Εναλλακτικές Ονομασίες
Πόνος – αυχένας, δυσκαμψία αυχένα
Γενικές Πληροφορίες
Αυχεναλγία είναι ο πόνος που εντοπίζεται στον αυχένα, δηλ. στο πίσω μέρος του λαιμού, και μπορεί να αντανακλάται προς την κεφαλή ή προς τον ένα ή τον άλλο ώμο ή και κατά μήκος του ενός ή του άλλου άνω άκρου. Αν και είναι λιγότερο συχνή από την οσφυαλγία, η αυχεναλγία είναι επίσης ένα συχνό μυοσκελετικό σύμπτωμα. Έχει υπολογιστεί ότι περίπου 70% των ατόμων του γενικού πληθυσμού παρουσιάζουν τουλάχιστον ένα επεισόδιο αυχεναλγίας κατά τη διάρκεια της ζωής τους.
Εάν η αυχεναλγία αφορά νεύρα (για παράδειγμα, σημαντικός μυϊκός σπασμός που παγιδεύει ένα νεύρο ή μια κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου που πιέζει έναν νεύρο), μπορεί να αισθάνεστε μούδιασμα, μυρμήγκιασμα ή αδυναμία στο χέρι ή αλλού.
Δείτε επίσης:
•    Τραυματισμός αυχένα (whiplash)
•    Κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου
•    Σπονδυλική στένωση
Αίτια
Στα αίτια της αυχεναλγίας περιλαμβάνονται:
1.    "Μηχανικά" αίτια
o    Μυοσυνδεσμική βλάβη
o    Οστεοαρθρίτιδα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης
o    Δισκοκήλη
o    Σπονδυλολίσθηση
o    Στένωση του σπονδυλικού σωλήνα
2.    Φλεγμονώδεις ρευματικές παθήσεις
o    Ρευματοειδής αρθρίτιδα
o    Αγκυλωτική σπονδυλαρθρίτιδα
o    Ρευματική πολυμυαλγία
o    Κροταφική αρτηρίτιδα
o    Πολυμυοσίτιδα - Δερματομυοσίτιδα
3.    Μικροβιακοί παράγοντες
4.    Νεοπλασματικά νοσήματα
5.    Οστεοπόρωση
6.    Διάφορες άλλες παθήσεις
o    Ινομυαλγία
o    Νόσος του Paget
Από όλα τα παραπάνω αίτια της αυχεναλγίας συνηθέστερα είναι τα λεγόμενα “μηχανικά”. Ο θεράπων γιατρός ρευματολόγος με βάση το ιστορικό του ασθενούς, την κλινική εξέταση και τον κατάλληλο, όταν χρειάζεται, απεικονιστικό έλεγχο της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης (συνήθως με ακτινογραφίες, μερικές φορές με αξονική ή μαγνητική τομογραφία και σπανιότερα με άλλες μεθόδους) θα θέσει τη διάγνωση του αιτίου της αυχεναλγίας και θα καθορίσει ανάλογα με αυτό τη θεραπευτική αντιμετώπιση.  
Οικιακή Περίθαλψη
Για ελάσσονα, συνήθη αίτια αυχεναλγίας:
•    Πάρτε αναλγητικά όπως ιβουπροφαίνη ή ακεταμινοφαίνη.
•    Εφαρμόστε θερμότητα ή πάγο στην επώδυνη περιοχή. Μια καλή μέθοδος είναι η χρήση πάγου τις πρώτες 48 – 72 ώρες και στη συνέχεια χρήση θερμότητας. Η τελευταία μπορεί να εφαρμοστεί με ζεστά ντους, ζεστές κομπρέσες ή θερμοφόρες. Προσέξτε να μην κοιμηθείτε με τη θερμοφόρα αναμμένη.
•    Σταματήστε τις φυσιολογικές δραστηριότητες τις πρώτες μέρες. Αυτό βοηθάει στην καταπράυνση των συμπτωμάτων και στη μείωση της φλεγμονής.
•    Εκτελέστε αργά ασκήσεις εύρους κίνησης – πάνω και κάτω, περιστροφή δεξιά έως αριστερά και κάμψη δεξιά-αριστερά – για την ήπια έκταση των αυχενικών μυών.
•    Ζητήστε από κάποιον να μαλάξει τις επώδυνες περιοχές.
•    Δοκιμάστε να κοιμάστε σε ένα σταθερό στρώμα χωρίς μαξιλάρι ή με ένα ειδικό για τον αυχένα μαξιλάρι.
•    Χρησιμοποιείστε ένα μαλακό περιλαίμιο για σύντομο διάστημα για ανακούφιση της δυσφορίας.
Μπορεί να θέλετε να μειώσετε τη δραστηριότητά σας για τις πρώτες μέρες. Στη συνέχεια ξεκινήστε σιγά-σιγά τις καθημερινές σας δραστηριότητες. Μην εκτελείτε δραστηριότητες που αφορούν την ανύψωση βαρών ή την περιστροφή της πλάτης ή του αυχένα για τις πρώτες 6 εβδομάδες μετά την έναρξη του πόνου. Μετά από 2 – 3 εβδομάδες συνεχίστε σιγά-σιγά την άσκηση. Ένας φυσικοθεραπευτής μπορεί να σας βοηθήσει να αποφασίσετε πότε να ξεκινήσετε διατατικές ασκήσεις και ασκήσεις ενδυνάμωσης, και πως να τις εκτελείτε.
