Ορισμός
Η δισκοκήλη (ή οσφυϊκή ριζοπάθεια ή αυχενική ριζοπάθεια ή κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου ή ρήξη δίσκου) εμφανίζεται συχνότερα σε μεσήλικες και ηλικιωμένους άντρες, ιδιαίτερα σε όσους έχουν έντονη και επίπονη σωματική δραστηριότητα.
Χαρακτηρίζεται από πόνο στη μέση ή στον αυχένα, που μπορεί να ξεκινά από ένα ήπιο μυρμήγκιασμα και να φτάνει σε οξύ πόνο που εμποδίζει την κίνηση.
Σε μια οσφυϊκή δισκοκήλη, μπορεί να έχετε ένα οξύ πόνο σε ένα σημείο του ποδιού, του ισχίου ή του γλουτού και μούδιασμα σε άλλα μέρη. Μπορεί επίσης το αίσθημα να βρίσκεται στη γαστροκνημία ή στο πέλμα.
Με μια αυχενική δισκοκήλη, μπορεί να έχετε πόνο όταν κινείτε το λαιμό, βαθύ πόνο κοντά ή πάνω από την ωμοπλάτη ή πόνο που αντανακλά στο βραχίονα ή στα δάκτυλα.
Ο πόνος μπορεί να επιδεινωθεί:
-Μετά από όρθια ή καθιστή στάση
-Τη νύχτα
-Με το φτάρνισμα, τον βήχα ή το γέλιο
-Όταν σκύβετε προς τα πίσω ή περπατάτε μερικά μέτρα, ιδιαίτερα εάν οφείλεται σε σπονδυλική στένωση
πρόληψη
Εάν έχετε ευαισθησία στο συγκεκριμένο σημείο πρέπει να ακολουθείτε πρακτικές ασφαλούς εργασίας και άθλησης.
Κάποιοι γιατροί συστήνουν τη χρήση ειδικών ζωνών για τη μέση, για υποστήριξη της σπονδυλικής στήλης. Αυτές οι ζώνες μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη των τραυματισμών σε άτομα, η δουλειά των οποίων απαιτεί την ανύψωση βαρών.
Σημαντικό ρόλο τέλος, στη βελτίωση του πόνου της μέσης παίζουν η δίαιτα και η άσκηση στους υπέρβαρους ασθενείς.
Αίτια
Τα οστά (σπόνδυλοι) της σπονδυλική στήλης διατρέχουν την πλάτη, συνδέοντας το κρανίο με τη λεκάνη. Τα οστά αυτά προστατεύουν νεύρα που εξέρχονται από τον εγκέφαλο και κατευθυνόμενα προς τα κάτω, σχηματίζουν το νωτιαίο μυελό. Οι νευρικές ρίζες είναι μεγάλα νεύρα που διακλαδίζονται από το νωτιαίο μυελό και αφήνουν τη σπονδυλική στήλη μέσω οπών μεταξύ των σπονδύλων.
•    Οι σπόνδυλοι διαχωρίζονται μεταξύ τους από δίσκους γεμάτους με μια μαλακή, ζελατινώδη ουσία. Οι δίσκοι αυτοί απορροφούν τους κραδασμούς στη σπονδυλική στήλη, λειτουργώντας ως αναρτήσεις μεταξύ των σπονδύλων.
•    Οι δίσκοι αυτοί μπορεί να υποστούν κήλη ή ρήξη εξαιτίας τραύματος ή καταπόνησης. Όταν συμβεί αυτό, τα σπονδυλικά νεύρα μπορεί να συμπιεστούν, με αποτέλεσμα πόνο, μούδιασμα ή αδυναμία.
•    Η μέση (οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης) είναι η περιοχή όπου συνήθως συμβαίνει μια δισκοκήλη. Οι αυχενικοί μεσοσπονδύλιοι δίσκοι επηρεάζονται στο 8% των περιπτώσεων. Οι θωρακικοί μεσοσπονδύλιοι δίσκοι επηρεάζονται σπάνια.
Η ριζοπάθεια αναφέρεται σε οποιαδήποτε νόσο επηρεάζει τις ρίζες των σπονδυλικών νεύρων. Η δισκοκήλη είναι ένα από τα αίτια της ριζοπάθειας (ισχιαλγία).
Δισκοκήλη εμφανίζεται πιο συχνά σε μεσήλικες και ηλικιωμένους άντρες, ιδιαίτερα σε αυτούς που συμμετέχουν σε επίπονη σωματική δραστηριότητα. Άλλοι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν οποιεσδήποτε συγγενείς παθήσεις επηρεάζουν το μέγεθος του σπονδυλικού σωλήνα στην οσφυϊκή μοίρα.
