altΠοια είναι τα συνηθέστερα προβλήματα υγείας κατά την τρίτη ηλικία; Τα προβλήματα υγείας στους ηλικιωμένους, μπορεί να αφορούν οποιοδήποτε όργανο του σώματος. Οι περισσότερες καταστάσεις, οφείλονται είτε σε μειωμένη λειτουργία, είτε σε εκφύλιση ενός οργάνου.

Με βάση το αντίστοιχο οργανικό σύστημα, οι πιο συνηθισμένες παθολογικές καταστάσεις που εμφανίζονται στους υπερήλικες είναι οι εξής:

•    Μυοσκελετικό σύστημα: Οστεοαρθρίτιδα (φλεγμονή των αρθρώσεων), οστεοπόρωση (απώλεια οστικής μάζας), ουρική αρθρίτιδα, μείωση της μυϊκής μάζας, κατάγματα.

•    Ορμονικό σύστημα: Διαβήτης (ανεπαρκής έλεγχος του σακχάρου του αίματος), εμμηνόπαυση, δυσλειτουργία του θυρεοειδούς, υψηλά επίπεδα χοληστερόλης, γενική μείωση τού μεταβολισμού.

•    Νευρικό σύστημα: Άνοια (Alzheimer ή άλλου τύπου), νόσος του Parkinson, αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, μείωση της όρασης και της ακοής, προβλήματα ισορροπίας.

•    Οφθαλμοί: Εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, γλαύκωμα, καταρράκτης, οφθαλμολογικά προβλήματα λόγω της υπέρτασης.

•    Καρδιαγγειακό σύστημα: Καρδιακές προσβολές, συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, αρρυθμίες, υπέρταση, αρτηριοσκλήρυνση, περιφερική αγγειακή νόσος (κακή ροή του αίματος, λόγω στένωσης των αιμοφόρων αγγείων).

•    Πνεύμονες: Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, μείωση του όγκου των πνευμόνων.

•    Νεφροί: Κακή λειτουργία των νεφρών, λόγω μακροχρόνιας υπέρτασης και διαβήτη.

•    Δέρμα και τριχωτό: Απώλεια τριχών, ξηρό δέρμα, λοιμώξεις δέρματος.

•    Καρκίνοι: Προστάτη, παχέος εντέρου, πνευμόνων, μαστού, δέρματος, ουροδόχου κύστης, ωοθηκών, εγκεφάλου, παγκρέατος κλπ.

•    Μυελός των οστών: Αδυναμία παραγωγής επαρκούς αριθμού κυττάρων (αναιμία, μυελοδυσπλασίες).

•    Ουροποιητικό: Ακράτεια ούρων, δυσκολία στην ούρηση.

•    Στόμα: Ουλίτιδα, ξηροστομία, απώλεια οδόντων, προβλήματα με τεχνητές οδοντοστοιχίες.

•    Λοιμώξεις: Ουρολοιμώξεις, πνευμονία, λοιμώξεις δέρματος, έρπητας, λοιμώξεις του παχέος εντέρου (εκκολπωματίτιδες, κολίτιδες).

•    Ψυχιατρικά προβλήματα: Κατάθλιψη, άγχος, διαταραχές του ύπνου, αϋπνία.

•    Γενικά προβλήματα: Εξασθένηση, αποδιοργάνωση, διαταραχές μνήμης, προβλήματα από παρενέργειες φαρμάκων, μειωμένη όρεξη, απώλεια βάρους, πτώσεις. alt
Κοινωνικά προβλήματα και υγεία των ηλικιωμένων

Τα διάφορα κοινωνικά προβλήματα, μπορεί να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στη ζωή, αλλά και στην σωματική και ψυχική υγεία των ηλικιωμένων. Μερικοί από τους κυριότερους παράγοντες, που προκαλούν τα κοινωνικά και ψυχολογικά προβλήματα στους υπερήλικες, είναι:

•    Μοναξιά, από την απώλεια συζύγων και φίλων.

•    Αδυναμία ανεξάρτητης διεκπεραίωσης των καθημερινών προβλημάτων.

•    Δυσκολία στην αποδοχή των αποτελεσμάτων του γήρατος στην υγεία.

•    Απογοήτευση από τα πολλά προβλήματα υγείας και τον αυξανόμενο αριθμό λαμβανομένων φαρμάκων.

•    Κοινωνική απομόνωση, καθώς τα ενήλικα τέκνα ακολουθούν τη ζωή τους.

•    Αίσθημα ανεπάρκειας, λόγω αδυναμίας να συνεχίσει την εργασία του.

•    Ανία, λόγω συνταξιοδότησης και έλλειψης των καθημερινών, συνηθισμένων δραστηριοτήτων.

•    Άγχος λόγω οικονομικών προβλημάτων, μετά την απώλεια του κανονικού μηνιαίου μισθού. alt
Όλοι αυτοί οι παράγοντες, μπορεί να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στη συνολική υγεία ενός ηλικιωμένου ατόμου. Η προσπάθεια επίλυσης αυτών των ψυχοκοινωνικών προβλημάτων, αποτελεί ένα αναπόσπαστο στοιχείο για την περίπλοκη ιατροκοινωνική φροντίδα των ηλικιωμένων. Ποιες αλλαγές του τρόπου ζωής μπορεί να κάνει ο ηλικιωμένος, για να έχει υγεία κατά την τρίτη ηλικία;

Αυτό που έχει εξαιρετική σημασία για την διατήρηση της υγείας  σε κάθε ηλικία, είναι, αφ’ ενός η ισορροπημένη διατροφή και αφ’ ετέρου η συμμετοχή σε κανονικό πρόγραμμα σωματικών ασκήσεων. Αυτά τα δύο, έχουν ακόμη μεγαλύτερη σημασία για τα άτομα της τρίτης ηλικίας, ενώ συγχρόνως, το αποτέλεσμα τους στην υγεία των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας, είναι πολύ πιο εμφανές.

Πολλές ασθένειες μπορούν να προληφθούν, ή τουλάχιστον, να επιβραδυνθεί η εξέλιξή τους σαν αποτέλεσμα της αλλαγής του τρόπου ζωή. Η οστεοπόρωση, η αρθρίτιδα, οι ασθένειες της καρδιάς, η υπέρταση, ο διαβήτης, η αυξημένη χοληστερόλη, η κατάθλιψη καθώς και ορισμένες μορφές καρκίνου, είναι μερικές από τις συχνότερες καταστάσεις, που μπορεί να αλλάξουν προς το καλύτερο, μέσω της σωστής δίαιτας, της σωματικής άσκησης και μικρών αλλαγών του τρόπου ζωής. Εκτός από την δίαιτα και την σωματική άσκηση, περιλαμβάνονται και οι ακόλουθες σημαντικές μεταβολές του τρόπου ζωής, που μπορούν να οδηγήσουν σε πιο υγιεινή ζωή:

•    Μόνιμη διακοπή του καπνίσματος •    Μόνον ένα ποτό την ημέρα •    Προστασία από τον ήλιο •    Κανονικός, προγραμματισμένος έλεγχος από τον οικογενειακό ιατρό •    Κανονικός έλεγχος των δοντιών και καθημερινό βούρτσισμα και μετά τα γεύματα •    Σωστή πληροφόρηση για τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται •    Τήρηση όλων των οδηγιών, που αφορούν προληπτικούς ελέγχους, εμβολιασμούς κλπ •    Ειδικά για τους διαβητικούς, προληπτικοί έλεγχοι από οφθαλμίατρο και χειρούργο (έλεγχος των κάτω άκρων, για διαβητικό πόδι) •    Επαρκής και υγιεινός ύπνος •    Ενασχόληση με προγραμματισμένες κοινωνικές δραστηριότητες •    Εάν είναι δυνατόν, συχνές εκδρομές, διακοπές, κλπ alt
Ποιο ρόλο παίζει η διατροφή στην υγεία των ηλικιωμένων ατόμων;

Μια καλή και υγιεινή διατροφή, έχει πολυάριθμα θετικά αποτελέσματα στην υγεία των ατόμων της τρίτης ηλικίας. Οι ασθένειες της καρδιάς, των αγγείων, ο διαβήτης, η υπέρταση, η υψηλή χοληστερόλη, τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, τα προβλήματα μνήμης, η οστεοπόρωση, ορισμένοι καρκίνοι, ασθένειες του δέρματος, των μαλλιών και των νυχιών και προβλήματα στην όραση, αποτελούν παραδείγματα καταστάσεων που μπορεί να επηρεασθούν από την διατροφή.

Πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λίπη, βιταμίνες, μέταλλα και νερό, αποτελούν απαραίτητα στοιχεία της διατροφής, για την δομή και λειτουργία όλων των κυττάρων του οργανισμού. Συνεπώς, αυτά τα απαραίτητα συστατικά, θα πρέπει να λαμβάνονται με μέτρο, για την διατήρηση της καλής υγείας.

Μία ισορροπημένη διατροφή, που απαρτίζεται από φρούτα και λαχανικά, σπόρους δημητριακών και ίνες, συνιστάται γενικά για να προσφέρει αυτά τα απαραίτητα στοιχεία της διατροφής. Η αποφυγή των κεκορεσμένων λιπαρών ουσιών (δηλαδή, ζωικά λίπη), η κατανάλωση άφθονων φρούτων και λαχανικών και εάν χρειάζεται, η συμπληρωματική λήψη βιταμινών και μετάλλων, θεωρούνται η βάση της υγιεινής διατροφής.
 
Αν και έχει σημασία η ποιότητα της τροφής, δεν θα πρέπει να παραβλέπεται και ο παράγοντας ποσότητα. Μία μεγάλη ποσότητα υγιεινής διατροφής, μπορεί επίσης να οδηγήσει σε μεγάλη πρόσληψη θερμίδων. Συνιστώνται μέτριες ποσότητες, ώστε να λαμβάνονται 1500 έως 2000 θερμίδες ημερησίως. Θα πρέπει να αποφεύγονται τροφές, οι οποίες δεν έχουν καμία διατροφική αξία, ενώ συγχρόνως είναι πλούσιες σε θερμίδες. Τέτοια παραδείγματα είναι το αλκοόλ, τα διάφορα τσιπς, σνακ, γλυκίσματα και ανθρακούχα ποτά με πολλές θερμίδες
 
Θα πρέπει επίσης, να ακολουθούνται διάφοροι περιορισμοί στη διατροφή, εφ’ όσον υπάρχουν ορισμένες παθολογικές καταστάσεις. Έτσι, σε περιπτώσεις καρδιακής ή νεφρικής ανεπάρκειας, θα πρέπει να περιορίζεται το αλάτι και τα πολλά υγρά, όπως επίσης, σε περίπτωση διαβήτη, θα πρέπει να υπάρχει ελεγχόμενη λήψη υδατανθράκων. Πόσο σημαντική είναι η σωματική άσκηση για τους ηλικιωμένους;

Η προγραμματισμένη και συνεπής εφαρμογή ενός προγράμματος γυμναστικών ασκήσεων, μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση ή ακόμη και στην πρόληψη ενός μεγάλου αριθμού προβλημάτων υγείας στα άτομα της τρίτης ηλικίας.

Ασθένειες της καρδιάς και γενικά, του κυκλοφορικού συστήματος, αυξημένη χοληστερόλη, οστεοπόρωση, κατάθλιψη και αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, είναι μερικές από τις συνηθέστερες παθολογικές καταστάσεις, οι οποίες, με την συνεχή και συνεπή γυμναστική άσκηση, μπορεί να ωφελήσουν τον ασθενή σε μεγάλο βαθμό. alt
Μερικά από τα πολυάριθμα οφέλη για την υγεία από την γυμναστική στους ηλικιωμένους, είναι:

•    Διατήρηση του βάρους και «κάψιμο» των επιπλέον θερμίδων

•    Βελτίωση της αναλογίας ανάμεσα στην «καλή» και την «κακή» χοληστερόλη

•    Βελτίωση της σωματικής αντοχής

•    Μεγάλη βελτίωση της υγείας της καρδιάς, των πνευμόνων και του αγγειακού συστήματος

•    Καλύτερη παροχή οξυγόνου και θρεπτικών ουσιών στους ιστούς

•    Διατήρηση της υγείας των οστών και των μυών

•    Μείωση των συμπτωμάτων της αρθρίτιδας, αλλά και του κινδύνου πτώσεων

•    Μεγάλη βελτίωση της ψυχικής διάθεσης

•    Καλύτερη ποιότητα και διάρκεια ύπνου

Η κανονική και αποτελεσματική άσκηση 3-5 φορές την εβδομάδα, επί 30 λεπτά τουλάχιστον, συνιστάται με έμφαση σε όλους τους ηλικιωμένους. Με τον όρο «αποτελεσματική» άσκηση, εννοούμε εκείνη την άσκηση, η οποία αυξάνει τους καρδιακούς παλμούς, μέχρι να φθάσουν το 75% του μέγιστου αριθμού παλμών. Χονδρικά, ο μέγιστος αριθμός παλμών, υπολογίζεται εάν αφαιρεθεί ο αριθμός της ηλικίας από τον αριθμό 220. alt
Το βάδισμα, η κολύμβηση και τα μηχανήματα γυμναστικής, είναι γενικά ασφαλείς τρόποι για να επιτύχει ο ηλικιωμένος τον στόχο του. Επίσης, διάφορες ασκήσεις ισορροπίας, ευλυγισίας και αντίστασης (άρση βαρών), μπορεί επίσης να είναι επωφελείς. Σαν γενική προφύλαξη, εάν εμφανισθούν συμπτώματα, όπως πόνος ή σφίξιμο στο στήθος, δύσπνοια, λιποθυμία ή ίλιγγος κατά την διάρκεια ή μετά την γυμναστική, θα πρέπει το άτομο να διακόψει αμέσως την άσκηση και να ενημερώσει εγκαίρως τον ιατρό του.

Ποια είναι τα συνιστώμενα προληπτικά μέτρα για τα άτομα της τρίτης ηλικίας;

Ο επόμενος κατάλογος, περιλαμβάνει μερικά από τα πιο σημαντικά μέτρα ελέγχου και πρόληψης, για κάθε άτομο, ηλικίας άνω των 65 ετών, αλλά και νεωτέρων.

•    Αντιγριπικός εμβολιασμός

•    Εμβολιασμός κατά της πνευμονίας

•    Εμβολιασμός κατά του έρπητος (εγκρίθηκε πρόσφατα σε Αμερική και Ευρώπη)

•    Έλεγχος για καρκίνο του παχέος εντέρου, ήδη από την ηλικία των 50 ετών

•    Έλεγχος για τον καρκίνο του προστάτη, με κλινικό έλεγχο και μέτρηση του PSA, ήδη από την ηλικία των 50 ετών

•    Έλεγχος οστικής πυκνότητας, στις γυναίκες

•    Ετήσιος έλεγχος των λιπιδίων του αίματος (χοληστερόλη/τριγλυκερίδια), για τους άνδρες άνω των 35 ετών και τις γυναίκες άνω των 45 ετών

•    Έλεγχος για διαβήτη, σε υπερτασικούς, με υψηλή χοληστερόλη, παχύσαρκους, με ή χωρίς συμπτώματα διαβήτη

•    Έλεγχος για υπέρταση, τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο

•    Έλεγχος για καρκίνο του μαστού, ήδη από την ηλικία των 45 ετών.

