Ορισμός
Τα εγκεφαλικά επεισόδια (ΑΕΕ) αποτελούν την τρίτη αιτία θανάτου στον δυτικό κόσμο, μετά τα καρδιαγγειακά νοσήματα και τον καρκίνο. Τα τελευταία 30 χρόνια, πάντως, έχει παρατηρηθεί μια μείωση κατά 45% στους θανάτους που οφείλονται σε ΑΕΕ. Σήμερα, το 70% των ανθρώπων που παθαίνουν εγκεφαλικό συνεχίζουν να έχουν την αυτονομία τους, ενώ το 10% αναρρώνουν πλήρως.
Το εγκεφαλικό επεισόδιο συμβαίνει όταν η ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο μέσα από τις αρτηρίες διαταράσσεται ή διακόπτεται αιφνίδια. Το αίμα μπορεί να σταματήσει 
να ρέει σε μια αρτηρία επειδή εμποδίζεται από κάποιο θρόμβο αίματος ή πλάκα (αυτό ονομάζεται ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο) ή επειδή η αρτηρία έχει σπάσει ή υποστεί ρήξη (αυτό ονομάζεται αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο).
Με ποιο μηχανισμό προκαλείται ένα αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο ;
Το ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο είναι είτε θρομβωτικό (thrombotic), είτε εμβολικό (embolic).
Στο θρομβωτικό επεισόδιο, σχηματίζεται ένας θρόμβος αίματος (blood clot) μέσα σε μια αρτηρία του εγκεφάλου, όπως ακριβώς γίνεται στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου με τις αρτηρίες της καρδιάς. Ο θρόμβος σχηματίζεται συνήθως σε μια περιοχή του αγγείου με πλάκες αθηροσκλήρωσης (atherosclerosis plaques) που σχηματίζονται από εναποθέσεις λίπους.
Στο εμβολικό επεισόδιο, ο θρόμβος αίματος «ταξιδεύει» με την κυκλοφορία του αίματος και καταλήγει να αποφράσσει (σαν έμβολο) τον αυλό του αγγείου. Η προέλευση είναι συνήθως από την καρδιά πχ σε κολπική μαρμαρυγή.
Είτε πρόκειται για θρομβωτικό, είτε για εμβολικό επεισόδιο, το τελικό αποτέλεσμα είναι το ίδιο : ο εγκέφαλος στερείται από το αίμα, άρα από το οξυγόνο και τις άλλες θρεπτικές ουσίες. Αυτό προκαλεί νέκρωση της περιοχής εκείνης του εγκεφάλου που αντιστοιχεί στο αποφραγμένο αγγείο. Η περιοχή αυτή δεν λειτουργεί σωστά, με αποτέλεσμα να εκδηλώνεται το ανάλογο νευρολογικό έλλειμμα πχ αδυναμία στα χέρια ή τα πόδια, δυσκολία στην ομιλία, ελάττωση της όρασης κλπ. Αν η περιοχή του εγκεφάλου είναι μεγάλη, τότε το οίδημα πιέζει όλο τον εγκέφαλο και ο ασθενής χάνει τις αισθήσεις του (πέφτει σε κώμα) με σαφή κίνδυνο για τη ζωή του.
Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου για το ισχαιμικό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο ;
Οι παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα να υποστεί κάποιος ένα αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο είναι : 1. η ύπαρξη ενός παρόμοιου επεισοδίου στο παρελθόν, είτε για τον ίδιο τον ασθενή, είτε για έναν από τους γονείς του
2. η ύπαρξη παροδικού εγκεφαλικού επεισοδίου (transient ischemic attack)
3. ή ύπαρξη εμφράγματος του μυοκαρδίου (σημαίνει ότι όλο το αγγειακό σύστημα πάσχει)
4. η ηλικία. Αν είναι κανείς πάνω από 55 ετών αυξάνονται σαφώς οι πιθανότητες να προσβληθεί, αν και εγκεφαλικό επεισόδιο περιγράφεται σε κάθε ηλικία, ακόμα και σε παιδιά
5. η αρτηριακή υπέρταση
6. η στένωση των καρωτίδων από αθηροσκλήρωση
7. το κάπνισμα
8. η υψηλή χοληστερόλη αίματος
9. ο σακχαρώδης διαβήτης
10. η παχυσαρκία
11. η καθιστική ζωή
12. άλλα νοσήματα της καρδιάς πχ καρδιακή ανεπάρκεια, αρρυθμίες όπως η κολπική μαρμαρυγή (atrial fibrillation) κλπ
13. η θεραπεία με οιστρογόνα / αντισυλληπτικά
14. ο αλκοολισμός
15. παθήσεις που σχετίζονται με την πήξη του αίματος πχ θρομβοφιλία
16. η χρήση ευφοριογόνων ουσιών πχ κοκαΐνη, αμφεταμίνες
17. τέλος, οι άνθρωποι της μαύρης φυλής, προσβάλλονται συχνότερα από ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα του εγκεφαλικού επεισοδίου εξαρτώνται από το τμήμα του εγκεφάλου που βλάπτεται. Σε κάποιες περιπτώσεις, το άτομο μπορεί να μην γνωρίζει ότι είχε ένα εγκεφαλικό επεισόδιο.
Τα συμπτώματα συνήθως αναπτύσσονται ξαφνικά και χωρίς προειδοποίηση, ή μπορεί να εμφανίζονται και να φεύγουν τις πρώτες μία ή δύο μέρες. Τα συμπτώματα είναι συνήθως πιο σοβαρά όταν εκδηλώνεται το εγκεφαλικό επεισόδιο, αλλά μπορεί και να επιδεινωθούν σταδιακά.
Μπορεί να συμβεί πονοκέφαλος, ιδιαίτερα εάν το εγκεφαλικό επεισόδιο οφείλεται σε αιμορραγία στον εγκέφαλο. Ο πονοκέφαλος:
•    Ξεκινά ξαφνικά και μπορεί να είναι ισχυρός
•    Συμβαίνει όταν είστε ξαπλωμένος
•    Σας ξυπνά από τον ύπνο
•    Γίνεται χειρότερος όταν αλλάζετε θέση ή όταν σκύβετε, κοπιάζετε ή βήχετε
Τα άλλα συμπτώματα εξαρτώνται από τη βαρύτητα του εγκεφαλικού επεισοδίου και το τμήμα του εγκεφάλου που επηρεάζεται. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:
•    Μεταβολές της εγρήγορσης (όπως υπνηλία, απώλεια αισθήσεων και κώμα)
•    Μεταβολές στην ακοή
•    Μεταβολές στη γεύση
•    Αδεξιότητα
•    Σύγχυση ή απώλεια της μνήμης
•    Δυσκολία κατάποσης
•    Δυσκολία στο γράψιμο και διάβασμα
•    Ζαλάδα ή ανώμαλη αίσθηση κίνησης (ίλιγγος)
•    Έλλειψη ελέγχου της κύστης ή του εντέρου
•    Απώλεια της ισορροπίας
•    Απώλεια του συντονισμού
•    Μυϊκή αδυναμία στο πρόσωπο, το χέρι ή το πόδι (συνήθως μόνο στη μία πλευρά)
•    Μούδιασμα και μυρμήγκιασμα στη μία πλευρά του σώματος
•    Μεταβολές προσωπικότητας, διάθεσης ή συναισθηματικές
•    Προβλήματα στην όραση, όπως μειωμένη όραση, διπλωπία ή ολική απώλεια της όρασης
•    Αισθητηριακές μεταβολές που επηρεάζουν την αφή και την ικανότητα αίσθησης πόνου, πίεσης, διαφορών θερμοκρασίας ή άλλων ερεθισμάτων
•    Πρόβλημα στην ομιλία ή στην κατανόηση άλλων που μιλούν
•    Πρόβλημα στη βάδιση
Παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο (ΤΙΑ, transient ischemic attack) λέγεται το επεισόδιο που διαρκεί κάτω από 24 ώρες – μετά το επεισόδιο χαρακτηρίζεται ως εγκατεστημένο ή μόνιμο (permanent). Ωστόσο στο 70% των περιπτώσεων, το παροδικό επεισόδιο διαρκεί λίγα λεπτά.