Συμπτώματα
Ο πόνος στη μέση ή στον αυχένα εμφανίζει μεγάλη ποικιλομορφία. Μπορεί να είναι ένα ήπιο μυρμήγκιασμα, ένας αμβλύς πόνος ή μια καυστική ή σφύζουσα αίσθηση. Σε κάποιες περιπτώσεις, ο πόνος είναι αρκετά ισχυρός ώστε να εμποδίζει την κίνηση. Μπορεί επίσης να υπάρχει μούδιασμα.
Ο πόνος συνήθως αφορά μόνο τη μία πλευρά του σώματος.
•    Σε μια οσφυϊκή δισκοκήλη, μπορεί να έχετε ένα οξύ πόνο σε ένα σημείο του ποδιού, ισχίου ή γλουτού και μούδιασμα σε άλλα μέρη. Μπορεί επίσης το αίσθημα να βρίσκεται στη γαστροκνημία ή στο πέλμα. Μπορεί να αισθάνεστε αδυναμία στο επηρεασμένο πόδι.
•    Με μια αυχενική δισκοκήλη, μπορεί να έχετε πόνο όταν κινείτε το λαιμό, βαθύ πόνο κοντά ή πάνω από την ωμοπλάτη ή πόνο που ακτινοβολεί στο βραχίονα, στον πήχη ή (σπάνια) στα δάκτυλα.
Ο πόνος συχνά ξεκινά σιγά. Μπορεί να επιδεινωθεί:
•    Μετά από όρθια ή καθιστή στάση
•    Τη νύχτα
•    Με το φτάρνισμα, βήχα ή γέλιο
•    Όταν σκύβετε προς τα πίσω ή περπατάτε μερικά μέτρα, ιδιαίτερα εάν οφείλεται σε σπονδυλική στένωση
Μπορεί να έχετε αδυναμία σε συγκεκριμένους μύες. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να μην το έχετε προσέξει έως ότου σας εξετάσει ο γιατρός. Σε άλλα περιστατικά, θα παρατηρήσετε ότι δυσκολεύεστε να σηκώσετε το πόδι ή το χέρι σας, να σταθείτε στη μύτη των ποδιών στη μία πλευρά, να σφίξετε δυνατά με το ένα χέρι ή άλλα προβλήματα.
Ο πόνος, το μούδιασμα ή η αδυναμία συχνά θα φύγουν ή θα βελτιωθούν σε μια περίοδο εβδομάδων ή μηνών.
Διαγνωστικές εξετάσεις
•    Ακτινογραφία της σπονδυλικής στήλης μπορεί να γίνει για να αποκλειστούν άλλα αίτια πόνου στη μέση ή στον αυχένα. Ωστόσο, δεν είναι δυνατό να διαγνωστεί μια δισκοκήλη μόνο με ακτινογραφία της σπονδυλικής στήλης.
•    Η μαγνητική ή αξονική τομογραφία της σπονδυλικής στήλης θα δείξει συμπίεση του σπονδυλικού σωλήνα από τη δισκοκήλη.
•    Μπορεί να γίνει EMG για να προσδιοριστεί η νευρική ρίζα που επηρεάζεται.
•    Μπορεί επίσης να γίνει μια δοκιμασία ταχύτητας της νευρικής αγωγής.
•    Μυελόγραμμα μπορεί να γίνει για να προσδιοριστεί το μέγεθος και η θέση της δισκοκήλης.
Αντιμετώπιση
Η ορθή αντιμετώπιση του προβλήματος ξεκινάει με την σωστή εκτίμηση της έκτασης αυτού. Η εκτίμηση αυτή συμπεριλαμβάνει ενδελεχή διερεύνηση του ιστορικού του ασθενούς, έλεγχο της λειτουργίας του νευρικού και μυοσκελετικού του συστήματος και των απεικονιστικών εξετάσεων (ακτινογραφία, αξονική ή μαγνητική τομογραφία). Αν ο ασθενείς υποφέρει και από άλλα χρόνια νοσήματα, μπορεί να χρειαστούν και επιπλέον εξετάσεις (αίματος, ούρων κτλ.).
Η λέξη-κλειδί στην συντηρητική αντιμετώπιση της δισκοκήλης είναι «αποσυμπίεση». Όσο το βάρος του σώματός μας πιέζει τον τραυματισμένο μεσοσπονδύλιο δίσκο, τόσο το πυρηνικό υλικό θα εξωθείται εκτός αυτού, ερεθίζοντας την παρακείμενη νευρική ρίζα και παρατείνοντας τα συμπτώματα της ισχιαλγίας.Η αποσυμπίεση αυτή μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους, τόσο κατά τη διάρκεια της συνεδρίας οσο και στο σπίτι.
