Παρασκευή, 02 Μαρτίου 2012 19:39

    πληθυσμιακή πυκνότητα

    Written by
    Rate this item
    (1 Vote)
    πληθυσμιακή πυκνότητα (Δημογρ.). Όρος που εκφράζει με αριθμητικά στοιχεία τον χώρο που είναι διαθέσιμος ως κατοικία του ανθρώπου σε κάθε περιοχή της Γης.Στη σύγχρονη γεωγραφία παρουσιάζεται με δύο διαφορετικούς τρόπους: ως αριθμητική πυκνότητα και ως φυσιολογική πυκνότητα. Αριθμητική πυκνότητα ονομάζεται ο λόγος του αριθμού των κατοίκων μιας περιοχής προς τη συνολική έκταση αυτής της περιοχής σε κάποια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Η Ελλάδα, το 2004, για παράδειγμα, είχε 10.647.529 κατ. και έκταση 131.940 τ. χλμ. Αυτό σημαίνει ότι η πυκνότητά της το 2004 ήταν 10.647.529 : 131.940 = 81 κάτ. ανά τ. χλμ. ή, με άλλα λόγια, ότι κάθε κάτοικος της χώρας είχε στη διάθεσή του 1/81 τ. χλμ. Είναι προφανές όμως ότι η τιμή αυτή δεν εκφράζει με ακρίβεια την πραγματική κατανομή των κατοίκων σε όλη την έκταση της χώρας, γιατί οι άνθρωποι έχουν την τάση να συγκεντρώνονται σε περιοχές οι οποίες τους προσφέρουν περισσότερες ευκαιρίες απασχόλησης, άρα και επιβίωσης. Τέτοιες περιοχές είναι οι μεγάλες πόλεις στις οποίες αναπτύσσονται η βιομηχανία και οι υπηρεσίες, όπως επίσης και οι πεδιάδες που διαθέτουν αρκετό καλλιεργήσιμο έδαφος. Γι’ αυτό, συχνά οι γεωγράφοι προτιμούν να εκφράζουν την πυκνότητα ως φυσιολογική πυκνότητα. Έτσι ονομάζεται ο λόγος του αριθμού των κατοίκων μιας περιοχής προς το διαθέσιμο καλλιεργήσιμο έδαφός της. Η καλλιεργήσιμη γη της Ελλάδας, για παράδειγμα, αντιπροσωπεύει περίπου το 20% της συνολικής έκτασής της, δηλαδή γύρω στα 26.000 τ. χλμ. Επομένως η φυσιολογική πυκνότητα της χώρας το 2004 ήταν 10.647.529 : 26.000 = 410 κάτ. ανά τ. χλμ. και κάθε κάτοικος είχε στη διάθεσή του περίπου 1/410 τ. χλμ. Η προσέγγιση αυτή δίνει μια πιο ακριβή εικόνα σε σχέση με την προηγούμενη, στην πραγματικότητα όμως παρουσιάζει και αυτή σημαντικές αδυναμίες. Για παράδειγμα, κατά τον υπολογισμό της φυσιολογικής πυκνότητας ελήφθησαν υπόψη μόνο τα καλλιεργήσιμα εδάφη, ενώ υπάρχουν και άλλες εκτάσεις (βοσκοτόπια, χώροι πλούσιοι σε ορυκτά κλπ.) που μπορούν να προσελκύσουν αρκετό πληθυσμό. Επιπλέον, η έκφραση αυτή ασχολείται μόνο με τις διαθέσιμες εκτάσεις και όχι με τις διαφορές αποδοτικότητας των καλλιεργειών σε κάθε περιοχή της Ελλάδας. Η έννοια του διαθέσιμου χώρου, όμως, συνδέεται άμεσα με τις δυνατότητες των ανθρώπων να τον χρησιμοποιήσουν έτσι ώστε να καλύψουν τις ανάγκες τους. Έτσι, η αξία του όρου μειώνεται τόσο περισσότερο όσο ευρύτερη είναι η εξεταζόμενη περιοχή (ήπειρος, υφήλιος).
    Read 3563 times

    Leave a comment

    Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.