Η Μαρινέλλα Τσουκαλά M.A., CCC-SLP, Παθολόγος Λόγου & Ομιλίας, Ιδρυτής και Επιστημονικός Διευθυντής του Κέντρου "Λέγειν", αναφέρει στο Υγείαonline.gr, χρήσιμες οδηγίες, μαθησιακές συμβουλές και ένα απλό ερωτηματολόγιο, για την εξέλιξη λόγου και ομιλίας στο παιδί, από τη γέννηση ως την ηλικία των 5 ετών.     
Η εξέλιξη του λόγου και της ομιλίας του παιδιού σας!

ΟΔΗΓΙΕΣ:

• Διαβάστε προσεκτικά τις ερωτήσεις που αντιστοιχούν στην ηλικία του παιδιού σας και σημειώστε ΝΑΙ ( ) ή ΟΧΙ ( ) στην κάθε ερώτηση. Προσθέστε τα ΝΑΙ και τα ΟΧΙ και βρείτε τη βαθμολογία του.

ΟΛΑ ΝΑΙ ( ) : ΜΠΡΑΒΟ! Ο λόγος και η ομιλία του παιδιού σας εξελίσσονται φυσιολογικά.

1- 3 ΟΧΙ ( ) :
    
ΠΡΟΣΟΧΗ! ΙΣΩΣ το παιδί σας να ακολουθεί αργότερο βαθμό ανάπτυξης από τα άλλα παιδιά. Ακολουθείστε τις οδηγίες που σας δίνουμε και σε λίγο καιρό θα πρέπει να υπάρχει βελτίωση!

Πάνω από 3 ΟΧΙ ( ) :
    
Απευθυνθείτε στο παιδίατρό σας ή σε παθολόγο λόγου και ομιλίας.
    

Ηλικία Κατανόηση του λόγου
Ομιλία ΝΑΙ ΟΧΙ
Γέννηση • Σας παρακολουθεί όταν του μιλάτε;
• Ξαφνιάζεται τρομάζει με δυνατό θόρυβο;
• Ξυπνάει με τους δυνατούς θορύβους;
• Κάνει «ααα», «γγγ» ή και «γκου»;
    
Ηλικία Κατανόηση του λόγου Ομιλία ΝΑΙ ΟΧΙ
3 Μηνών • Προσπαθεί να γυρίσει το κεφάλι του προς το μέρος σας όταν του μιλάτε;
• Χαμογελάει όταν του μιλάτε;
• Σταματά το παιχνίδι του όταν ακούει κάποια συζήτηση;
• Αναγνωρίζει τη φωνή της μητέρας του;
• Διαφέρει το κλάμα του ανάλογα με τις ανάγκες του π.χ. όταν πεινάει, είναι κουρασμένο, ή θέλει αγκαλιά;
• Επαναλαμβάνει συλλαβές (μα-μα-μα, μπα-μπα-μπα, «μπαμπαλίζει»);
• Αρχίζει να επαναλαμβάνει ήχους που ακούει;
    
Ηλικία Κατανόηση του λόγου Ομιλία ΝΑΙ ΟΧΙ
6 Μηνών • Καταλαβαίνει το «ναι» και το «όχι»;
• Ψάχνει να βρει από που προέρχονται νέοι θόρυβοι;
• Γυρίζει το κεφάλι του για να εντοπίσει από που προέρχονται γνωστοί καθημερινοί θόρυβοι του σπιτιού, π.χ. θόρυβος πλυντηρίου, μίξερ, κλπ;
• Παράγει ήχους με μουσική απήχηση που μοιάζουν με λέξεις, χωρίς βέβαια να είναι λέξεις;
• Προσπαθεί να πει διαφορετικούς ήχους
    
