Εκτύπωση
Κατηγορία: Ψυχολογία και Ψυχική Υγεία
Εμφανίσεις: 1337

altΗ Βασιλική Παπαδημητρίου, Ψυχολόγος Μ.Sc. Ιατρικής, ειδικευμένη στην Υπαρξιακή-Συστημική Ψυχοθεραπεία, εξηγεί στο Υγείαonline.gr, γιατί η σκέψη του θανάτου προκαλεί φόβο και θλίψη στους περισσότερους ανθρώπους και γιατί αυτή η άσχημη εμπειρία είναι ένας κάλος λόγος για να κάνουμε τον απολογισμό μας.

Οι απώλειες στην εξέλιξη του κύκλου ζωής μας αρχίζουν από πολύ νωρίς. Το έμβρυο αποχωρίζεται τον αμνιακό σάκο κ τον πλακούντα για να γεννηθεί, αποχωριζόμαστε την ασφάλεια του σπιτιού και των γονιών για να ξεκινήσουμε σχολείο, την παιδική μας ηλικία για να μπούμε στην εφηβεία κ μετέπειτα στη νεαρή ενήλικη φάση ζωής, το σπίτι και ίσως και το μέρος που μεγαλώσαμε για σπουδές, εγκαταλείπουμε το σπίτι κ την οικογένεια καταγωγής για να φτιάξουμε τη δική μας, ενώ στη συνέχεια τα βιώνουμε όλα ξανά από την πλευρά των γεννητόρων (τα παιδιά μας φεύγουν από το σπίτι κλπ). Τι γίνεται όμως όταν τα χρόνια περνούν (ή όχι) με το θάνατο των δικών μας γονιών; Τι σηματοδοτεί, τι πυροδοτεί και γιατί άλλους απλά τους φοβίζει κ άλλους τους πανικοβάλλει η σκέψη κ μόνο;

Συνήθως ο θάνατος φοβίζει ως προς τους άλλους, για τους άλλους, για εκείνους που μένουν κ βιώνουν την απώλεια του αγαπημένου και λιγότερο συχνά για τον εαυτό μας. Ο θάνατος των γονιών αποτελεί άλλη μία κρίση και πρόκληση, αφού είτε το γεγονός αυτό καθαυτό είτε ως σκέψη είναι δυνατό να μας καθηλώσει, να μας ακινητοποιήσει ή και να μας παραλύσει ή να μας δώσει ώθηση για ζωή και δημιουργία.

Οι γονείς σε συμβολικό επίπεδο αναπαριστούν ένα σύστημα αξιών, ένα σημείο αναφοράς στο οποίο συχνά το παιδί-ενήλικας έχει την ανάγκη να γυρνά ξανά και ξανά (όχι με φυσική παρουσία απαραίτητα, αλλά νοερά) προκειμένου να νιώσει σταθερότητα. Όταν αυτό το σύστημα χαθεί, είναι δυνατό να νιώθει χαμένος, στο κενό, μόνος και ανασφαλής. alt
Το πόσο δραματικά θα βιώσει κάποιος την απώλεια των δικών του έχει να κάνει με την προσωπικότητα που έχει δομήσει έως τη στιγμή εκείνη, τη δημιουργία δικής του οικογένειας ή όχι, το ρόλο που είχαν οι απωλεσθέντες στη ζωή του, τη σχέση των γονιών μεταξύ τους όσο ήταν στη ζωή, το αν η απώλεια ήταν αφνίδια ή όχι, αλλά και με το αν στη ζωή του παιδιού-ενήλικα έχουν υπάρξει στο παρελθόν άλλες φορές στιγμές εγκατάλειψης-στέρησης (ιδίως σε βρεφική-παιδική ηλικία) οι οποίες αυξάνουν το φορτίο της συναισθηματικής έντασης σε βαθμό που μοιάζει να μην αντιστοιχεί με το εδώ και τώρα.

Επιπλέον, το σύνηθες είναι ο ένας γονιός να πεθαίνει πρώτος από τον άλλο. Στη φάση αυτή, οι ισορροπίες, τα δυναμικά, οι ρόλοι έτσι όπως υπήρχαν ως τώρα στην οικογένεια καταγωγής παύουν και νέες ανάγκες δημιουργούνται ρητά ή άρρητα. Πέρα από την έγνοια για πρακτική φροντίδα του γονιού που μένει πίσω (σε περιπτώσεις που είναι ανήμπορος να αυτοεξυπηρετηθεί), ανησυχίες προκύπτουν ως προς το συναισθηματικό επίπεδο, αφού έως τώρα ο γονιός καλυπτόταν (σε πολλές συναισθηματικές εκφάνσεις από τον εκλιπώντα). Για χρόνια λοιπόν, στο παιδί απαγορευόταν (οιδιποδιακά μιλώντας) η εισβολή του στη δυάδα-ζευγάρι γονιών και ξαφνικά ένα μεγάλο κενό υπάρχει ανοιχτό.

Ακόμη, όπως όταν τα παιδιά μπαίνουν στην εφηβεία ή φεύγουν από το σπίτι και δε μας αρέσει καθόλου γιατί από κάτω περνιέται σε μας το μήνυμα ότι μεγαλώνουμε, έτσι και όταν οι γεννήτορές μας φεύγουν από τη ζωή από κάτω περνιέται το μήνυμα ότι μεγαλώνουμε και ερωτήματα προκύπτουν είτε ως προς το πώς διαχειριζόμαστε τη δική μας ζωή και τι επιλογές κάνουμε είτε ως προς το σύστημα αναφοράς που χάνεται και μας καλεί να βρούμε- αν δεν το έχουμε κάνει ήδη- ένα νέο (πχ δική μας οικογένεια, επιλογές σχετικά με το νόημα της δικής μας ζωής). alt
Οπότε, κάθε φορά που με ανησυχεί ο θάνατος, με ανησυχεί μήπως και δεν προλάβω να κάνω όλα όσα θέλω, επιθυμώ, ονειρεύομαι. Ο θάνατος δε μυρίζει θανατίλα, αλλά ζωή και δημιουργία, όρεξη για δράση και απόδοση νοήματος στη ζωή μου, ώστε και σήμερα να μου συμβεί κάτι να νιώθω ότι ζω γεμάτα τη ζωή μου.

Η σκέψη της απώλειας των γονιών είναι μια υπέροχη ευκαιρία για να κάνουμε απολογισμό, να αναγνωρίσουμε όλα όσα έχουμε πάρει από εκείνους και τι μας ταλαιπώρησε, να το κατατάξουμε στη ζωή μας και να αποχαιρετίσουμε όπως αξίζει στη σχέση που είχαμε και όχι να αποχωριστούμε από αυτούς. Υπάρχει κάτι που θα τους λέγαμε, που θα θέλαμε να μοιραστούμε;  Ίσως να προλαβαίνουμε… Βασιλική Παπαδημητρίου
Ψυχολόγος Μ.Sc. Ιατρικής
Υπαρξιακή - Συστημική Ψυχοθεραπεία

www.papadimitriouvasiliki.gr

Επιμέλεια άρθρου υγείας: Συντακτική Ομάδα Υγείαonline