Ορισμός
Η γρίπη είναι μια μεταδοτική ασθένεια στα πτηνά και τα θηλαστικά και προκαλείται από ιούς RNA της οικογένειας των Ορθοβλεννοϊών. Στους ανθρώπους τα κοινά συμπτώματα της γρίπης είναι πυρετός, πόνος στον λαιμό, μυικοί πόνοι, έντονος πονοκέφαλος, βήχας, αδυναμία και γενική αδιαθεσία. Σε σοβαρές περιπτώσεις η γρίπη προκαλεί πνευμονία, που μπορεί να είναι θανατηφόρα, ειδικά σε μικρά παιδιά και ηλικιωμένους. Μερικές φορές την μπερδεύουμε με το κοινό κρυολόγημα, αλλά η γρίπη είναι πολύ πιο σοβαρή ασθένεια και προκαλείται από διαφορετικό τύπο ιών. Παρόλο που ναυτία και εμετός είναι κοινή στα παιδιά, αυτά τα χαρακτηριστικά οφείλονται σε μη σχετική γαστρεντερίτιδα που μερικές φορές αποκαλείται "στομαχική γρίπη".
Τυπικά η γρίπη μεταδίδεται μέσω του αέρα και του φτερνίσματος, καθώς και από τις ακαθαρσίες των πτηνών. Η γρίπη μπορεί να μεταδοθεί από σάλιο, φτέρνισμα, περιττώματα και αίμα. Οι μολύνσεις επίσης συμβαίνουν με επαφή με αυτά τα σωματικά υγρά ή από επαφή με μολυσμένες επιφάνειες. Οι ιοί της γρίπης μπορούν να παραμείνουν λοιμώδεις για περίπου μια εβδομάδα σε ανθρώπινη θερμοκρασία, πάνω απο 20 μέρες σε 0°C και για πολύ μεγαλύτερες περιόδους σε χαμηλότερες θερμοκρασίες.
Η γρίπη εξαπλώνεται στον κόσμο με εποχιακές πανδημίες, σκοτώνοντας εκατομμύρια ανθρώπους σε πανδημικά χρόνια και χιλιάδες ανθρώπους σε μη πανδημικά χρόνια. Τρεις πανδημίες γρίπης συνέβησαν τον 20ό αιώνα σκοτώνοντας εκατομμύρια ανθρώπους, με την κάθε μια των πανδημιών να εμφανίζει την γρίπη κάθε φορά ως νέο μικροβιολογικό στέλεχος. Αυτά τα νέα στελέχη εμφανίζονται ως αποτέλεσμα μετάδοσης του ιού από άλλα θηλαστικά σε ανθρώπους.
Ένα θανατηφόρο στέλεχος, το Η5Ν1 (Γρίπη των πτηνών), έχει παρουσιαστεί ως μεγάλος κίνδυνος για μια καινούρια πανδημία γρίπης από την πρώτη στιγμή που σκότωσε ανθρώπους στην Ασία την δεκαετία του '90. Ευτυχώς ωστόσο αυτός ο ιός δεν μεταδίδεται εύκολα στους ανθρώπους.
Το 2009 ένα άλλο θανατηφόρο στέλεχος του H1N1, η γρίπη των χοίρων παρουσιάστηκε στο Μεξικό και από εκεί μεταδόθηκε σε ΗΠΑ και γειτονικές χώρες φτάνοντας την Ευρώπη, Ασία Αφρική, Ωκεανία. ΗΠαγκόσμια Οργάνωση Υγείας κήρυξε αυτό το στέλεχος πανδημία στις 11 Ιουνίου 2009 .
Εμβόλια ενάντια στην γρίπη συνήθως χορηγούνται σε ανθρώπους υψηλού κινδύνου στις αναπτυγμένες χώρες καθώς και σε πτηνά. Το πιο κοινό εμβόλιο περιέχει ανενεργά υλικά από τρία στελέχη ιών.
Εναλλακτικές Ονομασίες
Γρίπη Α, γρίπη Β
Αίτια
Οι περισσότεροι άνθρωποι κολλάνε τη γρίπη όταν αναπνέουν μικροσκοπικά σταγονίδια από το βήχα ή το φτάρνισμα κάποιου που έχει γρίπη. Εξαπλώνεται επίσης όταν ακουμπάτε μια επιφάνεια, όπως μια βρύση ή ένα τηλέφωνο που φέρει ιούς, και μετά αγγίζεται το στόμα, τη μύτη ή τα μάτια σας.
