Ορισμός
Οι επώδυνες εμμηνορρυσίες είναι περίοδοι στις οποίες μια γυναίκα βιώνει πόνο στο κάτω μέρος της κοιλιάς σαν κράμπες, οξύ πόνο που έρχεται και φεύγει, ισχυρό πόνο ή πιθανά πόνο στη μέση.
Δυσμηνόρροια είναι ο επιστημονικός όρος της επώδυνης εμμηνορρυσίας. Είναι ο έντονος πόνος -περισσότερο από το φυσιολογικό- που νιώθετε στην κοιλιά κατά τη διάρκεια της περιόδου. Ο πόνος προέρχεται από τα γεννητικά όργανα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις είναι ιδιαίτερα ισχυρός και συνοδεύεται από τάση για εμετό, ναυτία και πονοκέφαλο. Για τις περισσότερες γυναίκες, η δυσμηνόρροια είναι μια γνώριμη κατάσταση που επαναλαμβάνεται σχεδόν κάθε μήνα. Ανάλογα με τις επιμέρους συνθήκες και την ηλικία χωρίζεται σε δύο κατηγορίες: την πρωτοπαθή και τη δευτεροπαθή.
Πρωτοπαθής δυσμηνόρροια: Σε αυτήν την περίπτωση, η επώδυνη περίοδος δεν σχετίζεται με κάποιο οργανικό πρόβλημα ή πάθηση. Είναι αρκετά συνηθισμένη, αφού αφορά μία στις δύο γυναίκες (έφηβες και νεαρές γυναίκες συνήθως άτεκνες), ενώ παρουσιάζεται σε βαριά μορφή στο 5-15% των γυναικών. Ο πόνος συνήθως ξεκινά λίγες ώρες πριν την έναρξη της περιόδου και εντοπίζεται στο κατώτερο μέρος της κοιλιάς. Η έντασή του αυξομειώνεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα και διαρκεί συνήθως τις πρώτες μία με δύο ημέρες της περιόδου, ενδέχεται όμως να προξενήσει μεγάλη αιμορραγία και μπορεί να έχει τα χαρακτηριστικά κράμπας.
Δευτεροπαθής: Σε αυτή την περίπτωση, ο πόνος κατά τη διάρκεια της περιόδου οφείλεται σε κάποια γυναικολογική πάθηση και παρουσιάζεται σε γυναίκες μεταξύ 20 και 30 ετών. Ο βασικός παράγοντας πρόκλησης δευτεροπαθούς δυσμηνόρροιας είναι η ενδομητρίωση, κατά την οποία τα κύτταρα του εσωτερικού τοιχώματος της μήτρας (ενδομήτριο) μεταναστεύουν σε άλλα σημεία του σώματος. Αυτά παράγουν το αίμα της περιόδου. Όταν λοιπόν «μεταναστεύουν» -κυρίως μέσω των σαλπίγγων- προς την κοιλιά εγκαθίστανται σε διάφορα σημεία του σώματος (ωοθήκες, έντερο, σπάνια ακόμα και στον εγκέφαλο) και παράγουν αίμα κατά τη διάρκεια της περιόδου. Για το λόγο αυτό μια γυναίκα μπορεί να πονάει στην περίοδό της σε διάφορα σημεία της κοιλιάς. Η ενδομητρίωση χρειάζεται ειδική φαρμακευτική θεραπεία και αρκετές φορές λαπαροσκοπική χειρουργική αφαίρεση.
Παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη δευτεροπαθούς δυσμηνόρροιας είναι η ενδομητρίωση, η αδενομύωση, τα ινομυώματα, οι ενδομήτριες συσκευές αντισύλληψης (σπιράλ), η στένωση του τραχήλου, οι κύστες ωοθηκών, τα καρκινώματα κ.λπ.
Εναλλακτικές Ονομασίες
Εμμηνορρυσία - επώδυνη, δυσμηνόρροια, περίοδοι - επώδυνες, κράμπες - εμμηνορροϊκές, εμμηνορροϊκές κράμπες
Οικιακή Περίθαλψη
Τρώτε κάθε μέρα τροφές πλούσιες σε κάλιο: μπανάνες, αποξηραμένα φρούτα, πορτοκάλια, καρότα και πράσινα λαχανικά.
