Καλέστε μας! 2182180284
Σύνθετη
Αναζήτηση
  1. Αρχική
  2. Πως γίνεται η αποκατάσταση του λεμφοιδήματος;
Πως γίνεται η αποκατάσταση του λεμφοιδήματος;

Πως γίνεται η αποκατάσταση του λεμφοιδήματος;

  • March 15, 2011
  • 0 Likes
  • 32 Views
  • 0 Comments

Ο Αντώνης Βλυσίδης, Φυσικοθεραπευτής, Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου της Σόφιας, Κέντρο Φυσικοθεραπευτικής Αποκατάστασης ActivePhysio, εξηγεί στο Υγείαonline.gr, τι είναι το λεμφοίδημα, ποιά τα συμπτώματα και με ποιο τρόπο μπορεί να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα.

Λεμφικό Σύστημα

Το λεμφικό σύστημα αποτελεί τμήμα του αμυντικού μηχανισμού του οργανισμού. Αποτελείται από ένα δίκτυο αγγείων το οποίο μεταφέρει το ενδιάμεσο υγρό και τα συστατικά του, από το μεσοκυττάριο χώρο πίσω στη φλεβική κυκλοφορία, αφού πρώτα καθαρισθεί από τους παθογόνους οργανισμούς μέσα στους λεμφαδένες. Το λεμφικό φορτίο (λέμφος) αποτελείται από πρωτεΐνες, νεκρά κύτταρα, νερό, λίπος, άχρηστα προϊόντα του μεταβολισμού.

Οι δύο κύριες λειτουργίες του λεμφικού συστήματος είναι:

•    Ανοσοποιητική λειτουργία

•    Η διατήρηση της ισορροπίας των υγρών στον οργανισμό.

Λεμφοίδημα

Λεμφοίδημα ονομάζεται το οίδημα ενός τμήματος του σώματος που προκαλείται από την ανώμαλη συσσώρευση του λεμφικού υγρού. Το οίδημα αυτό είναι εξωκυτταρικό, πλούσιο σε πρωτεΐνες και προκαλεί ανοσολογική ανισορροπία. Ανάλογα με τα αίτια του διακρίνεται σε πρωτοπαθές ή δευτεροπαθές.

Αίτια πρωτοπαθούς λεμφοιδήματος

Το πρωτοπαθές λεμφοίδημα οφείλεται σε δυσπλασία του λεμφικού συστήματος, σε ανεπάρκεια δηλαδή των λεμφαγγείων να μεταφέρουν το λεμφικό υγρό. Ανάλογα με την ηλικία κατά την οποία εκδηλώνονται τα συμπτώματα, το πρωτοπαθές λεμφοίδημα ταξινομείται σε τρεις κατηγορίες.

•    Συγγενές λεμφοίδημα: Εκδηλώνεται εκ γενετής, είναι πιο συχνό στις γυναίκες και αντιπροσωπεύει το 10% -25% όλων των περιπτώσεων των πρωτογενών λεμφοιδημάτων. Μια υποομάδα των ατόμων με συγγενές λεμφοίδημα έχει μια γενετική κληρονομιά γνωστή ως Milroy’s syndrome.

•    Lymphedema praecox: Είναι η πιο κοινή μορφή του πρωτογενούς λεμφοιδήματος και αποτελεί 65% -80% των περιπτώσεων. Ορίζεται ως το λεμφοίδημα που γίνεται εμφανές μετά από τον τοκετό και πριν την ηλικία των 35 ετών και τα συμπτώματα συνήθως εμφανίζονται κατά την εφηβεία, τέσσερις φορές πιο συχνά στις γυναίκες.

•    Lymphedema tarda: Το πρωτοπαθές λεμφοίδημα που εκδηλώνεται μετά την ηλικία των 35 ετών είναι γνωστό ως νόσος του Meige. Εκδηλώνεται σπανιότερα και αντιπροσωπεύει το 10% των περιπτώσεων τoυ πρωτοπαθούς λεμφοίδηματος.

Αίτια δευτεροπαθούς λεμφοιδήματος

Το δευτεροπαθές λεμφοίδημα αναπτύσσεται όταν ένα φυσιολογικό λειτουργικό λεμφικό σύστημα «μπλοκάρεται» ή καταστρέφεται.

