Πέμπτη, 23 Φεβρουαρίου 2012 23:44

    αναλφαβητισμός

    Written by
    Rate this item
    (0 votes)
    αναλφαβητισμός. Η κατάσταση εκείνη κατά την οποία το άτομο «δεν έχει αποκτήσει τις αναγκαίες γνώσεις και ικανότητες για την άσκηση όλων των δραστηριοτήτων για τις οποίες η γραφή, η ανάγνωση και η αρίθμηση είναι απαραίτητες». Το ποσοστό των αναλφάβητων είναι ενδεικτικό για το πολιτιστικό επίπεδο μιας ορισμένης χώρας. Γενικά, ο ορισμός του α. δεν είναι καθολικά αποδεκτός, αν και σε αυτή την κατεύθυνση τα περισσότερα κράτη έχουν εναρμονιστεί με τον προαναφερθέντα ορισμό της ΟΥΝΕΣΚΟ. Στον γενικό αυτόν ορισμό έχουν υπεισέλθει ερμηνείες όπως «αναλφάβητος είναι εκείνος που δεν μπορεί να διαβάσει μια καθημερινή πολιτική εφημερίδα της χώρας του ή να αναπλάσει γραπτώς μια σύντομη περιγραφή της καθημερινότητάς του». Ο υπολογισμός του α. ενός κράτους γίνεται συνήθως για τα άτομα άνω των 15 ετών που δεν έχουν τις ικανότητες γραφής και ανάγνωσης. 
Υπάρχουν δύο μορφές α.: ο πλήρης ή ολικός, που υποδηλώνει την πλήρη άγνοια γραφής και ανάγνωσης, και ο μερικός, που χαρακτηρίζει την ικανότητα ανάγνωσης αλλά όχι γραφής. Επιπλέον, υπάρχουν δύο κατηγορίες αναλφάβητων: οι οργανικά αναλφάβητοι, που είναι όσοι δεν διδάχτηκαν ποτέ γραφή και ανάγνωση, άρα δεν φοίτησαν ποτέ σε σχολείο· και οι λειτουργικά αναλφάβητοι, που είναι όσοι διδάχτηκαν γραφή και ανάγνωση, αλλά στη συνέχεια δεν καλλιέργησαν αυτές τις γνώσεις, με αποτέλεσμα να μην είναι σε θέση να τις εφαρμόσουν. 
Είναι λογικό ότι οι χώρες που βρίσκονται στο στάδιο της ανάπτυξης εμφανίζουν πολύ υψηλό ποσοστό αναλφάβητων, επειδή δεν διαθέτουν ακόμα επαρκείς πόρους για την αντιμετώπιση του προβλήματος στη βάση του· έτσι στην Αφρική, στη νότια Ασία και στη Νότια Αμερική παρουσιάζονται τα υψηλότερα ποσοστά α., ενώ αντίστοιχα στην Ευρώπη, στη Βόρεια Αμερική και στην Ιαπωνία οι αναλφάβητοι αποτελούν ισχνή μειοψηφία. Στην Ευρώπη, ειδικότερα, η καθιέρωση της υποχρεωτικής φοίτησης στα σχολεία της στοιχειώδους εκπαίδευσης έχει μειώσει σημαντικά το ποσοστό των αναλφάβητων, που εξακολουθούν όμως να υπάρχουν, κυρίως μεταξύ των μεταναστών, των προσφύγων, των γυναικών και των αγροτικών πληθυσμών. Τα αίτια της ύπαρξης του α. είναι κυρίως: η παιδική εργασία που δεν αφήνει στα παιδιά το περιθώριο να παρακολουθήσουν τα μαθήματα του σχολείου και να μελετήσουν· οι προκαταλήψεις και τα στερεότυπα που ισχύουν σε πολλές χώρες του μουσουλμανικού –κυρίως– κόσμου που δεν αναγνωρίζουν στα νεαρά κορίτσια το δικαίωμα της μάθησης· οι πολεμικές συγκρούσεις που προκαλούν γενικότερη αναστάτωση στη ζωή ενός λαού, με αποτέλεσμα να υποβαθμίζεται η ανάγκη για μάθηση· η προσφυγιά και η μετανάστευση.

    Ο αναλφαβητισμός στην Ελλάδα. Προσπάθειες καταπολέμησης του α. στην Ελλάδα έγιναν από τα πρώτα χρόνια που συγκροτήθηκε το ελληνικό κράτος. Το 1834 (άρθρο 6 του νόμου 6/18 Φεβρουαρίου 1834) καθιερώθηκε υποχρεωτική φοίτηση για όλα τα ελληνόπουλα από 5 έως 12 ετών. Το 1895 (νόμος ΒΤΜΘ’) ορίστηκε ότι η φοίτηση είναι υποχρεωτική για όλα τα παιδιά, ώσπου να πάρουν το απολυτήριο του δημοτικού. Αργότερα ορίστηκε με νόμο ότι η φοίτηση είναι υποχρεωτική από το έβδομο έτος έως την απόκτηση απολυτηρίου δημοτικού, ενώ με διατάγματα που ακολούθησαν συμπληρώθηκαν και έγιναν αυστηρότερες οι κυρώσεις στις περιπτώσεις που δεν εφαρμόζεται η σχετική νομοθεσία. Σημαντική δράση για την καταπολέμηση του α. ανέπτυξε και η ιδιωτική πρωτοβουλία, ήδη από τον 19ο αι. (Εταιρεία Φίλων του Λαού, Φιλολογικός Σύλλογος Παρνασσός, Σύλλογος Κυριών Υπέρ της Γυναικείας Παιδεύσεως). Ο α. στην Ελλάδα τείνει τώρα να εκλείψει οριστικά. Το 2000 οι αναλφάβητοι ήταν 5% επί του συνόλου των γυναικών και 2% επί του συνόλου των ανδρών.
    Read 332 times

    Leave a comment

    Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.