Ορισμός
Η ακράτεια ούρων είναι η οποιαδήποτε άθελη απώλεια ούρων. Είναι ένα κοινό πρόβλημα και μπορεί να έχει μεγάλες επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής. Ακράτεια ούρων υπάρχει όταν έχετε ακούσια διαρροή ούρων από τη ουρήθρα, το σωλήνα που φέρει τα ούρα από την κύστη έξω από το σώμα. Μπορεί να κυμαίνεται από μια περιστασιακή διαρροή ούρων, έως πλήρη αδυναμία συγκράτησης των ούρων.
Οι πιο κοινοί τύποι ακράτειας είναι η ακράτεια από προσπάθεια (stress) και η επιτακτική ακράτεια ή ακράτεια από έπειξη (urge). Αν αυτές συνυπάρχουν τότε έχουμε ακράτεια μικτού τύπου. Επίσης υπάρχει και η ακράτεια από υπερπλήρωση.
Γενικές Πληροφορίες
Η ακράτεια από προσπάθεια οφείλεται σε απώλεια της στήριξης της ουροδόχου κύστης και στο γεγονός ότι η σύγκλειση της ουρήθρας είναι ανεπαρκής επειδή κινείται πολύ εύκολα, ως αποτέλεσμα μαιευτικού τραύματος, τοκετών και εγχειρήσεων στην περιοχή (υστερεκτομή, κυστεοκήλη), οι οποίες επηρεάζουν τη σταθερότητα των μυών και των συνδέσμων του πυελικού εδάφους και την μείωση των οιστρογόνων, τα οποία βοηθούν στη σωστή ευθυγράμμιση της ουρήθρας.
Η ακράτεια είναι ιδιαιτέρως συνηθισμένη στους ηλικιωμένους. Οι γυναίκες είναι περισσότερο πιθανό να έχουν ακράτεια ούρων.
Τα βρέφη και τα παιδιά δεν θεωρείται ότι έχουν ακράτεια αλλά ότι δεν είναι εκπαιδευμένα, μέχρι τη στιγμή της εκπαίδευσης τουαλέτας. Περιστασιακά ατυχήματα δεν είναι ασυνήθη σε παιδιά έως την ηλικία των 6 ετών. Τα μικρά (και κάποιες φορές τα έφηβα) κορίτσια μπορεί να έχουν μια ελαφρά διαρροή ούρων όταν γελάνε.
Η νυκτερινή ούρηση στα παιδιά είναι φυσιολογική μέχρι την ηλικία των 5 ή 6 ετών.
Αίτια
 Μία πολλή μεγάλη γκάμα καταστάσεων και διαταραχών μπορούν να δημιουργήσουν ακράτεια ούρων, όπως γενετικές ανωμαλίες, χειρουργικές επεμβάσεις, κακώσεις και τραυματισμοί στη πύελο και την σπονδυλική στήλη, νευρολογικές παθήσεις , φλεγμονές και ουρολοιμώξεις καθώς επίσης και σαν αποτέλεσμα της γήρανσης. Ακόμα η ακράτεια μπορεί να προκληθεί μετά από ένα τοκετό. Η ακράτεια είναι ένα πρόβλημα του ουροποιητικού συστήματος, το οποίο αποτελείται από 2 νεφρά, δύο ουρητήρες, ουροδόχο κύστη και την ουρήθρα. Τα ούρα παράγονται στα νεφρά μετά από φιλτράρισμα του αίματος και αποτελούν τις άχρηστες ουσίες που ο οργανισμός αποβάλλει. Από τα νεφρά κατεβαίνουν στη κύστη δια μέσου των ουρητήρων (δύο μυικά όργανα που μοιάζουν με σωληνάκια πού συνδέουν τα νεφρά με τη κύστη), και εκεί αποθηκεύονται. Η κύστη περιβάλλεται από μυ ( που ιατρικά λέγεται εξωστήρας ) ο οποίος χαλαρώνει όσο η κύστη γεμίζει με ούρα, μέχρι περίπου τα 500 κ.εκ., ενώ η βαλβίδα της κύστης παραμένει κλειστή, έτσι ώστε δεν χάνουμε ούρα. Όταν λοιπόν η κύστη γεμίσει με ούρα τότε στέλνονται μηνύματα στον εγκέφαλο .Ο εγκέφαλος εάν θεωρήσει ότι είναι βολικό γι’αυτόν ( εάν δηλ. βρισκόμαστε σε κάποια τουαλέτα) αδειάζει την κύστη, εάν όχι δίνει εντολή στην κύστη να περιμένει και η κύστη συνεχίζει να αποθηκεύει ούρα, ενώ η βαλβίδα της κύστης συνεχίζει να είναι κλειστή. Όταν υπάρξουν οι ικανοποιητικές συνθήκες τότε ο εγκέφαλος δίνει εντολή και ανοίγει ο σφιγκτήρας της κύστης, η κύστη συσπάται και τα ούρα βγαίνουν δια μέσου της ουρήθρας( ένα άλλο όργανο που έχει τη μορφή σωλήνα). Ένας άλλος κυκλοειδής μύς που αγκαλιάζει την ουρήθρα και ονομάζεται σφιγκτήρας, ελέγχει την δραστηριότητα της, δεν αποτελεί μέρος του ουροποιητικού συστήματος αλλά μπορεί να παίξει ρόλο στην ακράτεια.