•    Η χειρουργική επέμβαση για καρκίνου του μαστού, ιδιαίτερα όταν ακολουθεί ακτινοβολία, είναι η πιο κοινή αιτία. Αυτό οδηγεί σε μονόπλευρο λεμφοίδημα του βραχίονα.
•    Λεμφαδενικός καθαρισμός μετά από οποιαδήποτε χειρουργική επέμβαση.
•    Τραυματισμός του λεμφικού συστήματος με εγκαύματα, ακτινοβολία, λοιμώξεις, συμπίεση.
•    Χρόνια φλεγμονή (μεταμολυσματικά).
•    Παγκοσμίως η φιλαρίαση είναι η πιο κοινή αιτία λεμφοιδήματος. Πραοκαλείται από την άμεση προσβολή των λεμφαδένων από το παράσιτο bancrofti Wuchereria. Η ασθένεια μεταδίδεται από τα κουνούπια, και επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους σε τροπικές περιοχές.

Συμπτώματα λεμφοιδήματος

•    Προοδευτική αύξηση του όγκου (οίδημα) του μέλους, αρχικά περιφερικά και αργότερα και προς τα κεντρικά σημεία.
•    Ασύμμετρο οίδημα (ένα μέλος).
•    Αίσθημα βάρους, δυσκαμψίας και δυσλειτουργίας.
•    Σκλήρυνση των μαλακών ιστών (αύξηση συνδετικού ιστού).
•    Πιθανές αλλαγές της επιδερμίδας λόγω λοιμώξεων ή υπερκεράτωσης.
•    Χαρακτηριστικό εντύπωμα μετά από πίεση, το οποίο εξαφανίζεται μετά την παύση αυτής.

Στάδια του λεμφοιδήματος

Στάδιο 0

Πρόκειται για υποκλινική κατάσταση, στην οποία δεν υπάρχει οίδημα, αλλά τα λεμφικά αγγεία έχουν τραυματιστεί και η λεμφική οδός έχει διαταραχθεί.

Στάδιο 1 ή αναστρέψιμο στάδιο

Το οίδημα είναι μαλακό ενώ υποχωρεί προσωρινά αν τοποθετηθεί το άκρο σε ανάρροπη θέση. Η πίεση προκαλεί αποτύπωμα.

Στάδιο 2 ή μη αναστρέψιμο στάδιο

Το οίδημα είναι σταθερό, η ανάρροπη θέση δεν οδηγεί στην υποχώρηση του και η δημιουργία αποτυπώματος σταδιακά μειώνεται. Παρουσιάζονται αλλαγές στους ιστούς, σκληρύνσεις.

Στάδιο 3 ή Λεμφοστατική Ελεφαντίαση

•    Το οίδημα είναι σκληρό με δευτερεύουσες αλλοιώσεις ελεφαντίασης.
•    Ο όγκος του οιδήματος αυξάνεται και παρουσιάζονται σκληρύνσεις στους ιστούς με την μορφή χόνδρων (παχυδερμία).
•    Ανάπτυξη σαρκωμάτων.

Διάγνωση

Η διάγνωση βασίζεται στην κλινική εξέταση, την λήψη ιστορικού και την ψηλάφηση. Το οίδημα είναι αυτό που οδηγεί στη διάγνωση καθώς τα αίτια της εμφάνισης του, η σύσταση του αλλά και η υφή του καθορίζουν το είδος του οιδήματος και τον τρόπο αντιμετώπισης του.

Θεραπεία-Στόχοι

Η Ολοκληρωμένη Αποσυμφορητική Θεραπεία (CDT) αποτελεί την πλέον σημαντική και αποτελεσματική μέθοδο συντηρητικής θεραπείας του λεμφοιδήματος.

Ο σκοπός της θεραπείας είναι:

•    Μείωση του όγκου του μέλους
•    Αποκατάσταση της κινητικότητας και του εύρους κίνησης των αρθρώσεων
•    Αποτροπή μολύνσεων
•    Βελτίωση της ψυχολογικής κατάστασης του ασθενούς
•    Βελτίωση της αισθητικής του ασθενούς

Η θεραπεία περιλαμβάνει:

•    Μάλαξη Λεμφικής Παροχέτευσης (MLD) κατά Dr. Vodder
Η Λεμφική Παροχέτευση κατά Dr. Vodder είναι μια ήπια τεχνική μάλαξης με αργές και ρυθμικές κινήσεις που εφαρμόζεται από εξειδικευμένους θεραπευτές και σκοπό έχει την αποσυμφόρηση του μέλους από το πρωτεϊνικό υγρό δημιουργώντας παράπλευρη κυκλοφορία στο λεμφικό σύστημα.

•    Επίδεση με ειδικούς επιδέσμους και μανίκια διαβαθμισμένης συμπίεσης

Η επίδεση του μέλους γίνεται με ειδικούς επιδέσμους για διατήρηση της ελάττωσης του οιδήματος που επιτεύχθηκε με την MLD και την χαλάρωση του ινώδους συνδετικού ιστού. Ειδικά μανίκια-κάλτσες λεμφοιδήματος εφαρμόζονται για τη μόνιμη διατήρηση των θεραπευτικών αποτελεσμάτων.

