Ο Αναστάσιος Γ. Ρούσσος, Γαστρεντερολόγος - Ηπατολόγος, Επεμβατικός Ενδοσκόπος, Διδάκτωρ, ΜSC Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, εξηγεί στο Υγείαonline.gr, τι είναι η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, ποιά είναι τα συμπτώματα και οι επιπλοκές και πως μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την νόσο. 
Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση υπάρχει κάθε φορά που περιεχόμενο του στομάχου παλινδρομεί στον οισοφάγο. Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση είναι ένα φυσιολογικό φαινόμενο το οποίο, σε περιορισμένο βαθμό, παρουσιάζεται κατά τη μεταγευματική περίοδο και την κύηση. Σε γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσο αναφερόμαστε όταν η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση προκαλεί συμπτώματα ή/και βλάβη του βλεννογόνου του οισοφάγου. Η γαστοοισοφαγική παλινδρομική νόσος είναι εξαιρετικά συχνή πάθηση. Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι περίπου το 5% του πληθυσμού πάσχει από γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσο, αν και ένα μεγάλο ποσοστό αυτών των ασθενών δεν απευθύνονται ποτέ σε γιατρό. Το κυριότερο και συχνότερο σύμπτωμα της γαστροοισοφαγικης παλινδρομικής νόσου είναι ο οπισθοστερνικός καύσος. Πρόκειται για ένα ενοχλητικό αίσθημα «καψίματος» στο στήθος, πίσω από το στέρνο το οποίο εμφανίζεται κυρίως μετά το φαγητό. Το «κάψιμο» αυτό μπορεί να επεκτείνεται στο λαιμό και στην πλάτη. Άλλο συχνό σύμπτωμα της  γαστροοισοφαγικης παλινδρομικής νόσου είναι οι όξινες αναγωγές. Με τον όρο «όξινες αναγωγές» αναφερόμαστε στην παλινδρόμηση γαστρικού οξέος στο φάρυγγα η οποία εκδηλώνεται ως «ξινίλα στο λαιμό». Άλλα σπανιότερα συμπτώματα είναι ο πόνος στο στήθος, καθώς και το αίσθημα κόμπου στο λαιμό. Η διάγνωση της γαστοοισοφαγικης παλινδρομικής νόσου συνήθως γίνεται με τη λήψη προσεκτικού ιστορικού και με βάση τα συμπτώματα του ασθενούς. Το ερώτημα το οποίο συνήθως τίθεται είναι: πότε ο ασθενής με γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσο πρέπει να υποβάλεται σε γαστροσκόπηση; Ασθενής με γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσο πρέπει να υποβάλεται σε γαστροσκόπηση όταν ισχύει τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα: 1.  Όταν τα συμπτώματα διαρκούν διάστημα μεγαλύτερο των 6 μηνών
2.  Όταν ο ασθενής παρουσιάζει δυσκολία στην κατάποση, απώλεια βάρους, αναιμία, πόνο κατά την κατάποση
3.  Όταν τα συμπτώματα δεν υποχωρούν παρά τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής Η θεραπεία της γαστροοισοφαγικής παλινδρομικής νόσου στηρίζεται στην τροποποίηση  ορισμένων καθημερινών συνηθειών και στη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής. Ποιες είναι οι αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες που πρέπει να ακολουθήσουν οι ασθενείς με γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσο; •   Αποφύγετε να κοιμάστε για 2-3 ώρες μετά το φαγητό
•   Αποφύγετε τη σωματική άσκηση για 2-3 ώρες μετά το φαγητό
•   Αποφύγετε να φοράτε στενές ζώνες και στενά παντελόνια
•   Προσπαθήστε να χάσετε τα περιττά κιλά
•   Αποφύγετε τα πολύ λιπαρά γεύματα
•   Αποφύγετε την συστηματική κατανάλωση αλκοόλ