Αποφύγετε τις ακόλουθες ασκήσεις στη διάρκεια της αρχικής ανάκαμψης, εκτός και εάν ο γιατρός ή ο φυσικοθεραπευτής σας έχουν πει ότι μπορείτε:
•    Τζόκινγκ
•    Ποδόσφαιρο
•    Γκολφ
•    Μπαλέτο
•    Άρση βαρών
•    Ανυψώσεις ποδιών όταν είστε μπρούμυτα
•    Κοιλιακούς με τεντωμένα πόδια (αντί για λυγισμένα γόνατ
Καλέστε το γιατρό εάν:
•    Έχετε πυρετό και πονοκέφαλο και δεν μπορείτε να κάμψετε τον αυχένα ώστε το πηγούνι να ακουμπήσει στο θώρακα. Μπορεί να πρόκειται για μηνιγγίτιδα. Καλέστε το 166 ή πηγαίνετε στο νοσοκομείο.
•    Έχετε συμπτώματα καρδιακής προσβολής, όπως δύσπνοια, εφίδρωση, ναυτία, έμετο ή πόνο στο βραχίονα ή το σαγόνι.
Καλέστε το γιατρό σας αν:
•    Τα συμπτώματα δεν υποχωρούν σε 1 εβδομάδα αυτοφροντίδας
•    Έχετε μούδιασμα, μυρμήγκιασμα ή αδυναμία στο χέρι
•    Η αυχεναλγία οφείλεται σε πτώση ή τραυματισμό – εάν δεν μπορείτε να κινήστε το χέρι σας, ζητήστε από κάποιον να καλέσει το 166
•    Έχετε διογκωμένους λεμφαδένες ή ένα εξόγκωμα στον αυχένα
•    Ο πόνος δεν φεύγει με τις τυπικές δόσεις αναλγητικών
•    Έχετε δυσκολία να καταπιείτε ή να αναπνεύσετε ταυτόχρονα με την αυχεναλγία
•    Έχετε πόνο που επιδεινώνεται όταν ξαπλώνετε ή σας ξυπνάει τη νύχτα
•    Ο πόνος είναι τόσο ισχυρός που δεν μπορείτε να βρείτε μια βολική θέση
•    Χάνετε τον έλεγχο των κενώσεων (ακράτεια)
διαγνωστικές δοκιμασίες:
•    Ακτινογραφίες του αυχένα
•    Αξονική τομογραφία κεφαλής ή τραχήλου
•    Αιματολογικές εξετάσεις, όπως γενική αίματος
•    Οσφυονωτιαία παρακέντηση για ανάλυση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού εάν υπάρχει υποψία μηνιγγίτιδας
•    Μαγνητική τραχήλου
Εάν ο πόνος οφείλεται σε μυϊκό σπασμό ή παγιδευμένο νεύρο, ο γιατρός μπορεί να σας χορηγήσει ένα μυοχαλαρωτικό και πιθανά ισχυρότερα αναλγητικά. Τα φάρμακα που δεν απαιτούν συνταγή συνήθως δουλεύουν το ίδιο καλά με τα συνταγογραφούμενα. Ο γιατρός μπορεί να συνταγογραφήσει ένα αυχενικό κολάρο ή, εάν υπάρχει νευρική βλάβη, να σας παραπέμψει σε έναν νευρολόγο ή νευροχειρούργο.
Εάν υπάρχει υποψία μηνιγγίτιδας, θα σας στείλει στο τμήματα εκτάκτων για περαιτέρω εξετάσεις, αντιβιοτικά και εισαγωγή στο νοσοκομείο.
Πρόληψη
•    Χρησιμοποιείστε τεχνικές χαλάρωσης και τακτική άσκηση για να προλάβετε την ανεπιθύμητη τάση και στρες των αυχενικών μυών.
•    Μάθετε διατατικές ασκήσεις για τον αυχένα και τον ανώτερο κορμό. Κάντε διατάσεις κάθε μέρα, ιδιαίτερα πριν και μετά από άσκηση. Ένας φυσικοθεραπευτής μπορεί να βοηθήσει.
•    Εάν τείνετε να έχετε αυχεναλγία μετά από άσκηση, εφαρμόστε πάγο στον αυχένα μετά τη φυσική δραστηριότητα.
•    Βελτιώστε τη στάση σας, ιδιαίτερα εάν κάθεστε σε ένα γραφείο όλη μέρα. Να υποστηρίζετε την πλάτη σας. Προσαρμόστε την οθόνη του υπολογιστή στο επίπεδο των ματιών. Έτσι δεν θα κοιτάτε συνεχώς προς τα πάνω ή προς τα κάτω.
•    Εάν εργάζεστε σε υπολογιστή, τεντώστε τον αυχένα κάθε ώρα.
•    Χρησιμοποιείστε ένα headset, όταν μιλάτε στο τηλέφωνο, ιδιαίτερα εάν το να απαντάτε ή να χρησιμοποιείτε το τηλέφωνο είναι η κύρια εργασία σας.
•    Όταν διαβάζετε ή πληκτρολογείτε από έγγραφα στο γραφείο σας, τοποθετήστε τα σε ένα στατό εγγράφων στο ύψος των ματιών.
•    Αξιολογήστε τις συνθήκες ύπνου σας. Διασφαλίστε ότι το μαξιλάρι σας υποστηρίζει κατάλληλα και άνετα το κεφάλι και τον αυχένα. Μπορεί να χρειάζεστε ειδικό μαξιλάρι για τον αυχένα. Διασφαλίστε ότι το στρώμα σας είναι αρκετά σταθερό.
•    Χρησιμοποιείστε τη ζώνη ασφαλείας και το κράνος για την αποτροπή τραυματισμών.