Η Dr. Αναστασία Μοσχοβάκη, Ιατρός Ειδική Παθολόγος, εξηγεί στο Υγείαonline.gr, τι είναι η οξεία τροφική δηλητηρίαση και πως μπορούμε να την αντιμετωπίσουμε.
        
Η οξεία τροφική δηλητηρίαση είναι νόσημα συχνό κατά το καλοκαίρι. Με τον όρο τροφική δηλητηρίαση χαρακτηρίζεται κάθε παθολογική κατάσταση που προκύπτει οξέως μετά από την κατανάλωση ακατάλληλου τροφίμου ή μολυσμένου ύδατος.
         
Τα πιο συχνά αίτια τροφικής δηλητηρίασης είναι παθογόνοι μικροοργανισμοί που επιμολύνουν τα τρόφιμα. Με τις υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού δημιουργείται ιδανικό περιβάλλον για την επώαση παθογόνων μικροοργανισμών.
         
Ιοί, shigella, σαλμονέλλα, campylobacter, E. Coli, Entamoeba histolytica, yersinia enterocolitica, giardia, lamblia, cryptosporidia, εντεροιοί, vibrios, s. aureus, bacillus cereus, clostiridium difficile, clostiridium perfigens, είναι μερικά μόνο από μία ευρεία ποικιλία παθογόνων αιτίων που προκαλούν τροφικές δηλητηριάσεις.
         
Ο άνθρωπος με καλό ανοσοποιητικό σύστημα έχει ενδογενείς μηχανισμούς αντίστασης έναντι των λοιμογόνων αιτίων που εισέρχονται στον οργανισμό μέσω της τροφής και του νερού. Έτσι το γαστρικό οξύ του στομάχου, οι εκκρίσεις του γαστρεντερικού σωλήνα με τα τοξικά ένζυμα και τους ανοσολογικούς παράγοντες, η ωφέλιμη μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου, αποτελούν σημαντικά στοιχεία του τοπικού γαστρεντερικού φραγμού έναντι των λοιμογόνων που καταπίνονται. Ωστόσο όταν η ποσότητα των παθογόνων μικροοργανισμών είναι μεγάλη ή οι αμυντικές δυνάμεις του οργανισμού είναι αδύναμες, προκαλούνται παθογόνες φλεγμονές.
         
Η τροφική δηλητηρίαση χαρακτηρίζεται από ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα συμπτώματα:
         
•    Ναυτία
•    εμετό
•    διάρροια
•    κοιλιακό άλγος
•    κράμπες
•    πυρετό
         
Τα σημεία και συμπτώματα εκλύονται εντός ωρών ημερών ή εβδομάδων από την κατανάλωση του μολυσμένου φαγητού. Περιστασιακά μπορεί  να εμφανιστεί σοβαρή διάρροια, αφυδάτωση, μικροβιαιμία, σηψαιμία θάνατος.
         
Ομάδες υψηλού κινδύνου για δυσμενείς επιπλοκές είναι:
         
•    Ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας: Η ικανότητα του ανοσοποιητικού συστήματος να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά μειώνεται με την πάροδο της ηλικίας.
         
•    Οι έγκυες γυναίκες: Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, οι αλλαγές στον μεταβολισμό και την κυκλοφορία αυξάνουν τον κίνδυνο τροφικής δηλητηρίασης.
         
•    Τα βρέφη και τα μικρά παιδιά: Το ανοσοποιητικό σύστημα δεν έχει αναπτυχθεί πλήρως στις ηλικίες αυτές.
         
•    Οι άνθρωποι με χρόνιες παθήσεις: Ορισμένες χρόνιες παθήσεις όπως ο διαβήτης, η ηπατική νόσος, το AIDS νοσήματα που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία μειώνει την ανοσολογική απάντηση του οργανισμού.
         
