, φωτοκερατίτιδα και εκδήλωση εκφυλιστικών φωτοχημικών αλλοιώσεων στους φωτοϋποδοχείς και τον αμφιβληστροειδή χιτώνα του ματιού.

Τα γυαλιά ηλίου είναι το σημαντικότερο μέσο προστασίας της υγείας των ματιών από την υπερβολική έκθεση στην ήλιο. Βέβαια, όλα τα γυαλιά ηλίου δεν εξυπηρετούν τους ίδιους σκοπούς, ούτε φυσικά και προσφέρουν τις ίδιες υπηρεσίες.

Ας δούμε, λοιπόν, συνοπτικά τα κύρια σημεία διαφοροποίησης των οπτικών ηλίου:

•    Υλικό κατασκευής: Το γυαλί και η πολυουρεθάνη είναι δύο υλικά που υπερέχουν στην οπτική ποιότητα και την ανθεκτικότητα, με ανάλογη φυσικά επιβάρυνση στο κόστος κατασκευής. Αντίθετα, οι πολυκαρβονικοί και ακρυλικοί φακοί είναι εξαιρετικά ελαφροί και φθηνοί, αλλά χαράζονται εύκολα και η οπτική τους απόδοση είναι μειωμένη, χωρίς να προσφέρουν πολύ μεγάλη προστασία στον χρήστη.

•    Μεθοδολογία κατασκευής: Οι βασικές φιλοσοφίες κατασκευής είναι δύο, με άμεσο αντίκτυπο και στο τελικό κόστος του προϊόντος.

•    Απορροφητικότητα και αποχρώσεις: Το υλικό και η χρωματική απόχρωση καθορίζουν την επιλεκτική απορρόφηση ορισμένων χρωμάτων. Για παράδειγμα, ένας φακός μπλε απόχρωσης απορροφά πολύ περισσότερο το κόκκινο και το πράσινο χρώμα, και μπορεί, σε κάποιες περιπτώσεις, να επηρεάσει τη χρωματική αντίληψη κατά την οδήγηση. Επίσης, τα πρασινωπά κρύσταλλα δεν επιτρέπουν την αντίληψη του κόκκινου χρώματος και, κατά συνέπεια, δεν πρέπει να προτιμώνται από άτομα που εμφανίζουν πρωτανωμαλία, δηλαδή κληρονομική ανωμαλία της αντίληψης του κόκκινου χρώματος. Ενδεικτικά κρύσταλλα για τους ασθενείς αυτούς είναι τα καστανόχρωμα, έτσι ώστε να επιτυγχάνεται η καλύτερη χρωματική αντίληψη.

Η απορροφητικότητα του γυαλιού που επιλέγει το άτομο πρέπει να είναι πάντοτε ανάλογη της χρήσης. Συγκεκριμένα, τα κίτρινα γυαλιά πρέπει να επιλέγονται για χρήση στο χιόνι με κακές καιρικές συνθήκες, ενώ τα γυαλιά ροζ απόχρωσης είναι κατάλληλα για οδήγηση και έχουν τη δυνατότητα να βελτιώνουν την οπτική ευκρίνεια όταν επικρατούν ιδιαίτερες κλιματολογικές συνθήκες, π.χ. συννεφιά. Σε φυσιολογικές συνθήκες, πάντως, καλό είναι να προτιμώνται οι καφέ, οι γκρι και οι πράσινοι φακοί.

Γενικά, ένα ζευγάρι γυαλιά ηλίου θεωρείται ιδανικό όταν:

•    Απορροφά σχεδόν πλήρως τη μη ορατή ακτινοβολία που είναι ιδιαιτέρα βλαπτική. 

•    Μειώνει δραστικά την ένταση της ορατής ακτινοβολίας, όχι όμως τόσο, ώστε να μειώνει σοβαρά την οπτική ευκρίνεια, τη διακριτική ικανότητα και τη χρωματική αντίληψη. 

Η τυπική απορροφητικότητα των γυαλιών πρέπει να κυμαίνεται στο 85%, αν και αρκετά άτομα στην τρίτη ηλικία χρειάζονται γυαλιά μικρότερης απορροφητικότητας λόγω μικρότερης διαμέτρου της κόρης.

Στην αγορά υπάρχουν τέσσερα κύρια είδη φακών, που διαφοροποιούνται σημαντικά ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες του χρήστη και φυσικά με το κόστος κατασκευής τους.