· Να αποφεύγετε το αλάτι και τη ζάχαρη.
· Βράστε αποξηραμένες ρίζες τσουκνίδας (Urtica urens) σε νερό. Πιείτε από αυτό το ρόφημα ένα φλιτζάνι 3-4 φορές την ημέρα. Η τσουκνίδα, που περιέχει πολλά μέταλλα και οξέα, επιδρά καθαρτικά στο αίμα, ενώ ο χυμός της έχει, σε περίπτωση αιμορραγίας, έντονη αιμοστατική δράση.
· Έχει αποδειχτεί ότι η ζέστη μπορεί να λειτουργήσει καταπραϋντικά στον πόνο της περιόδου. Γεμίστε την μπανιέρα σας με ζεστό νερό και να μείνετε για λίγο εκεί μέσα, χαλαρώνοντας τη μέση σας και την κοιλιά σας. Μπορείτε επίσης να γεμίσετε μια θερμοφόρα με ζεστό νερό και να την τοποθετήσετε στην περιοχή όπου πονάτε.
· Ακολουθήστε κάποιο σπορ συστηματικά. Η σωματική άσκηση βοηθάει στην οξυγόνωση του οργανισμού και στην κυκλοφορία του αίματος, με αποτέλεσμα να μειώνονται αισθητά οι πόνοι και οι παρενέργειες της περιόδου.
· Κατά τη διάρκεια της περιόδου, περιορίστε τους καφέδες διότι προκαλούν σπασμούς και ένταση.
· Αποφύγετε όσο γίνεται το στρες, ντυθείτε με άνετα ρούχα και αποφύγετε τα στενά ρούχα και παντελόνια που πιέζουν την περιοχή της κοιλιάς.
Εάν αυτά τα μέτρα δεν σας βοηθήσουν, ο γιατρός σας μπορεί να σας χορηγήσει φάρμακα όπως:
•    Αντιβιοτικά
•    Αντικαταθλιπτικά
•    Αντισυλληπτικά
•    Συνταγογραφούμενα αντιφλεγμονώδη φάρμακα, όπως μεκλοφαιναμάτη
•    Συνταγογραφούμενα αναλγητικά (περιλαμβανομένου ναρκωτικών όπως κωδεΐνη, για σύντομες χρονικές περιόδους)
Καλέστε το γιατρό αμέσως εάν:
•    Το κολπικό έκκριμα είναι αυξημένο σε ποσότητα ή μυρίζει άσχημα.
•    Έχετε πυρετό.
•    Ο πόνος σας είναι σημαντικός, η περίοδός σας έχει καθυστερήσει μία εβδομάδα και ήσασταν σεξουαλικά δραστήρια. •    Τα μέτρα αυτοφροντίδας δεν ανακουφίζουν τον πόνο σας μετά από 3 μήνες.
•    Έχετε μια ενδομήτρια συσκευή που τοποθετήθηκε πριν από περισσότερο από 3 μήνες.
•    Έχετε θρόμβους αίματος ή άλλα συμπτώματα με τον πόνο.
•    Ο πόνος είναι σοβαρός ή ξαφνικός.
•    Ο πόνος συμβαίνει σε χρόνο εκτός της περιόδου, ξεκινά περισσότερο από 5 ημέρες πριν την περίοδό σας ή συνεχίζει μετά το πέρας της περιόδου.
διαγνωστικές εξετάσεις
•    Αιματολογικές εξετάσεις όπως γενική αίματος
•    Καλλιέργειες (μπορεί να ληφθούν για να αποκλειστούν σεξουαλικά μεταδιδόμενες νόσοι όπως γονόρροια, πρωτοπαθής σύφιλη ή χλαμύδια)
•    Λαπαροσκόπηση
•    Υπέρηχος
Ο γιατρός σας μπορεί να σας χορηγήσει αντισυλληπτικά χάπια για την ανακούφιση από τους εμμηνορροϊκούς πόνους. Εάν δεν τα χρειάζεστε για αντισύλληψη, μπορείτε να σταματήσετε να τα παίρνετε μετά από 6 με 12 μήνες. Πολλές γυναίκες παραμένουν ανακουφισμένες από συμπτώματα ακόμα και μετά τη διακοπή των φαρμάκων.