Ηλικία Κατανόηση του λόγου Ομιλία ΝΑΙ ΟΧΙ
9-12 Μηνών • Σηκώνει το κεφάλι του για να εντοπίσει ήχους που προέρχονται από ψηλά;
• Σας προσέχει, όταν κουβεντιάζετε με άλλους;
• Σταματά το παιχνίδι του όταν δίπλα του ακούσει άλλους να συζητούν;
-----------------------------
• Αρχίζει να κατανοεί απλές εντολές όπως «έλα εδώ», «θέλεις κι άλλο»;
• Του αρέσει να μιμείται τους ήχους που ακούει;
• Οι ήχοι που προφέρει μοιάζουν περισσότερο με ομιλία;
• Χρησιμοποιεί ήχους για να τραβήξει την προσοχή σας;
-------------------
• Λέει 2-3 λέξεις (όχι υποχρεωτικά καθαρά);
    
Ηλικία Κατανόηση του λόγου Ομιλία ΝΑΙ ΟΧΙ
1 ½ - 2 Χρόνων • Υπακούει σε πιο σύνθετες εντολές, όπως: "πάρε τη μπάλα και βάλτη στο τραπέζι". • Λέει με νόημα τουλάχιστον 10-15 λέξεις στην ηλικία των 2 χρόνων (όχι υποχρεωτικά καθαρά).
• Επαναλαμβάνει καμιά φορά απλές εντολές;
• Αρχίζει να ρωτάει χρησιμοποιώντας 1 - 2 λέξεις, π.χ. "που μαμά"; "που του-του".
• Ενώνει δύο λέξεις για να σχηματίσει μικρές προτάσεις, όπως "μαμά-ατα", "μπαμπά-νάνι", "του-του-πάει";

    

Ηλικία
Κατανόηση του λόγου
Ομιλία ΝΑΙ ΟΧΙ
2 ½ - 4 Χρόνων

 

• Κατανοεί τη διαφορετική έννοια απλών ρημάτων και προτάσεων όπως: "Το παιδί κυνηγά το σκύλο - ο σκύλος κυνηγά το παιδί";
• Σας δείχνει σωστά τις εικόνες σε ένα βιβλίο όταν τις ονομάσετε;
• Ξεχωρίζει σωστά τους ήχους που προέρχονται από διαφορετικά ζώα, ή αντικείμενα, π.χ. γαύγισμα σκύλου, κουδούνι τηλεφώνου, πόρτας, κλπ;
-------------------------
• Κατανοεί εύκολα κάποια συνομιλία;
• Αναγνωρίζει 3-4 χρώματα;
• Σας ακούει όταν το φωνάζετε από το διπλανό δωμάτιο;
• Παρακολουθεί την τηλεόραση ή το ραδιόφωνο στη ίδια ένταση με τα άλλα άτομα της οικογένειας;
• Λέει το όνομά του, το φύλο και την ηλικία του;
• Χρησιμοποιεί προθέσεις;
• Χρησιμοποιεί 200-300 λέξεις;
• Σχηματίζει προτάσεις 2-3 λέξεων;
• Λέει λέξεις στο πληθυντικό;
• Κάνει ερωτήσεις χρησιμοποιώντας τις λέξεις "γιατί" και "τι";
• Σταμάτησε να επαναλαμβάνει τις λέξεις που ακούει;
• Του αρέσει να λέει αντικείμενα με το όνομά τους;
------------------------
• Μετράει μέχρι το 10;
• Προφέρει σωστά σχεδόν όλα τα σύμφωνα εκτός από το "ρ, σ, λ";
• Μιλάει χωρίς σοβαρά γραμματικά και συντακτικά λάθη;

    

Ηλικία Κατανόηση του λόγου Ομιλία ΝΑΙ ΟΧΙ
4 - 5 Χρόνων • Ακούει και κατανοεί τις καθημερνές συζητήσεις που κάνετε στο σπίτι;
• Ακούει και σας απαντά αμέσως μόλις του φωνάζετε;
• Σας ακούει όταν του μιλάτε ψιθυριστά;
• Όλοι στην οικογένεια (παππούς, γιαγιά, νταντά) πιστεύουν ότι ακούει καλά;
• Προφέρει όλα τα σύμφωνα και τα συμπλέγματα συμφώνων καθαρά (ξ, ψ, τσ, στ, κ.λ.π.);
• Μιλάει με ευχέρεια και ευκρίνεια;
• Είναι η απήχηση της φωνής του καθαρή όπως των άλλων παιδιών;
    
Και μην ξεχνάτε...

