Εκτύπωση
Κατηγορία: Νεφρολογία και Υγεία
Εμφανίσεις: 7620

altΗ Νόσος του Addison (ΝΑ), είναι μία ορμονική διαταραχή, που μπορεί να εμφανισθεί σε κάθε ηλικία και προσβάλλει το ίδιο άνδρες και γυναίκες. Η νόσος αυτή, χαρακτηρίζεται από απώλεια βάρους, μυϊκή αδυναμία, αίσθημα κόπωσης, χαμηλή αρτηριακή πίεση και καμιά φορά, σκούρο χρώμα του δέρματος, τόσο στα μέρη του σώματος που εκτίθενται στον ήλιο, όσο και σ’ αυτά που δεν εκτίθενται στον ήλιο.

Πως εμφανίζεται η νόσος του Addison;

Η νόσος του Addison εμφανίζεται όταν τα επινεφρίδια (ενδοκρινείς αδένες, που βρίσκονται στο επάνω μέρος των νεφρών), δεν παράγουν αρκετή ποσότητα της ορμόνης κορτιζόλης και σε μερικές περιπτώσεις, της ορμόνης αλδοστερόνης. Η νόσος αυτή, ονομάζεται επίσης ανεπάρκεια των επινεφριδίων.

Τι είναι η κορτιζόλη;

Η ορμόνη κορτιζόλη, ανήκει σε μία ομάδα ορμονών που ονομάζονται γλυκοκορτικοειδή, τα οποία επηρεάζουν κάθε όργανο και ιστό του οργανισμού. Οι ειδικοί επιστήμονες πιστεύουν ότι η κορτιζόλη πιθανώς εξασκεί στον οργανισμό εκατοντάδες επιδράσεις. Η πλέον σημαντική λειτουργία της κορτιζόλης, είναι ότι βοηθά τον οργανισμό να ανταποκριθεί στο στρες.

Ανάμεσα στις υπόλοιπες λειτουργίες της, η κορτιζόλη:

•    Βοηθά στην διατήρηση της αρτηριακής πίεσης και της καρδιακής λειτουργίας

•    Βοηθά στην επιβράδυνση της φλεγμονώδους αντίδρασης του ανοσοποιητικού συστήματος

•    Βοηθά στην εξισορρόπηση των αποτελεσμάτων από την διάσπαση των σακχάρων από την ινσουλίνη, για την παραγωγή ενέργειας

•    Βοηθά στη ρύθμιση του μεταβολισμού των πρωτεϊνών, των λιπών και των υδατανθράκων

•    Βοηθά στη διατήρηση της κανονικής εγρήγορσης, καθώς και της αίσθησης ευεξίας

Πως ρυθμίζεται η λειτουργία της κορτιζόλης;

Επειδή η κορτιζόλη είναι τόσο κρίσιμη για την υγεία, η ποσότητα κορτιζόλης που παράγεται από τους νεφρούς, ρυθμίζεται με μεγάλη ακρίβεια. Όπως συμβαίνει με πολλές άλλες ορμόνες, η κορτιζόλη ρυθμίζεται από τον υποθάλαμο, που βρίσκεται στον εγκέφαλο και την υπόφυση, έναν άλλο ενδοκρινή αδένα, που βρίσκεται στη βάση του εγκεφάλου. Στην αρχή, ο υποθάλαμος αποστέλλει στην υπόφυση, ορμόνες που δίδουν την εντολή για την παραγωγή άλλων ορμονών, οι οποίες (μεταξύ άλλων), ρυθμίζουν την ανάπτυξη και λειτουργία των επινεφριδίων. Η ορμόνη που παράγεται από την υπόφυση με στόχο τα επινεφρίδια, ονομάζεται ACTH (αδρενοκορτικοτροπίνη) και είναι η ορμόνη που διεγείρει τα επινεφρίδια. Όταν τα επινεφρίδια λάβουν το μήνυμα, μέσω της ACTH, ανταποκρίνονται παράγοντας κορτιζόλη. Μόλις συμβεί αυτό, για να κλείσει ο κύκλος, η παραχθείσα κορτιζόλη δίδει σήμα στην υπόφυση, για μείωση παραγωγής της ACTH.

Τι είναι η αλδοστερόνη;

Η αλδοστερόνη ανήκει σε μια ομάδα ορμονών που ονομάζονται αλατοκορτικοειδή και τα οποία παράγονται επίσης στα επινεφρίδια. Συνεισφέρει στην διατήρηση της αρτηριακής πίεσης, καθώς και του ισοζυγίου ύδατος και ηλεκτρολυτών στον οργανισμό, βοηθώντας τους νεφρούς να κατακρατούν το νάτριο και να απεκκρίνουν το κάλιο. Όταν η παραγωγή της αλδοστερόνης είναι πολύ χαμηλή, οι νεφροί δεν μπορούν να ρυθμίσουν το ισοζύγιο των αλάτων και των ηλεκτρολυτών, προκαλώντας μείωση του όγκου και της πίεσης του αίματος.