•    Φωτοχρωματικοί φακοί: Σκουραίνουν σταδιακά κατά την επαφή τους με την υπεριώδη ακτινοβολία, με μέγιστη απόδοση μετά από 20’-40’. Βασικό μειονέκτημά τους είναι ότι χαράσσονται εύκολα, ενώ παράλληλα δεν αποδίδουν αρκετά σε περίπτωση έμμεσης έκθεσης στον ήλιο, δηλαδή όταν ο χρήστης βρίσκεται μέσα σε ένα αυτοκίνητο όπου οι πιθανοί χρωματισμοί είναι περιορισμένοι.

•    Πολωτικοί φακοί (Polaroid): Το χρώμα και η απορροφητικότητά τους συνδέεται άμεσα με το υλικό κατασκευής τους. Επιπλέον, δεν επιτρέπουν την δίοδο ακτινών από αντανακλάσεις.

•    Κατοπτρικοί φακοί: Πρόκειται για ειδικές μεταλλικές επιστρώσεις στην επιφάνεια των φακών. Είναι ιδιαίτερα γνωστοί, γιατί δεν απορροφούν την ακτινοβολία, αλλά την αντανακλούν. Η απόδοσή τους εξαρτάται άμεσα από το υλικό κατασκευής τους, το οποίο πρέπει να είναι εξίσου απορροφητικό στο υπεριώδες και το ορατό φάσμα.

•    Φακοί μελανίνης: Προστατεύουν από το ορατό φως υψηλής ενέργειας κοντά στην υπεριώδη ακτινοβολία, που ενοχοποιείται συνήθως για την εκφύλιση ωχράς κηλίδας, χωρίς να επηρεάζουν βέβαια τη χρωματική αντίληψη.

Η επιλογή των κατάλληλων οπτικών για τον ήλιο πρέπει να γίνεται με αποκλειστικό γνώμονα τη μέγιστη δυνατή προστασία των ματιών. Για παράδειγμα, είναι κοινώς αποδεκτό ότι, πίσω από τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά ποιότητας των φακών, κρύβεται μια ανθηρή βιομηχανία οπτικών ειδών και πολυεθνικών οίκων μόδας. Με αυτόν τον τρόπο, τα γυαλιά ηλίου γίνονται πολλές φορές πανάκριβα διακοσμητικά αντικείμενα, όπου η λειτουργικότητα και η ποιότητα της όρασης θυσιάζονται στον βωμό της αισθητικής.

Μέσα στον κυκεώνα της υπερπροσφοράς κακής, ή έστω αμφιβόλου ποιότητας, γυαλιών ηλίου, η επιλογή του καταναλωτή γίνεται εξαιρετικά δύσκολη. Ευτυχώς για αυτόν, έχουν θεσπιστεί οι ακριβείς προϋποθέσεις πιστοποίησης της ποιότητας των γυαλιών για τον ήλιο σε όλες τις αναπτυγμένες χώρες, και φυσικά μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση (πιστοποίηση CE mark). Ορίζεται, λοιπόν, ότι τα γυαλιά ηλίου δεν πρέπει να παρεμποδίζουν την αναγνωρισιμότητα των χρωμάτων ιδιαιτέρα κατά την οδήγηση, το υλικό και ο χρωματισμός των κρυστάλλων πρέπει να είναι ίδια και για τα δύο μάτια και τέλος, οι φακοί πρέπει να είναι άθραυστοι.

Εν κατακλείδι, δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε, ή να αντιμετωπίζουμε με λιγότερη σοβαρότητα, ότι τα γυαλιά ηλίου πρέπει πρωτίστως να εξασφαλίζουν τη μέγιστη δυνατή προστασία των ματιών και κατόπιν να πληρούν τα όποια οικονομικά ή αισθητικά κριτήρια των ατόμων. Η υπεριώδης ακτινοβολία είναι εξαιρετικά επικίνδυνη και δεν υπάρχουν περιθώρια για πειραματισμούς.

Αναστάσιος Κ. Χαρώνης, MD
Χειρουργός Οφθαλμίατρος
Ιατρικού Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας Athens Vision,
Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Freiburg

www.athensvision.gr

Επιμέλεια άρθρου υγείας: Συντακτική Ομάδα Υγείαonline

  • Μοιραστείτε: