Εκτύπωση
Κατηγορία: Ψυχολογία και Ψυχική Υγεία
Εμφανίσεις: 8281
Η Ειρήνη Τζελέπη, Συμβουλευτική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Pg.Dipl., MSc., City University, Λονδίνο, εξηγεί στο Υγείαonline.gr, τι είναι οι κρίσεις πανικού και πως αντιμετωπίζονται.
Η εκδήλωση κρίσεων πανικού συναντάται σε σημαντικά υψηλό ποσοστό στον ευρύτερο πληθυσμό και ολοένα και υψηλότερος αριθμός ατόμων αναζητά ειδική βοήθεια για την αντιμετώπισή τους. Ο πανικός αποτελεί ουσιαστικά έντονο φόβο και άγχος το οποίο καταβάλλει το άτομο ξαφνικά και απροειδοποίητα και κλιμακώνεται πολύ γρήγορα. Πράγματι, η κρίση πανικού «χτυπά» ξαφνικά, σε μια οποιαδήποτε στιγμή, στο δρόμο, στο λεωφορείο, στην εργασία, στον κινηματογράφο, ακόμη και στις διακοπές, και συνοδεύεται από πληθώρα σωματικών και ψυχολογικών συμπτωμάτων. Συνήθη σωματικά συμπτώματα μπορεί να είναι τα ακόλουθα: ταχυκαρδία, εξάψεις και εφίδρωση, δύσπνοια, ζάλη, αίσθημα αστάθειας και έλλειψης ισορροπίας, αίσθημα βάρους στο στέρνο, μούδιασμα σε όλο το σώμα, ναυτία και στομαχική διαταραχή, τρέμουλο, μυϊκή τάση και σφίξιμο, τάση λιποθυμίας. Συνήθη ψυχολογικά συμπτώματα μπορεί να είναι: αποπροσωποποίηση, αίσθημα τρόμου, αδυναμία συγκέντρωσης και προσοχής, φόβος ότι συντρέχει κάποιο σοβαρό πρόβλημα υγείας, π.χ. έμφραγμα ή εγκεφαλικό, ότι θα χαθεί ο έλεγχος ή ότι το άτομο «θα τρελαθεί» ή θα πεθάνει. Η κατάσταση της κρίσης πανικού βιώνεται πράγματι ως εξαιρετικά επείγουσα, γι’ αυτό και πολλοί πάσχοντες απευθύνονται έντρομοι στα επείγοντα περιστατικά του νοσοκομείου θεωρώντας ότι πάσχουν από κάτι εξαιρετικά σοβαρό. Εκεί βέβαια διαπιστώνεται η πραγματική φύση του προβλήματος, οι ίδιοι, παρ’ όλα αυτά, δεν εφησυχάζουν εύκολα. Συχνά υποβάλλονται σε σωρεία ιατρικών εξετάσεων προκειμένου να εντοπίσουν την πραγματική αιτία του προβλήματός τους. Η φύση της συμπτωματολογίας των κρίσεων πανικού οδηγεί σταδιακά στην αποφυγή καταστάσεων και τοποθεσιών από τις οποίες η διαφυγή, σε περίπτωση κρίσης, είναι δύσκολη. Έτσι επέρχεται σημαντικός περιορισμός των καθημερινών δραστηριοτήτων... Πολλά άτομα που πάσχουν από κρίσεις πανικού δεν μπορούν να ασκήσουν το επάγγελμά τους, να οδηγήσουν το αυτοκίνητό τους, να βγουν από το σπίτι τους αν δεν έχουν μαζί τους κάποιον συνοδό. Ο φαύλος κύκλος εμπλοκής είναι χαρακτηριστικός: μετά τις πρώτες κρίσεις, και εφόσον δεν αναζητηθεί ειδική βοήθεια, αναπτύσσεται ένα χαρακτηριστικό «άγχος προσμονής», δηλαδή φόβος για το πότε θα εκδηλωθεί η επόμενη κρίση. Το άτομο νιώθει διαρκώς ανησυχία, παρατηρεί έντονα τις αντιδράσεις του και είναι σε διαρκή επιφυλακή για σωματικά συμπτώματα ή ενοχλήσεις που θα σηματοδοτήσουν μια επόμενη κρίση. Και η παραμικρή δυσφορία, ζάλη ή αδιαθεσία ερμηνεύεται με αρνητικό έως και καταστροφικό τρόπο. Έτσι εκκινεί και η διαδικασία της «φοβικής αποφυγής», της αποφυγής δηλαδή των χώρων ή των καταστάσεων που «θεωρεί» ότι προκάλεσαν ένα επεισόδιο. Η καθημερινότητα καθίσταται πράγματι βασανιστική και εξαιρετικά περιοριστική τόσο για τον ίδιο όσο και για τους ανθρώπους που τον περιβάλλουν. Οι κρίσεις πανικού δεν οφείλονται, όπως λανθασμένα πιστεύεται, σε αδυναμία του ατόμου να ελέγξει τον εαυτό του ή σε έλλειψη θέλησης. Αντιθέτως, πρόκειται συνήθως για άτομα αρκετά δυνατά αφού καταφέρνουν και λειτουργούν υπό τις πιο δύσκολες συνθήκες. Οι κρίσεις πανικού οφείλονται στην πλειονότητα των περιπτώσεων σε βαθύτερες ενδοψυχικές συγκρούσεις οι οποίες δημιουργούν στο άτομο έντονη ψυχολογική πίεση, αμφιταλάντευση, ανασφάλεια αλλά και αρκετό θυμό για τη δυσμενή κατάσταση στην οποία έχει επέλθει. Το ίδιο το άτομο θεωρεί αρχικά ότι οι κρίσεις πυροδοτούνται από εξωτερικές καταστάσεις (π.χ. την οδήγηση, το κλείσιμο στο ασανσέρ ή άλλους κλειστούς χώρους, τη γέφυρα από την οποία πέρασε κλπ.), γι’ αυτό και τις αποφεύγει συστηματικά. Η ψυχοθεραπευτική διαδικασία τον βοηθά αρχικά να συνειδητοποιήσει και να αναγνωρίσει τα εσωτερικά συναισθηματικά ερεθίσματα που εκκινούν το άγχος και τον πανικό, τις σκέψεις και τα συναισθήματα που παρατείνουν και εντείνουν το αίσθημα του τρόμου καθώς και τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να διατηρήσει έναν έλεγχο της κατάστασης σε περίπτωση κρίσης. Στη συνέχεια δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στις ψυχικές συγκρούσεις και την αμφιθυμία που βιώνει, τις αντιφατικές επιθυμίες που του δημιουργούν αίσθημα ενοχής και θυμού και τα οποία αποτέλεσαν ουσιαστικά και την αρχική αιτία εκδήλωσης των συμπτωμάτων του. Το κίνητρο για θεραπεία παίζει πάντοτε ρόλο καθοριστικό, οι κρίσεις πανικού αντιμετωπίζονται επιτυχώς, χρειάζεται όμως και ο ίδιος ο πάσχων να το θέλει πραγματικά και να προσπαθήσει γι’ αυτό. Ειρήνη Τζελέπη
Συμβουλευτική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια Pg.Dipl., MSc.

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
www.psychologynet.gr

Επιμέλεια άρθρου υγείας: Συντακτική Ομάδα Υγείαonline