Τα συμπτώματα εμφανίζονται 1 - 7 ημέρες αργότερα (συνήθως μέσα σε 2 - 3 ημέρες). Η γρίπη εξαπλώνεται εύκολα. Συνήθως χτυπάει μια κοινότητα την ίδια στιγμή. Πολλοί μαθητές ή εργάτες αρρωσταίνουν μέσα σε 2 ή 3 εβδομάδες από την πρώτη εμφάνιση της γρίπης στο σχολείο ή στο χώρο εργασίας.
Σε αρκετές περιπτώσεις οι άνθρωποι μπερδεύουν το κρυολόγημα με τη γρίπη καθώς εμφανίζουν πράγματι κάποια κοινά συμπτώματα. Ωστόσο, οι περισσότεροι άνθρωποι κρυολογούν αρκετές φορές μέσα στο χρόνο ενώ παθαίνουν γρίπη μία φορά κάθε λίγα χρόνια.
Οι άνθρωποι συχνά ονομάζουν μια ιογενή λοίμωξη που προκαλεί έμετο ή διάρροια, "στομαχική γρίπη". Αυτό είναι λάθος. Ο ιός της γρίπης δεν προκαλεί συμπτώματα από το στομάχι. Οι λοιμώξεις από τον ιό της γρίπης προκαλούν συμπτώματα κυρίως στη μύτη, το λαιμό και τους πνεύμονες.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα της γρίπης μπορεί να αρχίσουν ξαφνικά, μια ή δύο ημέρες μετά την μόλυνση με τον ιό. Τα αρχικά συμπτώματα είναι ρίγη ή αίσθημα ψύχους, αλλά και ο πυρετός είναι επίσης συνηθισμένος στην αρχική μόλυνση, με την θερμοκρασία του σώματος να φτάνει ώς και 39 °C. Τα συμπτώματα της γρίπης περιλαμβάνουν:
•    Πόνοι στο σώμα, ειδικά στις αρθρώσεις και τον λαιμό
•    Βήχας και φτέρνισμα
•    Έντονο αίσθημα ψύχους και πυρετός
•    Εξάντληση
•    Πονοκέφαλος
•    Καταρροή στα μάτια
•    Βουλωμένη μύτη
•    Ναυτία και εμετός
•    Κόκκινα μάτια, δέρμα, στόμα, λαιμός και μύτη Μπορεί να είναι δύσκολο να ξεχωρίσει κάποιος την γρίπη από το κοινό κρυολόγημα στα αρχικά στάδια, αλλά τα συμπτώματα της γρίπης είναι πιο σοβαρά από αυτά του κρυολογήματος.
Μεταξύ της ημέρας 2 και της ημέρας 4 της νόσου, ο πυρετός και τα συμπτώματα που αφορούν ολόκληρο το σώμα αρχίζουν να υποχωρούν. Αρχίζουν όμως να αυξάνονται τα συμπτώματα από το αναπνευστικό.
•    Το κύριο σύμπτωμα είναι ένας ξηρός βήχας.
•    Οι περισσότεροι άνθρωποι αναπτύσσουν επίσης πονόλαιμο και πονοκέφαλο.
•    Η ρινόρροια (ένα διαυγές, υδαρές ρινικό έκκριμα) και το φτάρνισμα είναι συνήθη.
Τα συμπτώματα αυτά (με την εξαίρεση του βήχα) συνήθως αποδράμουν την 4η - 7η ημέρα. Σε κάποιες περιπτώσεις ο πυρετός επιστρέφει. Ο βήχας και το αίσθημα της κόπωσης μπορεί να διαρκέσουν για εβδομάδες.
Τα υπόλοιπα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:
•    Απώλεια της όρεξης
•    Το άσθμα, η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), η καρδιακή ανεπάρκεια και άλλες χρόνιες νόσοι μπορεί να επιδεινωθούν.