Το παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο έχει λοιπόν τα ίδια ακριβώς συμπτώματα με το «κλασικό» εγκεφαλικό επεισόδιο, απλά τα συμπτώματα παρέρχονται. Αυτό μπορεί να το δει κανείς και σαν απειλή, αλλά και σαν ευκαιρία.
Απειλή διότι, το 1/3 των ασθενών με παροδικό επεισόδιο, θα εμφανίσει τελικά το μόνιμο εγκεφαλικό επεισόδιο. Ευκαιρία, διότι αν εφαρμοστεί η σωστή προληπτική αγωγή, ελαττώνεται η πιθανότητα νόσησης.
Ποιες είναι οι επιπλοκές ενός αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου ;
1. η αδυναμία στα χέρια ή και τα πόδια προκαλεί δυσκολία στο περπάτημα και στις καθημερινές κινήσεις (όπως το κράτημα ενός κουταλιού ή ενός ποτηριού, το γράψιμο κ.ο.κ.). Αυτό μπορεί να αντιμετωπιστεί με την κατάλληλη φυσικοθεραπεία 2. η δυσκολία στην ομιλία, μπορεί να είναι είτε αποτέλεσμα παράλυσης των μυών που εμπλέκονται στην παραγωγή των φθόγγων (δυσαρθρία), είτε να προέρχεται από βλάβη στην περιοχή παραγωγής ή αντίληψης του λόγου (αφασία). Εδώ έχει σημασία ο ρόλος του λογοθεραπευτή 3. η δυσκολία στην κατάποση, είτε για τα στερεά είτε για τα υγρά, μπορεί να προκαλέσει είσοδο των τροφών στην αναπνευστική οδό και άρα πνευμονία από εισρόφηση (aspiration pneumonia) 4. διαταραχές στις ανώτερες εγκεφαλικές λειτουργίες όπως μνήμη, κρίση κλπ 5. πόνο, οφειλόμενο σε χρόνια παράλυση είτε στα (σχετικά σπάνια) θαλαμικά σύνδρομα 6. επιληπτικές κρίσεις 7. λήθαργο ή κώμα, με κίνδυνο ακόμα και για τη ζωή του ασθενούς. Αυτό οφείλεται συνήθως στο οίδημα που δημιουργείται γύρω από την περιοχή του εγκεφαλικού επεισοδίου και αντιμετωπίζεται με αποιδηματικά φάρμακα και σε ακραίες περιπτώσεις με την νευροχειρουργική επέμβαση της αποσυμπιεστικής κρανιεκτομίας.
Διαγνωστικές Εξετάσεις
Η αξονική τομογραφία είναι εξέταση κλειδί στην διάγνωση του αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου. Μας δίνει γρήγορα απάντηση σε ένα βασικό ερώτημα : αν το επεισόδιο είναι αιμορραγικό ή ισχαιμικό. Ο διαχωρισμός αυτός είναι μεγάλης σημασίας γιατί η αντιμετώπιση είναι διαφορετική.
Πιο ειδικά, αν το επεισόδιο είναι ισχαιμικό, δίνεται εκτός των άλλων αντιπηκτική αγωγή, ενώ αν είναι αιμορραγικό, απαγορεύονται αυστηρά τα αντιπηκτικά διότι επεκτείνουν την αιμορραγία.
Συμπέρασμα : κάθε ασθενής με αιφνίδιας έναρξης νευρολογικά συμπτώματα, πρέπει να εξετάζεται με αξονική τομογραφία εγκεφάλου.
Αν πρόκειται για εγκεφαλική αιμορραγία, η αξονική τομογραφία πάντα αναδεικνύει το πρόβλημα και μάλιστα από τα πρώτα λεπτά.
Αντίθετα, στο ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο, μπορεί η αξονική τομογραφία να μην δείξει κάτι ή να υπάρχουν μόνο ενδείξεις. Στην περίπτωση αυτή, ο ασθενής εισάγεται στο Νοσοκομείο και επαναλαμβάνεται η αξονική τομογραφία μετά από πχ 6 ώρες ή (αν υπάρχει δυνατότητα) γίνεται μαγνητική τομογραφία.
ο γιατρός θα:
•    Ελέγξει για προβλήματα με την όραση, κίνηση, αίσθηση, αντανακλαστικά, κατανόηση και ομιλία. Ο γιατρός σας θα επαναλάβει αυτές τις εξετάσεις σε επόμενο χρόνο για να δει εάν το εγκεφαλικό σας επιδεινώνεται ή βελτιώνεται.