•   Αποφύγετε την κατανάλωση αεριούχων ποτών Στις περισσότερες περιπτώσεις αυτές οι αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες προκαλούν παροδική και όχι μόνιμη ύφεση των ενοχλημάτων. Για το λόγο αυτό ο ασθενής με γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσο πρέπει να απευθύνεται σε ειδικό γαστρεντερολόγο για τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής. Η φαρμακευτική αγωγή έχει άριστα αποτελέσματα σε ασθενείς με γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσο και εξασφαλίζει πλήρη ύφεση των συμπτωμάτων στη συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών. Επιπλοκές γαστροοισοφαγικής παλινδρομικής νόσου Οι επιπλοκές της γαστροοισοφαγικής παλινδρομικής νόσου είναι: •   Η οισοφαγίτιδα από παλινδρόμηση
•   Οι στενώσεις του οισοφάγου
•   Ο οισοφάγος Barrett Το 50 % περίπου των ασθενών που πάσχουν από γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσο εμφανίζουν και οισοφαγίτιδα από παλινδρόμηση. Η οισοφαγίτιδα από παλινδρόμηση είναι η φλεγμονή του οισοφάγου η οποία οφείλεται στο περιεχόμενο του στομάχου που παλινδρομεί στον οισοφάγο. Συνήθως η οισοφαγίτιδα από παλινδρόμηση δεν προκαλεί ιδιαίτερα συμπτώματα εκτός από τα συμπτώματα της γαστροοισοφαγικής παλινδρομικής νόσου.  Οι στενώσεις του οισοφάγου παρουσιάζονται περίπου στο 15 % των ασθενών με  γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσο. Οι στενώσεις οφείλονται σε συνδετικό ιστό ο οποίος εναποτίθεται σε περιοχές παλινδρομικής οισοφαγίτιδας. Το κύριο σύμπτωμα ασθενούς με στένωση οισοφάγου είναι η δυσφαγία ιδιαίτερα στις στερεές τροφές. Οι ασθενείς προσαρμόζουν υποσυνείδητα τη δίαιτα τους ώστε να αποφεύγουν τις στερεές τροφές με αποτέλεσμα την προοδευτική απώλεια βάρους. Ως οισοφάγος Βarrett ορίζεται η αντικατάσταση του επιθηλίου του οισοφάγου το οποίο βρίσκεται άνωθεν της συμβολής οισοφάγου – στομάχου από επιθήλιο το οποίο προσομοιάζει με το επιθήλιο του στομάχου και είναι γνωστό ως επιθήλιο Barrett. Το 15% των ασθενών με γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσο θα εμφανίσουν, κάποια στιγμή στη ζωή τους, οισοφάγο Barrett. Ποιες ομάδες ασθενών παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης οισοφάγου Barrett; •   Άντρες ασθενείς
•   Ασθενείς οι οποίοι έχουν μακροχρόνια συμπτωματολογία γαστροοισοφαγικής παλινδρομικής νόσου
•   Ασθενείς οι οποίοι ανήκουν στη λευκή φυλή Ο οισοφάγος Barrett δεν προκαλεί ιδιαίτερα συμπτώματα. Τα συμπτώματα του ασθενούς συνήθως οφείλονται στη συνυπάρχουσα γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσο («κάψιμο» στο στήθος, «ξινίλα» στο λαιμό). Αντιμετώπιση γαστροοισοφαγικής παλινδρομικής νόσου και των επιπλοκών της Οι ασθενείς με συμπτώματα γαστροοισοφαγικής παλινδρομικής νόσου («κάψιμο» στο στήθος, «ξινίλα» στο λαιμό)  πρέπει να απευθύνονται σε γαστρεντερολόγο για την ενδεδειγμένη αντιμετώπιση του προβλήματός τους. Ασθενείς με γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσο πρέπει να ακολουθούν τις συμβουλές του γαστρεντερολόγου τους για την ορθή αντιμετώπιση του νοσήματος.

Οι περισσότερες από τις επιπλοκές της νόσου αντιμετωπίζονται με τη θεραπευτική αγωγή χωρίς προβλήματα και ο ασθενής εξασφαλίζει μία άριστη ποιότητα ζωής.
Αναστάσιος Γ. Ρούσσος
Γαστρεντερολόγος - Ηπατολόγος
Επεμβατικός Ενδοσκόπος
Διδάκτωρ, ΜSC Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

www.gastrenterologos.gr

Επιμέλεια άρθρου υγείας: Συντακτική Ομάδα Υγείαonline