Ορισμός
Το αίμα στα κόπρανα υποδεικνύει ότι υπάρχει αιμορραγία σε κάποιο τμήμα του γαστρεντερικού σωλήνα. Μερικές φορές η ποσότητα αίματος είναι τόσο μικρή που εντοπίζεται μόνο με τη βοήθεια εξέτασης. Άλλοτε πάλι το αίμα φαίνεται επάνω στο χαρτί υγείας ή στη λεκάνη.
Εάν η αιμορραγία προέρχεται από το ανώτερο τμήμα του γαστρεντερικού σωλήνα, τα κόπρανα μπορεί να έχουν μαύρο χρώμα.Τα αιματηρά κόπρανα συχνά υποδεικνύουν έναν τραυματισμό ή διαταραχή της πεπτικής οδού. Ο γιατρός σας μπορεί να χρησιμοποιήσει τον όρο "μέλενα" για να περιγράψει τα μαύρα και δύσοσμα κόπρανα ή αιματοχεσία για να περιγράψει τα ερυθρά κόπρανα.
Εναλλακτικές Ονομασίες
Κόπρανα - αιματηρά, αιματοχεσία, μέλενα, κόπρανα - μαύρα
Γενικές Πληροφορίες
Το αίμα στα κόπρανα μπορεί να προέρχεται από οποιοδήποτε σημείο της πεπτικής οδού, από το στόμα έως τον πρωκτό. Μπορεί να βρίσκεται σε τόσο μικρά ποσά που να μην είναι ορατό, αλλά να εντοπίζεται με μια δοκιμασία της αφανούς αιμορραγίας στα κόπρανα. Όταν υπάρχει αρκετό αίμα που να αλλάζει την όψη των κοπράνων σας, ο γιατρός θα θέλει να ξέρει το ακριβές χρώμα ώστε να μπορέσει να προσδιορίσει το σημείο της αιμορραγίας. Για τη διάγνωση, ο γιατρός μπορεί να χρησιμοποιήσει ενδοσκόπηση ή εξειδικευμένες μελέτες με ακτίνες Χ.
Τα μαύρα κόπρανα συνήθως υποδηλώνουν ότι το αίμα προέρχεται από το ανώτερο τμήμα της γαστρεντερικής οδού. Αυτό περιλαμβάνει τον οισοφάγο, το στομάχι και το πρώτο τμήμα του λεπτού εντέρου. Το αίμα τυπικά θα μοιάζει με πίσσα μετά την έκθεσή του στα πεπτικά υγρά του σώματος.
Το καστανοκόκκινο ή έντονα κόκκινο αίμα υποδηλώνει ότι το αίμα προέρχεται από το κατώτερο τμήμα του γαστρεντερικού (παχύ έντερο, ορθό ή πρωκτός). Οι αιμορροΐδες και η εκκολπωμάτωση αποτελούν τις πιο κοινές αιτίες αιμορραγίας από το κατώτερο γαστρεντερικό. Ανώμαλες συλλογές αιμοφόρων αγγείων, που καλούνται αρτηριοφλεβώδεις δυσπλασίες, και όγκοι στο έντερο μπορούν επίσης να προκαλέσουν αιμορραγία από το κατώτερο γαστρεντερικό. Ωστόσο, σε κάποιες περιπτώσεις η μείζων ή ταχεία αιμορραγία στο στομάχι μπορεί να προκαλέσει έντονα κόκκινα κόπρανα.
Η κατανάλωση μαύρης γλυκόρριζας, μολύβδου, χαπιών σιδήρου, φαρμάκων με βισμούθιο ή σμέουρα, μπορεί να προκαλέσει μαύρα κόπρανα. Τα παντζάρια και οι τομάτες μπορούν να κάνουν τα κόπρανα να φαίνονται ερυθρά. Στις περιπτώσεις αυτές, ο γιατρός σας μπορεί να εξετάσει τα κόπρανα με ειδικά χημικά για να αποκλείσει την παρουσία αίματος.
Η ζωηρή αιμορραγία στον οισοφάγο ή το στομάχι (όπως στο πεπτικό έλκος) μπορεί να προκαλέσει αιματέμεση.
Αίτια
Τα πιθανά αίτια στα οποία μπορεί να οφείλεται το αίμα στα κόπρανα είναι τα εξής:
1. Εκκολπωματική νόσος: Τα εκκολπώματα είναι μικροί θύλακες που προβάλλουν από το τοίχωμα του παχέος εντέρου. Τα εκκολπώματα δεν προκαλούν επιπλοκές, όμως μπορεί να μολυνθούν ή να αιμορραγούν.
