Ορισμός
Το φούσκωμα ή πρήξιμο των ποδιών και των αστραγάλων είναι ένα πολύ συχνό πρόβλημα. Με την αύξηση της ηλικίας το πρόβλημα γίνεται συχνότερο.
Η συλλογή υγρών περιφερικά στις κνήμες, στους αστραγάλους και στα πόδια δημιουργεί οίδημα. Είναι το οίδημα αυτό που δίνει την εντύπωση του φουσκώματος ή του πρηξίματος.
Το φούσκωμα στα πόδια μπορεί να είναι μόνο στη μια μεριά ή να επηρεάζει και τα δύο κάτω μέλη. Συνήθως το πρήξιμο εντοπίζεται στα πόδια και στους αστράγαλους. Κάποτε όμως μπορεί να ανέρχεται στις κνήμες,  στα γόνατα και ψηλότερα έως τους μηρούς.
Η ύπαρξη οιδήματος στα κάτω μέλη απαιτεί μια προσεκτική κλινική εξέταση αφού πρώτα ληφθεί ένα λεπτομερές ιστορικό του προβλήματος και γενικότερα της κατάστασης του ασθενούς.
Εναλλακτικές Ονομασίες
Οίδημα αστραγάλων, οίδημα άκρου πόδα, οίδημα ποδιών, οίδημα - περιφερικό, περιφερικό οίδημα
Γενικές Πληροφορίες
Το ανώδυνο οίδημα μπορεί να επηρεάζει και τα δύο πόδια και μπορεί να περιλαμβάνει τις γάμπες ή ακόμα και τους μηρούς. Εξαιτίας της επίδρασης της βαρύτητας, το οίδημα είναι ιδιαίτερα εμφανές στο κατώτερο τμήμα του σώματος.
Εάν το ιστορικό και η κλινική εξέταση του ασθενούς δεν αρκούν για να γίνει η διάγνωση και να βρεθεί η αιτία πρόκλησης του προβλήματος, υπάρχουν συμπληρωματικές εξετάσεις που βοηθούν αποτελεσματικά για το σκοπό αυτό.
Κλινική εξέταση
Στην κλινική εξέταση είναι σημαντικό να διευκρινισθεί κατά πόσο το φούσκωμα των ποδιών υπάρχει στο ένα μόνο κάτω μέλος (μηρός, γόνατο, κνήμη, αστράγαλος, πόδι) ή εάν υπάρχει και στα δύο κάτω μέλη. Όταν το φούσκωμα παρατηρείται και στα δύο κάτω μέλη, συχνά η αιτία είναι γενική χωρίς αυτό να είναι απόλυτο.
Για παράδειγμα η καρδιακή ή η νεφρική ανεπάρκεια είναι γενικές αιτίες και δυνατόν να προκαλούν αμφοτερόπλευρο οίδημα, δηλαδή πρήξιμο και στους δύο αστραγάλους και πόδια. Όταν είναι μόνο στο ένα κάτω μέλος, η αιτία συχνά έχει σχέση με τραυματισμό, μολύνσεις, παθήσεις των φλεβών ή των λεμφατικών αγγείων.
Στην εξέταση πρέπει να διευκρινιστεί εάν ο ασθενής έχει και αλλού στο σώμα του οιδήματα όπως για παράδειγμα  στην περιοχή των ματιών που εκδηλώνονται σε περιπτώσεις νεφρικής ανεπάρκειας. Η ύπαρξη διάρροιας ή άλλης διαταραχής του πεπτικού σωλήνα μπορεί να οδηγεί σε απώλεια πρωτεϊνών που με τη σειρά της είναι αιτία πρόκλησης οιδημάτων.
Τα οιδήματα στα κάτω μέλη μαζί με δυσκολίες της αναπνοής, όπως δύσπνοια μπορεί να σχετίζονται με καρδιακή ανεπάρκεια. Το πρήξιμο της κοιλιάς λόγω μάζας ή η εγκυμοσύνη δημιουργούν φούσκωμα στα πόδια.
Το οδυνηρό, φλεγμονώδες πρήξιμο του ενός κάτω μέλους, ιδιαίτερα στο πίσω μέρος της κνήμης σχετίζεται με βαθιά φλεβική θρόμβωση. Μπορεί όμως να σχετίζεται με άλλες αιτίες φλεγμονής όπως η μόλυνση των μαλακών μορίων της περιοχής ή με οστεομυελίτιδα που συνοδεύονται επίσης και από πυρετό με δυνατό πόνο.
Τα φλεβικά προβλήματα στα κάτω μέλη εκτός από το φούσκωμα δημιουργούν και αύξηση ή ανωμαλίες του χρωματισμού του δέρματος της περιοχής. Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί εάν το φούσκωμα στα πόδια του ασθενούς σχετίζονται με παρατεταμένη ακινησία και με την καθιστική θέση διότι αυτές μπορεί να προκαλούν το πρόβλημα.