Ο Ευάγγελος Πατρίκιος, Ειδικός Γαστρεντερολόγος - Ενδοσκόπος, απαντά στο Υγείαonline.gr, σε 9 ερωτήματα που αφορούν το πεπτικό έλκος στην συνηθέστερη μορφή του, δηλαδή το έλκος βολβού του δωδεκαδακτύλου. •    Κύριε Πατρίκιε τι ακριβώς είναι το έλκος βολβού του δωδεκαδακτύλου; Το έλκος είναι μια περίγραπτος απώλεια ιστού, πληγή που αφορά τον βλεννογόνο, τον υποβλεννογόνιο και τον μυϊκό χιτώνα.  Παρουσιάζεται δε, σε περιοχές που βρίσκονται σε επαφή με γαστρική έκκριση, δηλαδή οξύ και πεψίνη, όπως για παράδειγμα το στομάχι και ο βολβός του δωδεκαδακτύλου. •    Ποια είναι τα συνήθη συμπτώματα της νόσου; α) Πόνος στο επιγαστρίο, ή το άνω ήμισυ της κοιλίας που δυνατόν να αντανακλά προς τη ράχη. β) Καύσος, όξινοι ερυγαί (ρεψίματα), αναγωγές, διάρροια, συνοδεύουν πολλές φορές τον πόνο. Πολλές φορές είναι οι μόνες εκδηλώσεις της νόσου και ελλείπει ο πόνος. γ) Οι εμετοί δεν είναι σπάνιοι, ανακουφίζοντας τον ασθενή. Συνήθως η όρεξη δεν μεταβάλλεται. Ανορεξία παρατηρείται σταθερά στη πυλωρική στένωση. •    Υπάρχουν παράγοντες που επιδεινώνουν το πρόβλημα; Παράγοντες όπως η χρήση φαρμάκων (σαλικυλικών - μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών), το κάπνισμα, το αλκοόλ, το στρες, μπορούν να επιδεινώσουν το πρόβλημα και να προκαλέσουν επιπλοκή του έλκους, όπως για παράδειγμα διάτρηση (πολύ σοβαρή κατάσταση που οδηγεί σε περιτονίτιδα). •    Μπορεί η χρόνια χρήση φαρμάκων να δημιουργήσει έλκος βολβού του δωδεκαδακτύλου; Η χρόνια χρήση φαρμάκων, κυρίως σαλικυλικών και μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών, μπορούν να προκαλέσουν έλκος στομάχου και έλκος βολβού του δωδεκαδάκτυλου. Τα φάρμακα αυτά ελαττώνουν τη παραγωγή προσταγλανδινών, με αποτέλεσμα να διαταραχτεί η ισορροπία μεταξύ των επιθετικών και αμυντικών παραγόντων που καθορίζουν την ακεραιότητα του βλεννογόνου. Οι ουσίες αυτές που ονομάζονται προσταγλανδίνες ασκούν στο κύτταρο προστατευτική δράση στο γαστροδωδεκαδακτυλικό βλεννογόνο, ενισχύοντας τους αμυντικούς μηχανισμούς σε διάφορα επίπεδα. •    Ποιοι κινδυνεύουν να νοσήσουν περισσότερο από το δωδεκαδακτυλικό έλκος του βολβού; Δηλαδή οι νέοι σε ηλικία, ή οι μεγαλύτεροι; Οι άνδρες ή οι γυναίκες; Περισσότερο κίνδυνο να νοσήσουν έχουν τα άτομα που συγκεντρώνουν παράγοντες κινδύνου όπως: η λήψη φαρμάκων (μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη και σαλικυλικά), η λοίμωξη από το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (Helicobacter Pylori), η κατάχρηση οινοπνευματωδών, το κάπνισμα, η κληρονομικότητα, το στρες, καθώς και τα άτομα που παρουσιάζουν παθολογική κινητικότητα (ταχύτερη κένωση του στομάχου με αποτέλεσμα μεγαλύτερη οξύτητα στον δωδεκαδάκτυλο).    •    Πως γίνεται η διάγνωση του έλκους; Σήμερα, η διάγνωση του έλκους του βολβού του δωδεκαδάκτυλου γίνεται με την γαστροσκόπηση, όπου υπάρχει η δυνατότητα και της λήψεως βιοψίας, για την ανίχνευση του ελικοβακτηρίδιου του πυλωρού. •    Με ποιο τρόπο μπορεί να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα; Η φαρμακευτική θεραπεία του έλκους έχει σημειώσει αξιόλογη πρόοδο τα τελευταία χρόνια. Πληθώρα φαρμάκων λίαν αποτελεσματικών και ασφαλών, επιτρέπουν τον ισχυρισμό ότι σήμερα δεν υφίσταται έλκος ανθεκτικό στη φαρμακευτική αγωγή.  Η στρατηγική αντιμετωπίσεως του έλκους συνίσταται στην επίτευξη τεσσάρων στόχων: α. Μείωση της παραγωγής οξέως: Οι κύριοι εκπρόσωποι της κατηγορίας αυτής, είναι οι αναστολείς της αντλίας H+ - K+, του τυχωματικού κυττάρου "PPI's", τα ισχυρότερα αντιεκκριτικά φάρμακα. β. Βελτίωση των αμυντικών ικανοτήτων του βλεννογόνου του στομάχου: Στην κατηγορία αυτή υπάγονται το σύμπλοκο άλας του αργιλίου, η σουκραλφάτη, το υποκιτρικό κολλοειδές βισμούθιο και μια συνθετική προσταγλανδίνη, η μισοπροστόλη.

