Η εκκριτική ωτίτιδα αποτελεί μία από τις πιο συχνές ωτορινολαρυγγολογικές παθήσεις μέχρι την ηλικία των οκτώ ετών, περίπου, και είναι άμεσα συνδεδεμένη με την υποτροπιάζουσα οξεία μέση ωτίτιδα, απασχολώντας συνεχώς ωτορινολαρυγγολόγους και παιδίατρους, τόσο με την αντοχή της στη συντηρητική αγωγή όσο και με τις όχι και τόσο σπάνιες υποτροπές της, μετά τη χειρουργική της θεραπεία. Είναι πάθηση του μέσου ωτός και συνίσταται στη συλλογή υγρού στο μέσο ους, λόγω δυσλειτουργίας ή απόφραξης της ευσταχιανής σάλπιγγας. Το κύριο σύμπτωμα είναι η βαρηκοΐα αγωγιμότητας που προκαλεί. Οι κύριες αιτίες της δυσλειτουργίας της σάλπιγγας είναι η υπερτροφία των αδενοειδών εκβλαστήσεων, η αλλεργία και η ρινίτιδα, καταστάσεις πολύ συχνές στην παιδική ηλικία. Τα φάρμακα επιλογής για τη συντηρητική αντιμετώπιση του προβλήματος είναι τα αντιισταμινικά και τα ενδορινικά στεροειδή, που μπορούν να συνδυαστούν με αντιβιοτικά και ρινοπλύσεις όταν συνυπάρχει πυώδης ρινίτιδα. Συγχρόνως, προτείνονται και ασκήσεις που βοηθούν στη διάνοιξη της ευσταχιανής σάλπιγγας. Οσον αφορά τη χειρουργική θεραπεία, αυτή συνίσταται στην αδενοειδεκτομή και μυριγγοτομή με ή χωρίς τοποθέτηση σωληνίσκου αερισμού. Πότε, όμως, θα επιμείνουμε συντηρητικά και πότε θα προχωρήσουμε χειρουργικά θα μας το καθορίσουν κάποιοι παράγοντες, όπως η ηλικία του παιδιού, το αν συνυπάρχει υποτροπιάζουσα οξεία μέση ωτίτις, η εποχή του χρόνου, η συνυπάρχουσα βαρηκοΐα και η ανάπτυξη της ομιλίας. Ας δούμε όμως πώς οι πιο πάνω παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν την απόφασή μας. Εάν πρόκειται για ένα παιδί που πρωτοπηγαίνει στον παιδικό σταθμό και παρουσιάζει εκκριτική ωτίτιδα, το πιθανότερο που συμβαίνει είναι να περνά το σύνδρομο του παιδικού σταθμού λόγω της πρώτης του επαφής με τους διάφορους λοιμώδεις παράγοντες, με συνεχείς λοιμώξεις του ανώτατου αναπνευστικού και πιστεύω ότι καλό θα ήταν να περιμένουμε μέχρι την επόμενη χρονιά, οπότε θα δούμε ένα παιδί πιθανότατα μεταμορφωμένο. Εάν πρόκειται για ένα παιδί που όταν το πρωτοβλέπουμε βρισκόμαστε στη χειμερινή περίοδο, θα πρέπει να σκεπτόμαστε συντηρητικά γιατί ελπίζουμε ότι η ερχόμενη βελτίωση του καιρού πιθανότατα θα βοηθήσει στη θεραπεία μας. Αντίθετα, όταν ένα παιδί παρουσιάζει εκκριτική ωτίτιδα το καλοκαίρι, είναι δύσκολο να πιστέψουμε ότι ο χειμώνας με τις λοιμώξεις που τον συνοδεύουν θα επιτρέψουν στη συντηρητική μας αγωγή να είναι επιτυχής. Εάν συνυπάρχει υποτροπιάζουσα οξεία μέση ωτίτις, σαφώς και θα πρέπει να είμαστε πιο επιθετικοί στη θεραπεία μας. Δεν επιτρέπεται να ριψοκινδυνεύσουμε μόνιμες βλάβες στο μέσο ους (π.χ. συμφυτική ωτίτιδα, χρόνια μέση ωτίτιδα), ανεξάρτητα από την ηλικία του παιδιού. Εδώ οι σωληνίσκοι αερισμού είναι μάλλον απαραίτητοι. Στα πολύ μικρά παιδιά μπορεί να χορηγηθεί και χημειοπροφύλαξη. Είναι γνωστό ότι η εκκριτική ωτίτιδα προκαλεί κάποιου βαθμού βαρηκοΐα αγωγιμότητος. Ετσι, ένα παιδί που πηγαίνει στο Δημοτικό πρέπει να μπορεί να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές του. Εάν δεν ακούει, σύντομα θα μετατραπεί σε έναν αδιάφορο μαθητή. Εδώ, λοιπόν, θα πρέπει να μη διστάσουμε να επέμβουμε χειρουργικά. Η βαρηκοΐα που προκαλεί η εκκριτική ωτίτιδα δύσκολα μπορεί να οδηγήσει σε καθυστέρηση ομιλίας. Μπορεί όμως να συνυπάρχει και νευροαισθητήριος βαρηκοΐα η οποία να επιβαρύνεται ακόμη περισσότερο από την εκκριτική ωτίτιδα. Ετσι, όταν υπάρχει καθυστέρηση ομιλίας σε παιδί με εκκριτική ωτίτιδα, πρέπει το υγρό να αφαιρείται, ώστε να μπορεί να γίνει αντικειμενική εκτίμηση της ακοής του παιδιού. Οι σωληνίσκοι αερισμού σε γενικές γραμμές πρέπει να τοποθετούνται όταν η εκκριτική ωτίτιδα δεν υποχωρεί με συντηρητική αγωγή τουλάχιστον τριών μηνών, συνυπάρχει βαρηκοΐα και πιθανότατα αλλοιώσεις της τυμπανικής μεμβράνης (π.χ. εισολκές). Παραμένουν στη θέση τους για περίπου 6-8 μήνες και αποβάλλονται αυτόματα. Μετά την αποβολή τους κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι η εκκριτική ωτίτιδα δεν θα υποτροπιάσει, όπως για παράδειγμα όταν υπάρχει υπόστρωμα αλλεργίας. Πολλές φορές η απλή μυριγγοτομή είναι αρκετή για τη θεραπεία της εκκριτικής ωτίτιδας, ιδιαίτερα όταν η υπερτροφία των αδενοειδών εκβλαστήσεων είναι μεγάλη. Από τα παραπάνω προκύπτει το συμπέρασμα ότι κάθε παιδί με εκκριτική ωτίτιδα πρέπει να αντιμετωπίζεται ξεχωριστά, πάντα ανάλογα με τις συνυπάρχουσες συνθήκες και όχι με γενικευμένους κανόνες, αλλά με συγκεκριμένη και εξειδικευμένη θεραπεία που να ταιριάζει απόλυτα στην περίπτωσή του.
Παναγιώτης Α. Μισυρλής
Χειρούργος Ωτορινολαρυγγολόγος
Διευθυντής Ευρωκλινικής Παίδων
Λεωφ. Ηρακλείου 249, Νέα Ιωνία
Τηλ. 2102757700 κιν. 6977633876

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.