Η Dr. Αναστασία Μοσχοβάκη, Ιατρός Ειδική Παθολόγος, εξηγεί στο Υγείαonline.gr, ποια είναι τα αίτια της υπότασης και πως μπορούμε να την αντιμετωπίσουμε.
       
H πίεση του αίματος στο φυσιολογικό άτομο, διατηρείται σε στενά όρια, υπακούοντας σε πολλά συστήματα ρύθμισης. Πολύπλοκοι νευρικοί και ορμονικοί υποδοχείς αντιδρούν ταχέως και σε βάθος χρόνου σε μικρές μεταβολές της πίεσης του αίματος. Σημαντικό ρόλο έχει ο νεφρικός ηθμός, ο οποίος μέσω έκκρισης ορμονών και ελέγχου των υγρών του σώματος, συντελεί στην φυσιολογική διατήρηση της αρτηριακής πίεσης.
          
Η αρτηριακή πίεση έχει δύο στοιχεία, ένα συστολικό στοιχείο («μεγάλη» πίεση), που υπό φυσιολογικές συνθήκες κυμαίνεται από 100- 130mmHg και ένα διαστολικό στοιχείο («μικρή» πίεση), που υπό φυσιολογικές συνθήκες κυμαίνεται από 70-80 mmHg, όπως μετράται με ειδικά όργανα, τα πιεσόμετρα.
          
Με τον όρο υπόταση ορίζεται η χαμηλή αρτηριακή πίεση. Στην υπόταση η συστολική αρτηριακή πίεση ευρίσκεται σε επίπεδα κάτω του 100 mmHg. Ενίοτε πρόκειται για μεμονωμένη διαστολική υπόταση με επίπεδα κάτω από 70 mmHg. Η χαμηλή αρτηριακή πίεση δεν προκαλεί συμπτώματα σε αρκετά άτομα.
          
Τα συμπτώματα, όταν υπάρχουν, περιλαμβάνουν:
          
•        Ζάλη
•        Αδιαθεσία
•        Λιποθυμία
•        Έλλειψη συγκέντρωσης
•        Σύνδρομο κόπωσης
•        Θολή όραση
•        Ναυτία
•        Ωχρότητα
•        Ταχεία αναπνοή
•        Δύσπνοια
•        Ατονία
•        Κατάθλιψη
•        Δύσπνοια
•        Αίσθημα παλμών
•        Ταχυκαρδίες
          
Τα συμπτώματα οφείλονται σε κακή παροχή αίματος σε ζωτικά όργανα λόγω της υπότασης. Η κατάσταση επιδεινώνεται όταν υπάρχουν συμπαρομαρτούντα νοσήματα που επιδεινώνουν την κακή άρδευση όπως στένωση αρτηριών, χαμηλός σίδηρος, χαμηλό οξυγόνο αίματος.
          
Αίτια
          
1.    Ιδιοσυγκρασία
Ορισμένα άτομα έχουν ιδιοσυγκρασιακώς χαμηλές πιέσεις, φαινόμενο που υπό συνθήκες καθημερινότητας δεν προκαλεί προβλήματα στην άρδευση ζωτικών οργάνων. Ωστόσο σε ειδικές συνθήκες, όπως σε συνθήκες υπερκόπωσης stress υψηλών περιβαλλοντικών θερμοκρασιών ενδέχεται να εμφανιστούν συμπτώματα όπως ζάλη λιποθυμία, ατονία δυσκολία αναπνοής. Στις περιπτώσεις αυτές τα συμπτώματα  πολλές φορές ανταποκρίνονται στην αύξηση λήψης άλατος. Οι γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας παρουσιάζουν συχνά υπόταση λόγω απώλειας αίματος κατά την έμμηνο ρύση και ποικίλων ορμονικών παραγόντων.
          
2.    Φάρμακα
Διουρητικά, αντικαταθλιπτικά, φάρμακα στυτικής δυσλειτουργίας, β αναστολείς, α αναστολείς είναι μερικές από τις πιο δημοφιλείς κατηγορίες φαρμάκων που προκαλούν πτώση πίεσης.
          