Zέσταμα και χαλάρωση των παρά τη σπονδυλική στήλη μυών με μαλάξεις.
-Xρήση της τεχνικής «κάμψης-έλξης» (flexion-distraction technique) στην οσφυική μοίρα.
-Χρήση ανατάξεων χειροπρακτικής τόσο στην οσφυική μοίρα οσο και στην υπόλοιπη σπονδυλική στήλη.
ενέργειες στο σπίτι
-Ανάπαυση στο κρεβάτι με τα πόδια τοποθετημένα ψηλά σε αρκετά μαξιλάρια.
-Αποφυγή άρσης βάρους και κάμψης του κορμού εμπρός. Χρήση υποδημάτων χωρίς κορδόνια, αλλά και χρήση βοηθημάτων (π.χ. μακριές «γλώσσες» υποδημάτων) ώστε να μη χρειάζεται να σκύβουμε για να φορέσουμε τα παπούτσια μας.
-Αποφυγή εργασιών που καταπονούν τη μέση (π.χ. σιδέρωμα, οδήγηση δίκυκλου) και χρήση ζώνης οσφύος ΜΟΝΟ κατά την διάρκεια εργασιών που είναι αδύνατον να αποφευχθούν.
-Χρήση θερμών επιθεμάτων.
Πρόγνωση
Οι περισσότεροι άνθρωποι θα βελτιωθούν με συντηρητική αντιμετώπιση. Ένα μικρό ποσοστό μπορεί να συνεχίσει να έχει χρόνιο πόνο στη μέση παρά την αντιμετώπιση.
Μπορεί να χρειαστούν αρκετοί μήνες έως και ένας χρόνος ή περισσότερο για να συνεχιστούν όλες οι δραστηριότητες χωρίς πόνο ή καταπόνηση στη μέση. Τα άτομα με συγκεκριμένα επαγγέλματα που ενέχουν την ανύψωση βαρών ή καταπόνηση της μέσης μπορεί να πρέπει να αλλάξουν εργασιακές δραστηριότητες για να αποφύγουν την υποτροπή του πόνου στη μέση.
Πιθανές Επιπλοκές
•    Χρόνιος πόνος στη μέση
•    Απώλεια κίνησης ή αίσθησης στα πόδια
•    Απώλεια λειτουργίας εντέρου και κύστης
•    Μόνιμη βλάβη στο νωτιαίο μυελό (πολύ σπάνιο)
Καλέστε το γιατρό σας αν:
•    Αναπτύξετε επίμονο, ισχυρό πόνο στη μέση
•    Έχετε μούδιασμα, απώλεια κίνησης, αδυναμία ή μεταβολές στο έντερο ή την κύστη
Η επούλωση μιας κήλης μεσοσπονδυλίου δίσκου αργεί σε σύγκριση με την απλή οσφυαλγία μηχανικής αιτιολογίας. Η διάρκεια και η πορεία της ίασης εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η έκταση της κήλης, η ηλικία, το σωματικό βάρος και η φυσική κατάσταση του ασθενούς, το κάπνισμα και άλλα πολλά. Ο πόνος και η δυσκολία στη βάδιση συνήθως κρατούν από 2-3 εβδομάδες έως 2 μήνες. Σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί τα συμπτώματα να κρατήσουν εως και 6 μήνες.
Εφόσον διαπιστωθεί κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου, οι απαιτούμενες συνεδρίες χειροπρακτικής είναι περίπου 5-15, ανάλογα το μέγεθος της κήλης και την έκταση των συμπτωμάτων. Μέσα στην πρώτη εβδομάδα, οπου θα γίνουν 2-3 συνεδρίες, αναμένεται να ξεκινήσει και η μετρίαση, έστω και σε μικρό βαθμό, των συμπτωμάτων.
Πρόληψη
Οι πρακτικές ασφαλούς εργασίας και άθλησης, οι κατάλληλες τεχνικές ανύψωσης και ο έλεγχος του βάρους μπορεί να βοηθήσουν στην πρόληψη του τραυματισμού της μέσης σε κάποια άτομα.
Κάποιοι γιατροί συστήνουν τη χρήση ειδικών ζωνών για τη μέση, για υποστήριξη της σπονδυλικής στήλης. Αυτές οι ζώνες μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη των τραυματισμών σε άτομα, η δουλειά των οποίων απαιτεί την ανύψωση βαρών. Ωστόσο, η υπερβολική χρήση αυτών των συσκευών μπορεί να αποδυναμώσει τους μύες της κοιλιάς και της μέσης, επιδεινώνοντας το πρόβλημα.