Τα αίτια της ξαφνικής ή προσωρινής ακράτειας περιλαμβάνουν:
•    Κατάκλιση – για παράδειγμα, κατά την ανάκαμψη από χειρουργείο
•    Συγκεκριμένα φάρμακα (όπως διουρητικά, αντικαταθλιπτικά, ηρεμιστικά, κάποια σκευάσματα για το βήχα και το κρυολόγημα και αντισταμινικά για την αλλεργία)
•    Νοητική σύγχυση
•    Εγκυμοσύνη
•    Λοίμωξη ή φλεγμονή προστάτη
•    Ενσφήνωση κοπράνων από σοβαρή δυσκοιλιότητα, προκαλώντας πίεση στην κύστη
•    Λοίμωξη ή φλεγμονή του ουροποιητικού συστήματος
•    Απόκτηση βάρους
Τα αίτια μπορεί να είναι περισσότερο μακροχρόνια:
•    Νόσος Alzheimer
•    Καρκίνος της κύστης
•    Σπασμός της κύστης
•    Κατάθλιψη
•    Μεγάλος προστάτης στους άντρες
•    Νευρολογικές καταστάσεις όπως η πολλαπλή σκλήρυνση ή το εγκεφαλικό επεισόδιο
•    Νευρική ή μυϊκή βλάβη μετά από πυελική ακτινοβολία
•    Πυελική πρόπτωση στις γυναίκες – πτώση ή ολίσθηση της κύστης, της ουρήθρας ή του ορθού στο χώρο του κόλπου, που συχνά σχετίζεται με πολλαπλές κυήσεις και τοκετούς.
•    Προβλήματα στη δομή της ουροφόρου οδού
•    Σπονδυλικοί τραυματισμοί
•    Αδυναμία του σφιγκτήρα, των κυκλικών μυών της κύστης που είναι υπεύθυνοι για το άνοιγμα και κλείσιμό της. Αυτό μπορεί να συμβεί μετά από χειρουργείο προστάτη στους άντρες ή κολπικό χειρουργείο στις γυναίκες
 Τι να προσέχετε
•    Ρυθμίστε το έντερο για να αποφύγετε τη δυσκοιλιότητα. Προσπαθήστε να αυξήσετε τις ίνες στη δίαιτά σας.
•    Διακόψτε το κάπνισμα για να μειώσετε το βήχα και τον ερεθισμό της κύστης. Το κάπνισμα αυξάνει επίσης τον κίνδυνο καρκίνου της κύστης.
•    Αποφύγετε το αλκοόλ και τα καφεϊνούχα ποτά, ιδιαίτερα τον καφέ, που μπορούν να υπερδιεγείρουν την κύστη.
•    Χάσετε βάρος εάν πρέπει.
•    Αποφύγετε τρόφιμα και ποτά που μπορεί να ερεθίσουν την κύστη, όπως πικάντικα φαγητά, ανθρακούχα ποτά και εσπεριδοειδή φρούτα και χυμούς.
•    Διατηρήστε το επίπεδο σακχάρου στο αίμα σας υπό καλό έλεγχο εάν έχετε διαβήτη.