Εξετάσεις και Δοκιμασίες
Οι άνθρωποι με γρίπη πρέπει να ξεκουράζονται, να πίνουν πολλά υγρά, να αποφεύγουν την χρήση τουαλκοόλ και το κάπνισμα και αν χρειαστεί να παίρνουν φάρμακα, όπως παρακεταμόλη για να ανακουφίσουν τον πυρετό και τους μυϊκούς πόνους που σχετίζονται με την γρίπη. Παιδιά και έφηβοι με συμπτώματα γρίπης, θα πρέπει να αποφεύγουν την χρήση ασπιρίνης κατά την διάρκεια της μόλυνσης με γρίπη καθώς μπορεί να προκαλέσει μια σπάνια ασθένεια (Σύνδρομο του Reyes) που πολλές φορές είναι και θανατηφόρα. Αφού η γρίπη προκαλείται από ιό, τα αντιβιοτικά δεν έχουν καμία δράση στην μόλυνση, εκτός και αν έχουν χορηγηθεί για δευτερεύουσες μολύνσεις όπως βακτηριακή πνευμονία.
Αντιμετώπιση
Η ακεταμινοφαίνη και η ιβουπροφαίνη, βοηθούν στη μείωση του πυρετού. Σε κάποιες περιπτώσεις οι γιατροί συμβουλεύουν να χρησιμοποιείται και τους δύο τύπους φαρμάκων.
•    Να λαμβάνετε ακεταμινοφαίνη κάθε 4-6 ώρες.
•    Να λαμβάνετε ιβουπροφαίνη κάθε 6-8 ώρες.
•    ΜΗΝ χρησιμοποιείται ασπιρίνη.
Ο πυρετός δεν χρειάζεται να μειωθεί στο φυσιολογικό. Οι περισσότεροι ασθενείς θα αισθανθούν καλύτερα όταν η θερμοκρασία τους μειωθεί κατά 1 βαθμό.
Κάποια από τα φάρμακα για το κρυολόγημα, που δεν απαιτούν ιατρική συνταγή, μπορεί να βελτιώσουν κάποια από τα συμπτώματά σας. Οι σταγόνες για το βήχα θα βοηθήσουν με τον πονόλαιμο.
Ακολουθήστε και τις ακόλουθες συμβουλές:
•    Ξεκουραστείτε
•    Καταναλώστε άφθονα υγρά
•    Αποφύγετε το αλκοόλ και το κάπνισμα
Πιθανές Επιπλοκές
Οι πιθανές επιπλοκές, ιδιαίτερα για αυτούς σε υψηλό κίνδυνο, περιλαμβάνουν:
•    Πνευμονία
•    Εγκεφαλίτιδα (λοίμωξη του εγκεφάλου)
•    Βρογχίτιδα
•    Παραρρινοκολπίτιδα
•    Λοιμώξεις των ώτων
Καλέστε το γιατρό σας αν:
•    Ανήκετε σε κατηγορία υψηλού κινδύνου και αναπτύσσετε συμπτώματα γρίπης
•    Η νόσος σας φαίνεται πολύ σοβαρή
Πρόληψη
Βήματα που πρέπει να λάβετε ώστε να αποφύγετε να κολλήσετε ή να μεταδώσετε τη γρίπη:
•    Μείνετε στο δωμάτιό σας για τουλάχιστον 24 ώρες μετά την αποδρομή του πυρετού. Φορέστε μια μάσκα όταν αφήνετε το δωμάτιό σας.
•    Αποφύγετε να μοιράζεστε φαγητό, οικιακά σκεύη, κούπες ή μπουκάλια.
•    Καλύψτε το βήχα σας με ένα χαρτομάντιλο και πετάξτε το μετά τη χρήση.
•    Να έχετε πάντα μαζί σας απολυμαντικό για τα χέρια. Να το χρησιμοποιείται συχνά στη διάρκεια της ημέρας και πάντα αφού ακουμπήσετε το πρόσωπό σας.
•    Να βήχετε στο εσωτερικό του αγκώνα εάν δεν έχετε χαρτομάντιλο.
•    Αποφύγετε να ακουμπάτε τα μάτια, τη μύτη και το στόμα σας.
Το ετήσιο εμβόλιο συστήνεται για παιδιά μεγαλύτερα των 6 μηνών, εφήβους και ενήλικες.
•    Το εμβόλιο που χρησιμοποιήθηκε το 2010 - 2011 προστατεύει και έναντι της γρίπης των χοίρων (Η1Ν1).
•    Το εμβόλιο είναι διαθέσιμο σε ενέσιμη μορφή ή ως ρινικό σπρέι.
Για συγκεκριμένες συστάσεις, βλ. εμβόλιο έναντι της γρίπης.