Τι προκαλεί την νόσο του Addison;

Η ανεπαρκής παραγωγή επαρκών ποσοτήτων κορτιζόλης, μπορεί να προκύψει από πολλές και διαφορετικές αιτίες. Οι αιτίες αυτές μπορεί να οφείλονται σε μια διαταραχή αυτών των ιδίων των επινεφριδίων (πρωτοπαθής επινεφριδιακή ανεπάρκεια), ή σε ανεπαρκή παραγωγή ACTH, από την υπόφυση (δευτεροπαθής επινεφριδιακή ανεπάρκεια). alt
Η πρωτοπαθής επινεφριδιακή ανεπάρκεια, προσβάλλει περίπου 1 ανά 100.000 άτομα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, προκαλείται από βαθμιαία καταστροφή του εξωτερικού στρώματος των επινεφριδίων (φλοιός των επινεφριδίων), από το ίδιο το ανοσοποιητικό σύστημα του ατόμου. Περίπου το 70% των περιπτώσεων της νόσου του Addison, προκαλούνται από διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος. Τα συμπτώματα ανεπάρκειας εμφανίζονται όταν έχει καταστραφεί τουλάχιστον το 90% του φλοιού. Σαν αποτέλεσμα, καμιά φορά ελλείπουν τόσο τα γλυκοκορτικοειδή (κορτιζόλη), όσο και τα αλατοκορτικοειδή (αλδοστερόνη).

Φυματίωση και νόσος του Addison  

H φυματίωση, η οποία μπορεί να καταστρέψει τα επινεφρίδια, είναι σήμερα υπεύθυνη για το 20% περίπου των περιπτώσεων πρωτοπαθούς επινεφριδιακής ανεπάρκειας στις ανεπτυγμένες χώρες. Παλαιότερα, το ποσοστό έφθανε και το 90%, όμως χάρη στα νεώτερα αντιφυματικά φάρμακα, έχει πέσει στο 20% περίπου.

Άλλες αιτίες της νόσου του Addison

Λιγότερο συχνές αιτίες είναι:

•    Χρόνιες λοιμώξεις, κυρίως μυκητιάσεις

•    Καρκίνος, κυρίως μεταστατικός

•    Αμυλοείδωση

•    Χειρουργική αφαίρεση των επινεφριδίων

Ποια είναι τα σημεία και τα συμπτώματα της νόσου του Addison;

Τα συμπτώματα, αρχίζουν συνήθως βαθμιαία. Τα χαρακτηριστικά της νόσου είναι:

•    Χρόνια κόπωση, που επιδεινώνεται συνεχώς

•    Μυϊκή αδυναμία

•    Απώλεια της όρεξης

•    Απώλεια βάρους

•    Ναυτία, έμετοι, διάρροιες, στο 50% των περιπτώσεων

•    Χαμηλή αρτηριακή πίεση

•    Μεταβολές της χροιάς του δέρματος (περιοχές με πιο σκούρο χρώμα, ιδιαίτερα σε περιοχές με πτυχώσεις, ουλές, σημεία πίεσης κλπ)

•    Μπορεί να εμφανισθεί ευερεθιστότητα και κατάθλιψη

•    Λόγω απώλειας αλάτων, μπορεί να εμφανιστεί έντονη όρεξη για τροφές με πολύ αλάτι

•    Σε παιδιά συχνότερα, μπορεί να εμφανισθεί υπογλυκαιμία

•    Στις γυναίκες, μπορεί ο κύκλος της περιόδου να γίνει ακανόνιστος ή και να διακοπεί τελείως

Τι είναι η αδισονική κρίση;

Επειδή τα συμπτώματα της νόσου του Addison εξελίσσονται σιγά-σιγά, συνήθως αγνοούνται, μέχρι τη στιγμή που ένα γεγονός που προκαλεί στρες, όπως μία ασθένεια ή ένα ατύχημα, τα επιδεινώσει. Αυτό ονομάζεται αδισονική κρίση, ή οξεία επινεφριδιακή ανεπάρκεια. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα συμπτώματα είναι αρκετά σοβαρά, ώστε να αναγκάσουν τον ασθενή να επιζητήσει ιατρική βοήθεια, πριν εμφανισθεί η κρίση. Όμως, στο 25% των ασθενών, τα συμπτώματα εμφανίζονται για πρώτη φορά κατά την διάρκεια μιας αδισονικής κρίσης. alt
Τα συμπτώματα της αδισονικής κρίσης περιλαμβάνουν:

•    Οξύ άλγος, σαν χτύπημα με μαχαίρι, χαμηλά πίσω στη μέση, στην κοιλιά ή και στα πόδια •    Σοβαρούς εμέτους και διάρροια

•    Αφυδάτωση

•    Χαμηλή αρτηριακή πίεση

•    Απώλεια της συνειδήσεως

Εάν η αδισονική κρίση, παραμείνει χωρίς θεραπεία, μπορεί να αποβεί μοιραία.

Πηγή: Υγείαonline.gr

Επιμέλεια άρθρου υγείας: Συντακτική Ομάδα Υγείαonline