•    Ακούσει για έναν παθολογικό ήχο, που ονομάζεται φύσημα, όταν χρησιμοποιεί ένα στηθοσκόπιο για να ακούσει τις καρωτίδες αρτηρίες στο λαιμό. Το φύσημα προκαλείται από τυρβώδη ροή αίματος.
•    Ελέγξει και εκτιμήσει την αρτηριακή σας πίεση, που μπορεί να είναι υψηλή.
Υπάρχουν δοκιμασίες που μπορούν να βοηθήσουν το γιατρό σας να προσδιορίσει τον τύπο, τη θέση και το αίτιο του εγκεφαλικού επεισοδίου και να αποκλείσει άλλες διαταραχές που θα μπορούσαν να είναι υπεύθυνες για τα συμπτώματα.
•    Μια αξονική του εγκεφάλου γίνεται συχνά αμέσως μόλις διαπιστωθούν συμπτώματα εγκεφαλικού. Μια μαγνητική εγκεφάλου μπορεί να γίνει αντί της αξονικής ή να ακολουθήσει την τελευταία.
•    Μαγνητική αγγειογραφία ή αξονική αγγειογραφία μπορεί να γίνει για να ελεγχθεί η ύπαρξη παθολογικών αιμοφόρων αγγείων στον εγκέφαλο που θα μπορούσαν να αποτελούν το αίτιο του εγκεφαλικού επεισοδίου.
•    Ηχωκαρδιογράφημα μπορεί να γίνει εάν το εγκεφαλικό επεισόδιο μπορεί να οφείλεται σε θρόμβο από την καρδιά.
•    Το duplex καρωτίδων (τύπος υπερηχογραφήματος) μπορεί να δείξει εάν μια στένωση των αρτηριών του λαιμού (καρωτιδική στένωση) οδήγησε σε εγκεφαλικό επεισόδιο.
•    Μια αγγειογραφία της κεφαλής μπορεί να αποκαλύψει ποια αιμοφόρα αγγεία είναι αποφραγμένα ή αιμορραγούν, και να βοηθήσει το γιατρό να αποφασίσει εάν η αρτηρία μπορεί να αποκατασταθεί χρησιμοποιώντας έναν λεπτό σωλήνα.
•    Οι εργαστηριακές εξετάσεις περιλαμβάνουν γενική αίματος, χρόνο ροής και χρόνους πήξης (χρόνος προθρομβίνης ή μερικός χρόνος προθρομβίνης). Ελέγχεται επίσης η χοληστερόλη και το σάκχαρο στο αίμα.
•    Το ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ) και η παρακολούθηση του καρδιακού ρυθμού μπορούν να βοηθήσουν στο να προσδιοριστεί εάν μια αρρυθμία (όπως κολπική μαρμαρυγή) ήταν υπεύθυνη για το εγκεφαλικό επεισόδιο.
•    Μπορεί επίσης να γίνει μια οσφυονωτιαία παρακέντηση (εξέταση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού).
Αντιμετώπιση
 η αντιμετώπιση του εγκεφαλικού επεισοδίου καλό είναι να γίνεται σε οργανωμένο Νοσοκομείο, με δυνατότητες για διάγνωση αλλά και θεραπεία, είτε φαρμακευτική είτε χειρουργική. Η ομάδα περιλαμβάνει Νευρολόγο ή και Νευροχειρουργό, Φυσίατρο και φυσικοθεραπευτή • άν το εγκεφαλικό επεισόδιο είναι εκτεταμένο και απειλεί τη ζωή του ασθενούς (δηλ ο ασθενής είναι σε λήθαργο ή κώμα), υποστηρίζονται οι βασικές λειτουργίες πχ με διασωλήνωση και μηχανικό αερισμό • ο ασθενής μεταφέρεται αν είναι εφικτό σε μονάδα εντατικής θεραπείας ή ακόμα καλύτερα σε ειδική μονάδα αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων • η φαρμακευτική θεραπεία του ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου περιλαμβάνει παράγοντες που «αραιώνουν» το αίμα, βελτιώνουν τη ροή του αίματος προς τις γειτονικές προς την πάσχουσα περιοχές, ελαττώνουν το εγκεφαλικό οίδημα και αντιμετωπίζουν τις ενδεχόμενες επιληπτικές κρίσεις • σε περιπτώσεις όπου το εγκεφαλικό οίδημα είναι εκτεταμένο και δεν αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά με φαρμακευτικά μέσα, μπορεί να δοκιμαστεί ως ύστατη λύση, για να σωθεί η ζωή και ειδικά σε νέους ανθρώπους ηαποσυμπιεστική κρανιεκτομία. Η περαιτέρω αντιμετώπιση εξαρτάται από το αίτιο του εγκεφαλικού επεισοδίου.
