altΗ θρομβοπενία ή αλλιώς θρομβοκυτταροπενία είναι ο μικρότερος του φυσιολογικού, αριθμός αιμοπεταλίων.

Τι είναι τα αιμοπετάλια και ποια η λειτουργία τους;

Τα αιμοπετάλια αποτελούν ένα από τα τρία κυτταρικά στοιχεία του αίματος (τα άλλα δύο είναι τα ερυθρά αιμοσφαίρια και τα λευκά αιμοσφαίρια). Τα αιμοπετάλια έχουν πολύ σημαντικό ρόλο στον μηχανισμό της πήξης του αίματος. Προέρχονται από τα μεγακαρυοκύτταρα, τα οποία είναι κύτταρα μεγάλου μεγέθους, που βρίσκονται στον μυελό των οστών.

Τα αιμοπετάλια είναι κλάσματα (κομμάτια) αυτών των μεγάλων κυττάρων. Απελευθερώνονται και κυκλοφορούν στο αίμα. Τα αιμοπετάλια που κυκλοφορούν, αποτελούν τα δύο τρίτα των αιμοπεταλίων που απελευθερώνονται από τον μυελό των οστών. Το άλλο ένα τρίτο εναποθηκεύεται και παραμένει στον σπλήνα (σπληνικός εγκλωβισμός).

Τα αιμοπετάλια, γενικώς έχουν μικρό διάστημα ζωής (7 έως 10 ημέρες), μετά το οποίο αποσύρονται από την κυκλοφορία. Ο φυσιολογικός αριθμός τους, κυμαίνεται μεταξύ 150.000 έως 400.000 ανά κυβικό χιλιοστό (ml, microliter) αίματος. Όταν ο αριθμός τους είναι μικρότερος των 150.000, η κατάσταση αυτή ονομάζεται θρομβοπενία, ενώ όταν μεγαλύτερος των 400.000, ονομάζεται θρομβοκύττωση (ή θρομβοκυττάρωση).

Τι προκαλεί την θρομβοπενία;

Η θρομβοπενία μπορεί να προκληθεί από μία ποικιλία αιτίων. Γενικά τα αίτια μπορεί να οφείλονται:

1.    Μειωμένη παραγωγή αιμοπεταλίων, λόγω ιογενών λοιμώξεων που προσβάλλουν τον μυελό των οστών, όπως:
•     Παρβοιοί
•     Ερυθρά
•     Παρωτίτιδα
•     Ανεμοβλογιά
•     Ηπατίτιδα C
•     Ιός Εpstein-Barr και
•     HIV
•     Απλαστικής αναιμίας, δηλαδή πλήρους αδυναμίας του μυελού των οστών για την παραγωγή οιουδήποτε κυττάρου
•     Χημειοθεραπείας, η οποία συχνά προκαλεί πλήρη καταστολή του μυελού των οστών.
•     Χρήση διαφόρων φαρμάκων
•     Διάφορες μορφές καρκίνου του μυελού των οστών (λευχαιμίες, λεμφώματα κλπ)
•     Καρκίνοι από άλλα όργανα, που διηθούν (εισβάλλουν) στον μυελό των οστών.
•     Αλκοολισμός
•     Ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 και φυλλικού οξέος alt    

2.    Αυξημένη καταστροφή αιμοπεταλίων
, λόγω διαφόρων φαρμάκων, όλων σχεδόν των κατηγοριών

3.    Ιδιοπαθής θρομβοπενική πορφύρα: Πρόκειται για μία κατάσταση, κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα, επιτίθεται κατά των αιμοπεταλίων του οργανισμού.
•     Διάφορες ασθένειες του ανοσοποιητικού συστήματος, όπως ο ερυθηματώδης λύκος, ή άλλες νόσοι του συνδετικού ιστού.
•     Μετάγγιση προϊόντων αίματος και μεταμόσχευση οργάνων
•     Θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα (ΤΤΡ) και αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο (HUS), είναι σχετικές καταστάσεις, που μπορεί να προκαλέσουν θρομβοπενία.
•     Σύνδρομο HELLP (hemoysis, elevated liver tests, low platelet): Μπορεί να συμβεί κατά την εγκυμοσύνη και χαρακτηρίζεται από αύξηση των ηπατικών ενζύμων και αιμολυτική αναιμία.
•     Διάχυτη ενδαγγειακή πήξη (DIC): Πρόκειται για σπάνια αλλά σοβαρή κατάσταση, που μπορεί να αποτελεί επιπλοκή πολύ σοβαρών λοιμώξεων, τραυματισμών, εγκαυμάτων ή της εγκυμοσύνης.
•     Τραυματισμός ή φλεγμονή των αγγείων (αγγειίτιδα) και καμιά φορά, η τοποθέτηση τεχνητών καρδιακών βαλβίδων.
•     Σηψαιμία.  
       
4.    Σπληνικός εγκλωβισμός (αυξημένη κατακράτηση αιμοπεταλίων στον σπλήνα). Η αυξημένη κατακράτηση των αιμοπεταλίων στον σπλήνα, μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλό αριθμό αιμοπεταλίων ή σε μεταβολή της λειτουργίας του σπλήνα, λόγω διαφόρων αιτίων. Όταν ο σπλήνας διογκώνεται, μπορεί να κατακρατεί μεγαλύτερο του συνήθους αριθμό αιμοπεταλίων. Συχνές αιτίες θρομβοπενίας λόγω διόγκωσης του σπλήνα, μπορεί να είναι μία προχωρημένη νόσος του ήπατος με πυλαία υπέρταση, όπως, για παράδειγμα, η κίρρωση του ήπατος λόγω χρόνιας ηπατίτιδας Β ή C, καθώς και διάφοροι καρκίνοι του αίματος (λευχαιμίες ή λεμφώματα).
      
4.    Διαταραχή αραίωσης πηκτικών παραγόντων (Dilutional thrombocytopenia), που μπορεί να προέλθει από την χορήγηση αρκετών μονάδων ερυθρών αιμοσφαιρίων, σε βραχύ χρονικό διάστημα.
     
5.    Ψευδο-θρομβοκυτταροπενία: Πρόκειται για συχνή κατάσταση, που οφείλεται  σε λανθασμένο υπολογισμό του αριθμού των αιμοπεταλίων, λόγω συσσώρευσης τους.

6.    Θρομβοπενία μπορεί να παρατηρηθεί επίσης κατά την γέννηση, οπότε ονομάζεται νεογνική θρομβοπενία. Οι περισσότερες απ’ αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί να προκαλούνται από καταστάσεις όπως αυτές που ανεφέρθησαν προηγουμένως, ή περιστασιακά να οφείλονται σε σπάνιες γενετικές καταστάσεις.

Πηγή: Υγείαonline.gr

Επιμέλεια άρθρου υγείας: Συντακτική Ομάδα Υγείαonline