3.    Νοσήματα παθολογικές καταστάσεις
Παθολογικές καταστάσεις που προκαλούν υπόταση είναι  η αναιμία, η αιμορραγία, η αφυδάτωση, ορισμένες καρδιακές παθήσεις, ορισμένες ενδοκρινολογικές ανωμαλίες, πνευμονικές παθήσεις, η νευροπάθεια. Η αιφνίδια πτώση της πίεσης η οποία οφείλεται σε υπογκαιμικό, καρδιογενές, νευρογενές, αλλεργικό, σηπτικό ή αποφρακτικό shock, είναι επείγουσα κατάσταση που απαιτεί ειδική ενδονοσοκομειακή αγωγή και επιβάλλει νοσηλεία.  Ορισμένοι ασθενείς εμφανίζουν πτώση της πίεσης αποκλειστικώς σε όρθια θέση, παρουσιάζουν δηλαδή ορθοστατική υπόταση. Στην ορθοστατική υπόταση, δεν λειτουργούν επαρκώς οι αντανακλαστικές προσαρμογές του οργανισμού κατά την έγερση. Συγκεκριμένα στο φυσιολογικό άτομο, καθώς αυτό μετακινείται από θέση κατάκλισης σε όρθια θέση, πραγματοποιείται αντανακλαστικώς αγγειοσύσπαση, με αποτέλεσμα να παρατηρείται πτώση της αρτηριακής πίεσης του αίματος που όμως δεν υπερβαίνει τα 20 mmHg. Σε ορισμένα άτομα λόγω φαρμάκων, ηλικίας, νοσήματος ή ιδιοσυγκρασίας ανεπαρκούν οι μηχανισμοί ρύθμισης και εμφανίζεται ορθοστατική υπόταση κατά την έγερση και λιποθυμία.
          

   
Η σημασία της σωστής παθολογικής εξέτασης και η θεραπεία

          
Η ιατρική εξέταση στο ιατρείο περιλαμβάνει την μέτρηση της πίεσης με ειδικά πιεσόμετρα ακριβείας σε ύπτια, καθιστή και όρθια θέση. Πραγματοποιούνται αδρές δοκιμασίες καρδιακής, πνευμονικής και εγκεφαλικής λειτουργίας. Αξιολογείται ο βαθμός της περιφερικής αιμάτωσης, εξετάζεται ο σφυγμός περιφερικών αρτηριών και αξιολογείται η επίδραση τυχόν λαμβανόμενων φαρμάκων. Σε ορισμένες περιπτώσεις κρίνονται επιβεβλημένες ορισμένες εργαστηριακές εξετάσεις.
          
Τα ανωτέρω είναι σημαντικά για να διερευνηθεί το αίτιο της χαμηλής πίεσης καθώς και το είδος της θεραπευτικής παρέμβασης.
          
Γενικά μέτρα που πρέπει να τηρούν τα υποτασικά άτομα:
          
•    Εάν είστε υγιείς κατά τα λοιπά, πίνετε περισσότερο νερό, λιγότερο αλκοόλ. Το αλκοόλ προκαλεί αφυδάτωση και μπορεί να μειώσει την αρτηριακή πίεση. Αντιθέτως το νερό ενυδατώνει και προκαλεί αυξήσεις στην αρτηριακή πίεση. Ορισμένοι ηλικιωμένοι και πάσχοντες από νεφρικά ή καρδιακά νοσήματα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί κατά την κατανάλωση ύδατος, διότι μπορεί εύκολα να παρουσιάσουν υπερφόρτωση με υγρά.
          
•    Ακολουθήστε μια υγιεινή διατροφή. Χρησιμοποιήστε ποικιλία τροφίμων, από όλες τις διατροφικές ομάδες. Η παραδοσιακή  μεσογειακή παραδοσιακή διατροφή πρέπει να είναι η βάση της διατροφής σας. Αποφεύγετε τις στερητικές δίαιτες και την απότομη απώλεια βάρους.
          
•    Αλλάζετε σταδιακά την θέση του σώματος. Πριν σηκωθείτε από το κρεβάτι το πρωί, αναπνεύστε βαθιά για λίγα λεπτά και, στη συνέχεια, καθίστε στο κρεβάτι πριν την έγερση επί πεντάλεπτο. Μην σηκωθείτε απότομα. Εάν πρόκειται να σηκωθείτε από την καρέκλα σας σταυρώστε στην αρχή τους μηρούς σας και στη συνέχεια κλίνετε τον κορμό προς τα εμπρός σε ημικαθιστή θέση τρεις τέσσερις φορές πριν  σταθείτε όρθιος.
          
Τα γενικά αυτά μέτρα εξειδικεύονται περαιτέρω ανάλογα με τα ευρήματα της ιατρικής εξέτασης.
               
Dr. Αναστασία Μοσχοβάκη
Ιατρός - Ειδική Παθολόγος
www.iatreioamoschovaki.gr
        
Επιμέλεια άρθρου υγείας: Συντακτική Ομάδα Υγείαonline