•    Πρόγραμμα ασκήσεων

Πρόγραμμα ασκήσεων για την ελάττωση του οιδήματος αλλά και την βελτίωση της κινητικότητας και του εύρους κίνησης των αρθρώσεων. Γίνονται πάντα φορώντας ο ασθενής το ειδικό μανίκι λεμφοιδήματος.
 
•    Υγιεινή – Φροντίδα του δέρματος

Το λεμφικό υγρό είναι πλούσιο σε πρωτεΐνες και αποτελεί ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη μικροβίων. Οποιοσδήποτε τραυματισμός του λεμφικού συστήματος μπορεί να οδηγήσει σε φλεγμονή εάν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα με αντιβίωση. Ο ασθενής πρέπει άμεσα να επικοινωνήσει με τον ιατρό του. Η συστηματική και σχολαστική υγιεινή του μέλους είναι απαραίτητη.

•    Παλμικά μαγνητικά πεδία

Το παλμικό μαγνητικό πεδίο διεισδύει στο σώμα ομοιόμορφα, ανεπηρέαστο και επιδρά στην ενδοκυτταρική κίνηση των ιόντων, αυξάνει δηλαδή την διαπερατότητα της κυτταρικής μεμβράνης. Αποτέλεσμα αυτού είναι η ελάττωση του οιδήματος και του πόνου, η γρήγορη απομάκρυνση των προϊόντων του μεταβολισμού, η αύξηση της παροχής οξυγόνου στην περιοχή, ενώ και τα περιφερειακά κινητικά νεύρα επανακτούν την λειτουργικότητα τους.

Βασικές οδηγίες πρόληψης

•    Αποφυγή ακραίων θερμοκρασιών (πολύ ζεστά μπάνια, ηλιοθεραπεία), ιδιαίτερη προσοχή στα εγκαύματα.
•    Προσοχή σε τραυματισμούς του λεμφικού συστήματος : αποφυγή αιμοληψιών, μέτρησης πίεσης από το πάσχον μέλος.
•    Σχολαστική φροντίδα του άκρου τόσο στην επιδερμίδα όσο και στα νύχια.
•    Η παχυσαρκία αποτελεί επιβαρυντικό παράγοντα για την εκδήλωση λεμφοιδήματος. Η διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους είναι σημαντική.
•    Πρέπει να αποφεύγεται η άρση βάρους από το πάσχον μέλος.
•    Σε περιπτώσεις λοιμώξεων ή φλεγμονών, επικοινωνήστε άμεσα με τον ιατρό σας.
•    Σε ταξίδια και ιδιαίτερα αεροπορικά (λόγω διαφοράς πίεσης) απαιτείται η εφαρμογή ειδικού μανικιού λεμφοιδήματος.
•    Τοποθέτηση του πάσχοντος μέλους σε ανάρροπη θέση κατά τη διάρκεια του ύπνου αλλά και ταξιδιών.
•    Πρόγραμμα ασκήσεων σύμφωνα με τις οδηγίες του θεραπευτή.
•    Ακόμη και το ελάχιστο λεμφοίδημα απαιτεί αποσυμφόρηση-θεραπεία προς αποφυγήν εξέλιξης του οιδήματος.
•    Διατήρηση αρχείου από τον ασθενή για την εμφάνιση του οιδήματος, παράγοντες που το βελτιώνουν ή που το επιδεινώνουν, ώστε να μπορεί να ελέγχει τις μεταβολές του οιδήματος και να το διατηρεί σε σταθερά επίπεδα με τη συνεργασία του θεραπευτή του.

Επαναξιολόγηση

Οι καιρικές μεταβολές, οι δραστηριότητες της καθημερινότητας, η φθορά των μανικιών λεμφοιδήματος μετά από πολύμηνη χρήση αλλά και πιθανοί μικροτραυματισμοί μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την εξέλιξη του λεμφοιδήματος. Συνιστάται ανά τακτά χρονικά διαστήματα η επαναξιολόγηση του οιδηματώδους άκρου με σκοπό τη συντήρηση των θεραπευτικών αποτελεσμάτων.

Αντώνης Βλυσίδης, Φυσικοθεραπευτής
Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου της Σόφιας
Κέντρο Φυσικοθεραπευτικής Αποκατάστασης ActivePhysio

www.activephysio.gr

Επιμέλεια άρθρου υγείας: Συντακτική Ομάδα Υγείαonline