Εκτός των ανωτέρω, οι ειδικοί ιατροί, μπορεί να συστήσουν:

•    Έλεγχο οπτικής οξύτητας

•    Έλεγχο για καρκίνο του δέρματος

•    Καρδιακό τεστ κοπώσεως

•    Έλεγχο λειτουργίας θυρεοειδούς

•    Έλεγχο νοητικών λειτουργιών

•    Έλεγχος του περιφερικού αγγειακού συστήματος alt
Εισαγωγή σε νοσοκομείο: Προβλήματα και προοπτικές

Καθώς αυξάνονται τα προβλήματα υγείας με την πάροδο της ηλικίας, η ιατρική τους φροντίδα καθίσταται όλο και πιο περίπλοκη και δυσκολότερα αντιμετωπίσιμη. Κατά συνέπεια, οι ηλικιωμένοι είναι πιο συχνά και πιο βαριά άρρωστοι, σε σύγκριση με τα νεώτερα άτομα. Καθώς οι εισαγωγές στα νοσοκομεία, γίνονται όλο και πιο συχνές, η συνολική κατάσταση της υγείας σιγά-σιγά χειροτερεύει. Μολονότι η εισαγωγή στο νοσοκομείο, συχνά είναι αναγκαία, δεν είναι όμως πάντοτε χωρίς κινδύνους.

Επεισόδια αυξομειούμενου παραληρήματος, παρατηρούνται πολύ συχνά σε ηλικιωμένα άτομα που παραμένουν στα νοσοκομεία. Και μολονότι το παραλήρημα αυτό, τυπικά είναι αναστρέψιμο, μπορεί καμιά φορά να διαρκέσει για πολύ χρονικό διάστημα και ενδεχομένως να βλάψει σοβαρά την νοητική κατάσταση του ατόμου.

Το παραλήρημα μπορεί να προκληθεί από διάφορες αιτίες:

•    Λόγω αυτής καθεαυτής της ασθένειας από την οποία πάσχει
•    Λόγω του μη οικείου περιβάλλοντος
•    Επαφή με άγνωστα πρόσωπα
•    Θορυβώδες περιβάλλον, με ισχυρό φωτισμό νυχθημερόν
•    Συχνό ξύπνημα τη νύχτα, για λήψη αίματος και άλλες εξετάσεις
•    Φάρμακα που μπορεί να μεταβάλλουν τη σκέψη και την κρίση
•    Καθετήρες, παροχετεύσεις, ιατρικές συσκευές, ενδοφλέβιες χορηγήσεις ορών και φαρμάκων

Άλλοι πιθανοί κίνδυνοι από την παραμονή σε νοσοκομείο:

•    Νοσοκομειακές λοιμώξεις
•    Παρενέργειες και επιπλοκές διαφόρων φαρμάκων και διαδικασιών
•    Γενική χειροτέρευση της κατάστασης
•    Πτώσεις και τραυματισμοί

Αν και υπάρχουν πολλά προβλήματα που μπορεί να συναντήσουν οι ηλικιωμένοι, τόσο εντός, όσο και εκτός νοσοκομείου, το πρώτο μεγάλο βήμα που πρέπει να γίνει, ώστε να μπορεί ο ηλικιωμένος να απολαμβάνει όσον το δυνατόν καλύτερα τα χρόνια του, είναι να κατανοηθούν σωστά τα προβλήματά του και στη συνέχεια, να δημιουργηθεί ένα σχέδιο αντιμετώπισής τους. Στο έργο αυτό, βασικό ρόλο θα μπορούσε να έχει ένας ειδικός ιατρός-γεροντολόγος, ο οποίος γνωρίζει σε βάθος τα προβλήματα και της ανάγκες των ατόμων της τρίτης ηλικίας. Πηγή: Υγείαonline.gr

Επιμέλεια άρθρου υγείας: Συντακτική Ομάδα Υγείαonline