γ.
Εκρίζωση του ελικοβακτηρίδιου του πυλωρού: με συνδυασμό αντιεκκριτικών και αντιβιοτικών φαρμάκων. δ. Μείωση ή εξάλειψη των υποτροπών του έλκους: Ο δυσχερέστερος στόχος. •    Παράλληλα με την θεραπευτική αγωγή, ο ασθενής χρειάζεται να κάνει κάποια συγκεκριμένη διατροφή;   Από παλιά έχει υποστηριχτεί η άποψη ότι διαιτητικοί παράγοντες επηρεάζουν τη συχνότητα πεπτικού έλκους και επίσης ότι είναι δυνατόν να επηρεάσουν το ρυθμό επουλώσεως και τις υποτροπές. Η σύσταση προς τον ελκοπαθή ασθενή θα πρέπει να είναι η αποφυγή καταναλώσεως μεγάλων ποσοτήτων καφέ, coca cola, μπαχαρικών (κόκκινης πιπεριάς, κόκκινου και μαύρου πιπεριού), οινοπνευματωδών με μεγάλη συγκέντρωση αλκοόλης, ή μεγάλων ποσοτήτων αραιότερων οινοπνευματωδών ποτών, τηγανιτών, λιπαρών φαγητών και εσπεριδοειδών. •    Υπάρχουν τρόποι πρόληψης, ώστε κάποιος να μην παρουσιάσει το πρόβλημα;   Όπως προανέφερα το έλκος είναι μια πολύ-παραγοντική νόσος. Εάν εξαλείψουμε τους εκλυτικούς παράγοντες μειώνουμε τις πιθανότητες να νοσήσει κάποιος από το έλκος. Εκλυτικοί παράγοντες είναι η χρήση φαρμάκων (σαλικυλικών - μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών), το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (Helicobacter Pylori), το κάπνισμα και το στρες.

Ευάγγελος Ν. Πατρίκιος
Ειδικός Γαστρεντερολόγος - Ενδοσκόπος
Παθήσεις Πεπτικού-Ήπατος-Χοληφόρων-Ενδοσκοπήσεις Πεπτικού
(Ορθοσκόπιση-Γαστροσκόπιση-Κολονοσκόπιση)
Λαγουμιτζή 69 - 11744 Νέος Κόσμος
Τηλ: 2109028886 - Κιν. 6944830744

Επιμέλεια άρθρου υγείας: Συντακτική Ομάδα Υγείαonline