•    Να μιλάτε φυσιολογικά στο παιδί σας.
•    Να το ακούτε και να του μιλάτε υπομονετικά και προσεκτικά από τη στιγμή που θα γεννηθεί.
•    Να μην το πιέζετε να μιλήσει.
•    Να του μιλάτε.
•    Να δεχόσαστε τα λάθη της ομιλίας του.
•    Να εξετάζετε την ακοή του παιδιού σας, ιδιαίτερα όταν επαναλαμβάνετε συχνά αυτό που του λέτε, ή χρειάζεται να μιλάτε πιο δυνατά για να σας προσέξει.
•    Ζητήστε βοήθεια από τους ειδικούς εάν δεν είσθε σίγουροι για κάτι. Ποτέ μην περιμένετε να ζητήσετε βοήθεια για το παιδί σας όταν ανησυχείτε ότι κάτι δεν πάει καλά.

Που να ζητήσετε βοήθεια...

Εάν νομίζετε ότι η κατανόηση - ομιλία και ακοή του παιδιού σας έχει κάποιο πρόβλημα απευθυνθείτε το συντομότερο:

•    Στον παιδίατρό σας.
•    Σε παθολόγο λόγου και ομιλίας.
    
Οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν...

•    Οι γονείς πρέπει να παρακολουθούν από κοντά την εξέλιξη του παιδιού και να ενημερώνονται στο τέλος κάθε συνεδρίας.
•    Να υπάρχει πάντα επιπλέον εργασία-εξάσκηση στο σπίτι.
•    Να γνωρίζουμε εάν η αμοιβή του ειδικού καλύπτεται από ασφαλιστικό φορέα.
•    Ο ειδικός (όταν πρόκειται για μαθησιακές δυσκολίες-δυσλεξία) δεν πρέπει να ασχολείται με τα μαθήματα του σχολείου.
•    Οι γονείς πρέπει να ενημερώνονται για το πόσο χρονικό διάστημα θα χρειασθεί η συγκεκριμένη παρέμβαση.
•    Όταν κρίνεται αναγκαίο ο ειδικός πρέπει να συνεργάζεται με άλλες ειδικότητες.
•    Όταν κρίνεται σκόπιμο, σε συνεργασία με τους γονείς, πρέπει να ενημερώνονται οι εκπαιδευτικοί.
•    Οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν τις σπουδές και την πείρα του ειδικού και εάν η συγκεκριμένη ειδικότητα μπορεί να βοηθήσει το παιδί τους.

Μαρινέλλα Τσουκαλά, M.A., CCC-SLP
Παθολόγος Λόγου και Ομιλίας
Ιδρυτής και Επιστημονικός Διευθυντής Κέντρου "Λέγειν"Α.Ε.
Μέλος του American Speech-Language - Hearing Association (ASHA)

www.legein.gr
    
Διαβάστε ακόμα 4 χρήσιμα συσχετιζόμενα άρθρα της κυρίας Μαρινέλλας Τσουκαλά, για την ανάπτυξη των ικανοτήτων του παιδιού σας:
    
•   Τεστ προετοιμασίας για ανάγνωση και γραφή
    
•   Τεστ μαθησιακών δυσκολιών και δυσλεξίας

    
•   Το παιδί μου παρουσιάζει προβλήματα άρθρωσης
    
•   Παιδί: Ικανότητες και Δεξιότητες στο Νηπιαγωγείο
    
Διαβάστε επίσης χρήσιμες επιστημονικές πληροφορίες γύρω από την εξέλιξη λόγου του παιδιού σας στο άρθρο:
    
•    Πότε να ανησυχήσετε αν το παιδί λέει λίγες λέξεις
    
® Adapted, with permission, from the English version published and copyrighted by the American Speech-Language- Hearing Association (ASHA), 10801Rockville Pike, Rockville, MD 20852, U.S.A. www.asha.org
    
® Απαγορεύεται η ολική ή η μερική αναπαραγωγή του κειμένου, χωρίς την προηγούμενη έγκριση του Συγγραφέα.
    
Επιμέλεια άρθρου υγείας: Συντακτική Ομάδα Υγείαonline