Οι καπνιστές στην Τουρκία, που επιλέγουν να αδιαφορήσουν για την επικείμενη απαγόρευση του καπνίσματος σε καφέ, εστιατόρια και μπαρ, μπορεί να γλιτώνουν την εκτέλεση, αλλά ο σημερινός πρωθυπουργός έχει παρομοιάσει τα τσιγάρα με την τρομοκρατία. Πρόκειται για ένα μέτρο που δείχνει πόσο αρνητικός είναι ο Ταγίπ Ερντογάν απέναντι στο κάπνισμα. Λέγεται ότι τον 17ο αιώνα ο σουλτάνος Μουράτ ο 'Ε περιπλανιόταν στους δρόμους και διέταζε την εκτέλεση όσων παραβίαζαν την απαγόρευση του καπνίσματος. Ο Μουράτ απέτυχε να επιβάλει την απαγόρευση του καπνίσματος και με τα χρόνια το κάπνισμα γινόταν όλο και πιο δημοφιλές στην Τουρκία, απ ΄όπου και προέκυψε το "καπνίζει σαν Τούρκος" και υιοθετήθηκε από πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες. Στη σύγχρονη εποχή, ο Ερντογάν είναι η κινητήριος δύναμη πίσω από την επόμενη φάση μίας ευρέως αποδεκτής απαγόρευσης, η οποία θα τεθεί σε ισχύ στις 19 Ιουλίου. Στην Τουρκία, καπνίζουν περίπου 22 εκατομμύρια άνθρωποι, ανάμεσά τους και περίπου ο μισός ανδρικός πληθυσμός. Ωστόσο, σε καιρούς οικονομικής κρίσης, η απαγόρευση- στην οποία έχουν προστεθεί και τα καφέ, τα μπαρ και τα εστιατόρια ως χώροι όπου απαγορεύεται εντελώς το κάπνισμα- θεωρείται από μία μειονότητα ως πιθανή επίθεση στον πολιτισμό. Ο Ερντογάν, ο οποίος εδώ και καιρό έχει απαγορεύσει το κάπνισμα στα υπουργικά συμβούλια, συναντά την αντίδραση πολλών εκπροσώπων του επιχειρηματικού κόσμου ανά την χώρα, που φιλοδοξεί να γίνει μέλος της Ε.Ε, οι οποίοι θεωρούν ότι οι επιχειρήσεις τους απειλούνται από το μέτρο. Ορισμένοι ιδιοκτήτες μπαρ επισημαίνουν ότι η απαγόρευση συμπίπτει με τους νέους περιορισμούς που έχουν επιβληθεί στη διαφήμιση αλκοολούχων ποτών μέσα στο μήνα, αλλά οι ειδικοί της αγοράς διαψεύδουν ότι η απαγόρευση του καπνίσματος συνδέεται με την επαπειλούμενη επιβολή αυστηρότερων ελέγχων στην πώληση αλκοόλ. "Ας μην μπερδεύουμε το αλκοόλ με το τσιγάρο. Είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Αν τεθεί σε ισχύ η απαγόρευση του αλκοόλ θα έχει δικαίωμα να διαμαρτυρηθεί ο καθένας, αλλά δεν πρέπει να βλέπουμε την απαγόρευση του καπνίσματος ως ένα βήμα προς την απαγόρευση της διάθεσης αλκοολούχων ποτών", λέει ο καθηγητής της Νομικής Χεϊρετίν Οξεσίζ του πανεπιστημίου Αkdeniz. Ανάμεσα στους πολέμιους της απαγόρευσης είναι και οι εργαζόμενοι σε καφενεία όπου καπνίζουν ναργιλέ, μία αρχαία παράδοση, που την τελευταία δεκαετία έχει γνωρίσει άνθηση μεταξύ ντόπιων και τουριστών. "Αυτός είναι ο οθωμανικός πολιτισμός που μας τον κληροδότησαν οι πρόγονοί μας. Θα διαμαρτυρηθούμε αν προσπαθήσουν να το απαγορεύσουν, αλλά δεν νομίζω ότι θα επιχειρήσουν να το καταστρέψουν", λέει ο 54χρονος ιδιοκτήτης καφέ Αλί Γιογκουρτσού. Μικρό πρόστιμο Ένα σχετικώς ασήμαντο πρόστιμο- σύμφωνα με την τουρκική απαγόρευση- 69 λίρες (45 δολάρια) έναντι των 500 ευρώ (700 δολάρια) που ισχύει στη γειτονική Ελλάδα- κρύβεται πίσω από την αποφασιστικότητα του Ερντογάν. Η προσωπική του απέχθεια ως προς τη συνήθεια μπορεί να φέρει την επιτυχία στην επιβολή του μέτρου στην έβδομη παγκόσμια αγορά τσιγάρων στον κόσμο. Όταν ξεκίνησε για πρώτη φορά η αντικαπνιστική εκστρατεία, το 2007, ο Ερντογάν δήλωσε -και η δήλωσή του έχει μείνει στην ιστορία- ότι η μάχη κατά του τσιγάρου είναι "το ίδιο σημαντική με τη μάχη κατά της τρομοκρατίας". Στην Τουρκία, το υπουργείο Υγείας εκτιμά ότι 100.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από ασθένειες που σχετίζονται με το κάπνισμα- περίπου το 0.45 % των καπνιστών. Οι έρευνες υποδηλώνουν ότι περίπου 90% του πληθυσμού στηρίζουν την απαγόρευση του καπνίσματος, η οποία ξεκίνησε από πέρυσι σε εργασιακούς χώρους και εμπορικά κέντρα. Οι αρχές υποστηρίζουν ότι ήδη έχει παρατηρηθεί μείωση στην πώληση τσιγάρων. Κι αυτό ευνοείται και από την ολοένα και αυξανόμενη τάση των πολιτών να στρέφονται προς έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής καθώς το βιοτικό τους επίπεδο και η ποιότητα ζωής τους έχουν βελτιωθεί.

Αλλά έχουν προκύψει και προβλήματα
Μία ομάδα κρατουμένων στασίασε μέσα σε φυλακή της νοτιοανατολικής επαρχίας Σιίρτ, σκαρφαλώνοντας στην ταράτσα του κτιρίου, ανάβοντας φωτιές και πετώντας πέτρες ως ένδειξη διαμαρτυρίας απέναντι στην επιβολή της απαγόρευσης του καπνίσματος μέσα στη φυλακή. Το κάπνισμα εξακολουθεί, μάλιστα, να επιτρέπεται σε ορισμένα καφέ εμπορικών κέντρων, όπου οι επιχειρηματίες διαμαρτυρήθηκαν για την επίδραση του μέτρου στο εμπόριο. Αυτό προκάλεσε αμφιβολίες για αν η απαγόρευση θα εφαρμοστεί στα χιλιάδες καφενεία, γεμάτα καπνό, όπου συχνάζουν μόνο άνδρες και σε πόλεις και χωριά ανά την Τουρκία, όπου πολλοί άνδρες περνούν το μεγαλύτερο μέρος του ελεύθερου χρόνου τους κουτσομπολεύοντας ή παίζοντας τάβλι. Πηγή: (ΑΠΕ-ΜΠΕ, Ρόιτερ)