•    Αντιπηκτικά όπως η ηπαρίνη και η βαρφαρίνη (Coumadin) μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπιση εγκεφαλικού που οφείλεται σε θρόμβους. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ασπιρίνη ή κλοπιδογρέλη (Plavix).
•    Για τον έλεγχο των υπολοίπων συμπτωμάτων, όπως της υψηλής αρτηριακής πίεσης, μπορεί να απαιτούνται άλλα φάρμακα. Παυσίπονα μπορεί να δοθούν για τον έλεγχο του ισχυρού πονοκεφάλου.
•    Σε κάποιες περιπτώσεις, μια εξειδικευμένη ομάδα γιατρών και ακτινολόγοι μπορεί να είναι σε θέση να χρησιμοποιήσουν αγγειογραφία για την εντόπιση και διάνοιξη του αποφραγμένου αιμοφόρου αγγείου.
•    Στο αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο, συχνά απαιτείται χειρουργείο για την αφαίρεση του αίματος από τον εγκέφαλο και τη διόρθωση του αγγείου που έχει υποστεί βλάβη.
•    Μπορεί να απαιτείται χειρουργείο στις καρωτίδες. Μπορεί να απαιτούνται θρεπτικά και υγρά, ιδιαίτερα εάν το άτομο έχει δυσκολίες κατάποσης. Αυτά μπορεί να δοθούν ενδοφλέβια ή μέσω σωλήνα γαστροστομίας. Οι δυσκολίες κατάποσης μπορεί να είναι προσωρινές ή μόνιμες.
Φυσικοθεραπεία, εργασιοθεραπεία, λογοθεραπεία και θεραπεία κατάποσης, θα ξεκινήσουν στο νοσοκομείο.
ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
Ο στόχος της αντιμετώπισης μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο είναι να βοηθηθεί ο ασθενής να ανακτήσει όσο το δυνατόν την πρότερη λειτουργικότητα και να προληφθούν τα μελλοντικά εγκεφαλικά επεισόδια.
Ο χρόνος ανάκαμψης και η ανάγκη για μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση διαφέρει από άτομο σε άτομο. Τα προβλήματα κίνησης, σκέψης και ομιλίας συχνά βελτιώνονται στο πλαίσιο εβδομάδων έως μηνών μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο. Αρκετοί άνθρωποι που είχαν ένα εγκεφαλικό συνεχίζουν να βελτιώνονται μήνες ή χρόνια μετά το επεισόδιο.
Δείτε: Ανάκαμψη μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο για πληροφορίες για:
•    Προβλήματα κύστης και εντέρου
•    Διαμονή στο σπίτι παρά σε οίκο φροντίδας
•    Μυϊκά και νευρικά προβλήματα
•    Προβλήματα ομιλίας
•    Αποκατάσταση μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο
•    Προβλήματα κατάποσης και σίτισης
•    Προβλήματα σκέψης και μνήμης
Πρόγνωση
Η πρόγνωση εξαρτάται από τον τύπο του εγκεφαλικού επεισοδίου, το μέγεθος της βλάβης σε επίπεδο εγκεφαλικού ιστού, τις σωματικές λειτουργίες που έχουν επηρεαστεί και πόσο γρήγορα ξεκίνησε η αντιμετώπιση. Η ανάκαμψη μπορεί να είναι πλήρης ή μπορεί να υπάρχει κάποια μόνιμη απώλεια λειτουργικότητας.
Περισσότεροι από τους μισούς ανθρώπους με εγκεφαλικό, μπορούν να λειτουργήσουν ανεξάρτητα στο σπίτι.