 Καλέστε το γιατρό εάν έχετε:
•    Απώλεια ούρων που τον εμποδίζει στις καθημερινές δραστηριότητες
•    Απώλεια ούρων που προκαλεί αμηχανία
•    Απώλεια ούρων μετά από μία επέμβαση όπως υστερεκτομή, καισαρική, προστατεκτομή κ.λ.π.
•    Αδυναμία ή δυσκολία στην ούρηση
•    Όταν ουρούμε πιο συχνά από πριν χωρίς να έχουμε κάποια εμφανή ουρολοίμωξη
•    Όταν αισθανόμαστε να τρέξουμε στην τουαλέτα και δεν μπορούμε να το αναβάλλουμε και μάλιστα μέχρι να φθάσουμε έως εκεί να έχουμε κάποιες απώλειες ούρων.
•    Πόνο στη περιοχή της κύστης ή πόνο κατά την ούρηση
•    Συχνές ουρολοιμώξεις
•    Προοδευτική μείωση της ακτίνας των ούρων με ή χωρίς αίσθημα ότι δεν αδειάζει εντελώς η κύστη μας μετά από κάθε ούρηση
•    Ανωμαλίες στην ούρηση μετά από μία νευρολογική πάθηση όπως ένα εγκεφαλικό επεισόδιο ή σκλήρυνση κατά πλάκας
•    Έχετε δυσκοιλιότητα για περισσότερο από 1 εβδομάδα
•    Έχετε δυσκολία στην έναρξη της ούρησης, διαρροή σταγόνων, νυκτουρία, πόνο ή καύσο κατά την ούρηση, αυξημένη συχνότητα ή  θολά ή αιματηρά ούρα
•    Παίρνετε φάρμακα που μπορεί να προκαλούν ακράτεια – ΜΗΝ ρυθμίζετε ή σταματάτε τα φάρμακά σας χωρίς να μιλήσετε πρώτα με το γιατρό σας.
•    Είστε άνω των 60 ετών και η ακράτειά σας είναι καινούργια, ιδιαίτερα εάν έχετε επίσης πρόβλημα με τη μνήμη σας ή να φροντίσετε τον εαυτό σας
•    Έχετε την ανάγκη να πάτε συχνά στην τουαλέτα, αλλά έχετε μικρό όγκο ούρων κάθε φορά
•    Αισθάνεστε την κύστη σας γεμάτη ακόμα και μετά την ούρηση
•    Η ακράτεια επιμένει για περισσότερο από 2 εβδομάδες ακόμα και με άσκηση για την ενδυνάμωση των πυελικών μυών
Διαγνωστικές εξετάσεις
•    Ανάλυση ούρων
•    Καλλιέργεια ούρων για έλεγχο λοιμώξεων, εάν ενδείκνυται
•    Κυστεοσκόπηση (διερεύνηση του εσωτερικού της κύστης)
•    Ουροδυναμικές μελέτες (εξετάσεις για τη μέτρηση της πίεσης και της ροή των ούρων)
•    Καμπύλη ροής ούρων (Uroflow) (για τη μέτρηση του προτύπου ροής των ούρων)
•    Κατάλοιπο μετά την ούρηση για τη μέτρηση της ποσότητας των ούρων που μένουν μετά την ούρηση
Χειρουργική θεραπεία
Η χειρουργική θεραπεία εκτελείται αφού πρώτα ο Ουρολόγος μας έχει κάνει επιμελή και σωστή διάγνωση για τον τύπο της ακράτειας. Υπάρχουν πολλές τεχνικές που χρησιμοποιούνται και κυρίως για να θεραπεύσουν την ακράτεια από προσπάθεια, και την ακράτεια από βλάβη του σφιγκτήρα μετά από προστατεκτομή ,όπως η ανάρτηση του κυστικού αυχένα, εγχύσεις γύρω από την ουρήθρα με κολλαγόνο και άλλα αδρανή υλικά ,αλλά κυρίως ο τεχνητός σφιγκτήρας όπως προαναφέρθηκε,μία συσκευή που τοποθετείται γύρω από την ουρήθρα και την χειρίζεται εξωτερικά ο ασθενής με παρά πολύ καλά αποτελέσματα στα χέρια όμως έμπειρων σε αυτή την επέμβαση ουρολόγων.