Το αίτιο της τροφικής δηλητηρίασης και ο τρόπος που το αμυντικό σύστημα αντιδρά, θα καθορίσει και το είδος της ιατρικής αντιμετωπίσεως, η οποία κυμαίνεται και μπορεί να είναι απλή, συμπτωματική παρακολούθηση ή θεραπεία σε ελαφρές περιπτώσεις, ενδέχεται όμως να απαιτείται και ενδονοσοκομειακή νοσηλεία σε πιο σοβαρά περιστατικά, λόγω σοβαρής αφυδάτωσης, ανοσοκαταστολής ή τοξικότατου παθογόνου.
         
Σήμερα το πρόβλημα των τροφικών δηλητηριάσεων είναι πιο σοβαρό από ό,τι στο παρελθόν, λόγω της ανάδυσης ανθεκτικών λοιμογόνων μικροοργανισμών. Το φαινόμενο της ανάπτυξης αντοχής των παθογόνων είναι σύνθετο. Η επικρατούσα κατάχρηση των αντιβιοτικών και η διατάραξη του οικοσυστήματος έχουν καθοριστικό ρόλο.
         

   
Ιατρικές οδηγίες πρόληψης

         
•    Μη καταναλώνετε ωμά, μισοψημένα τρόφιμα αμφιβόλου προελεύσεως.  
         
•    Πλένετε συχνά τα χέρια σας, ιδιαίτερα πριν το φαγητό, πριν και μετά την ετοιμασία του φαγητού, μετά τις συναλλαγές, μετά την αφόδευση ή τις ενασχολήσεις στο ύπαιθρο. Τα χέρια πρέπει να πλένονται τουλάχιστον επί τριάντα δευτερόλεπτα χωρίς να αμελείτε τις πτυχές των δακτύλων, τους καρπούς, την περιοχή κάτω από τα νύχια.
         
•    Η θερμότητα φονεύει πολλούς παθογόνους μικροοργανισμούς. Βεβαιωθείτε ότι το φαγητό που σας προσφέρεται είναι ζεματιστό και καταναλώνετε εμφιαλωμένα ποτά και νερά. Η κατάψυξη δεν φονεύει τα μικρόβια που προκαλούν διάρροια, επομένως να αποφεύγετε τα παγάκια που παρασκευάζονται από κοινό νερό ή είναι αμφιβόλου προελεύσεως.
         
•    Ψύχετε ή καταψύχετε τα ευπαθή τρόφιμα άμεσα εντός δύο ωρών από την αγορά ή την προετοιμασία τους. Αν η θερμοκρασία δωματίου είναι πάνω από (32,2 C), όπως είναι το σύνηθες κατά το καλοκαίρι μην αφήνετε τα τρόφιμα σε θερμοκρασία δωματίου πάνω από μία ώρα.
         
•    Μην καταψύχετε τρόφιμα που έχουν εξέλθει από την κατάψυξη και έχουν αποψυχτεί.
         
•    Μην καταναλώνετε αμφιβόλου προελεύσεως, μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα.
         
•    Να μην χρησιμοποιείτε τα σκεύη για την κοπή και παρασκευή ωμών κρεάτων χωρίς να τα πλύνετε για να κόψετε και να παρασκευάσετε τα μαγειρεμένα τρόφιμα.
         
Πρώτες βοήθειες σε τροφική δηλητηρίαση
         
•    Διακόψτε το φαγητό για τρεις ώρες
         
•    Φροντίστε για επαρκή λήψη νερού
         
•    Κατά την διαδικασία της επανασίτισης προτιμείστε τον ζωμό λαχανικών ή κοτόπουλου, τις μπανάνες, το ρύζι, τις φρυγανιές.
         
•    Αποφύγετε γαλακτοκομικά προϊόντα, καφεΐνη, αλκοόλ, νικοτίνη, λιπαρά.
               
Dr. Αναστασία Μοσχοβάκη
Ιατρός - Ειδική Παθολόγος
www.iatreioamoschovaki.gr
        
Επιμέλεια άρθρου υγείας: Συντακτική Ομάδα Υγείαonline