Εάν η αντιμετώπιση με θρομβολυτικά είναι επιτυχημένη, τα συμπτώματα του εγκεφαλικού μπορεί να φύγουν τελείως. Ωστόσο, οι ασθενείς συχνά δεν φτάνουν αρκετά γρήγορα στο νοσοκομείο ώστε να λάβουν αυτά τα φάρμακα, ή υπάρχουν ιατρικές παθήσεις που περιπλέκουν την κατάσταση και δεν επιτρέπουν τη χρήση τους.
Τα άτομα με ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο (εγκεφαλικό που οφείλεται σε θρόμβο) έχουν καλύτερη πιθανότητα επιβίωσης από αυτούς που έχουν αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο (εγκεφαλικό που οφείλεται σε αιμορραγία στον εγκέφαλο).
Ο κίνδυνος ενός δεύτερου εγκεφαλικού είναι υψηλότερος τις πρώτες λίγες εβδομάδες ή μήνες μετά το πρώτο εγκεφαλικό
Πρόληψη
Για την πρόληψη του εγκεφαλικού επεισοδίου:
•    Να αποφεύγετε τα λιπαρά φαγητά. Να ακολουθείτε μια υγιεινή, φτωχή σε λιπαρά δίαιτα.
•    Μην πίνετε περισσότερα από 1 ή 2 ποτήρια αλκοόλ την ημέρα.
•    Να ασκήστε τακτικά: 30 λεπτά την ημέρα εάν δεν είστε υπέρβαρος, 60-90 λεπτά την ημέρα εάν είστε υπέρβαρος.
•    Ελέγχετε την αρτηριακή σας πίεση κάθε 1 - 2 χρόνια, ιδιαίτερα εάν στην οικογένεια υπάρχει πρόβλημα υψηλής πίεσης.
•    Να ελέγχετε τη χοληστερόλη σας. Εάν έχετε υψηλό κίνδυνο για εγκεφαλικό επεισόδιο, η LDL χοληστερόλη σας θα πρέπει να είναι μικρότερη από 100 mg/dL. Ο γιατρός σας μπορεί να συστήσει τη μείωση της LDL χοληστερόλης σας στα 70 mg/dL.
•    Ακολουθήστε τις οδηγίες του γιατρού σας εάν έχετε υψηλή αρτηριακή πίεση, διαβήτη, υψηλή χοληστερόλη και καρδιοπάθεια.
•    Διακόψετε το κάπνισμα.
Η θεραπεία με ασπιρίνη (81 mg την ημέρα ή 100 mg κάθε δεύτερη μέρα) συστήνεται για την πρόληψη του εγκεφαλικού επεισοδίου για όλους τους άντρες που έχουν παράγοντες κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο και για τις γυναίκες κάτω των 65 ετών, που βρίσκονται σε κίνδυνο για εγκεφαλικό, εφόσον τα οφέλη υπερβαίνουν τους κινδύνους. Θα πρέπει να εξετάζεται για γυναίκες άνω των 65 ετών μόνο εάν η αρτηριακή τους πίεση είναι υπό έλεγχο και τα οφέλη μεγαλύτερα από τον κίνδυνο γαστρορραγίας και εγκεφαλικής αιμορραγίας. Ρωτήστε το γιατρό σας εάν η ασπιρίνη είναι κατάλληλη για εσάς.
Ο γιατρός σας μπορεί επίσης να συστήσει θεραπεία ασπιρίνης ή άλλο αντιπηκτικό εάν είχατε μια παροδική ισχαιμική προσβολή ή εγκεφαλικό επεισόδιο στο παρελθόν ή εάν έχετε τώρα:
•    Συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια
•    Αρρυθμία (όπως κολπική μαρμαρυγή)
•    Μηχανική καρδιακή βαλβίδα
•    Άλλους παράγοντες κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο
Ένας τύπος χειρουργείου που ονομάζεται καρωτιδική ενδαρτηρεκτομή μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη νέων εγκεφαλικών σε άτομα με μεγάλες αποφράξεις στις τραχηλικές αρτηρίες.
Δείτε επίσης: Παράγοντες κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο και πρόληψη