2. Ραγάδα πρωκτού: Πρόκειται για μια μικρή ρήξη στο τοίχωμα του ιστού του πρωκτού. Οι ραγάδες του πρωκτού οφείλονται συνήθως στο μεγάλο μέγεθος των κοπράνων, ιδιαίτερα εάν αυτά είναι σκληρά.
3. Κολίτιδα: Πρόκειται για φλεγμονή στο παχύ έντερο, κυρίως λόγω λοίμωξης ή λόγω φλεγμονώδους πάθησης του εντέρου.
4. Αγγειοδυσπλασία: Πάθηση στην οποία αιμορραγούν τα εύθραυστα, μη φυσιολογικά αιμοφόρα αγγεία.
5. Έλκος στομάχου: Μια ανοιχτή πληγή στο τοίχωμα του στομάχου ή στο δωδεκαδάκτυλο, το ανώτερο άκρο του λεπτού εντέρου.
6. Πολύποδας ή καρκίνος: Ο πολύποδας είναι καλοήθης ανάπτυξη, η οποία όμως μπορεί να μεγαλώσει, να αιμορραγεί και να εξελιχθεί σε καρκίνο.
7. Κιρσοί οισοφάγου: Οι κιρσοί ή μια ρήξη στον οισοφάγο μπορεί να οδηγήσουν στην εκτεταμένη απώλεια αίματος μέσω των κοπράνων.
8. Αιμορροΐδες: Εάν οι αιμορροΐδες έχουν σχηματιστεί εσωτερικά, μπορεί να αιμορραγούν και κηλίδες αίματος να εμφανίζονται μετά τις κενώσεις.
Εάν διαπιστώσετε αίμα στα κόπρανα, συμβουλευτείτε αμέσως το γιατρό σας. Πληροφορίες που θα δώσετε στο γιατρό σας για τη συχνότητα ή τη σοβαρότητα της αιμορραγίας αλλά και την ακριβή απόχρωση του αίματος στα κόπρανα βοηθούν να προκύψει σωστή διάγνωση για το ακριβές σημείο προέλευσης της αιμορραγίας.
Έπειτα από τη λήψη ιστορικού και την τυπική εξέταση, ο γιατρός μπορεί να προτείνει ειδικά τεστ ώστε να γίνει ολοκληρωμένη αξιολόγηση.
Τι να προσέχετε
•    Να τρώτε λαχανικά και τρόφιμα πλούσια σε φυσικές ίνες και χαμηλά κορεσμένα λιπαρά. Αυτά μπορεί να μειώσουν τη δυσκοιλιότητα, τις αιμορροΐδες, την εκκολπωμάτωση και τον καρκίνο του εντέρου.
•    Αποφύγετε την παρατεταμένη, υπερβολική χρήση αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, όπως ιβουπροφαίνη, ναπροξένη και ασπιρίνη. Αυτά μπορεί να ερεθίσουν το στομάχι και να προκαλέσουν έλκη.
•    Εάν πίνετε αλκοόλ, να το κάνετε με μέτρο. Τα μεγάλα ποσά αλκοόλ μπορεί να ερεθίσουν την επένδυση του οισοφάγου και του στομάχου.
•    ΜΗΝ καπνίζετε. Σχετίζετε μα πεπτικό έλκος και καρκίνους της γαστρεντερικής οδού.
•    Προσπαθήστε να αποφεύγετε το υπερβολικό στρες - ένας πιθανός παράγοντας πεπτικού έλκους.
•    Ο γιατρός μπορεί να σας συστήσει αντιβιοτικά και άλλα φάρμακα για την πρόληψη μιας μελλοντικής αιμορραγίας έλκους, εάν έχετε διαγνωστεί με μόλυνση από ελικοβακτηρίδιο (συχνά σχετίζεται με έλκη).
Καλέστε το γιατρό εάν:
παρατηρήσετε αίμα ή αλλαγές στο χρώμα των κοπράνων σας.
Εάν πιστεύεται ότι το αίμα στα κόπρανα προέρχεται από αιμορροΐδες, ο γιατρός θα πρέπει να σας εξετάσει ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν υπάρχει άλλο, πιο σοβαρό αίτιο ταυτόχρονα.
Διαγνωστικές εξετάσεις:
•    Αγγειογραφία
•    Μελέτες βαρίου
•    Σπινθηρογράφημα για αιμορραγία
•    Αιματολογικός έλεγχος, περιλαμβανομένου γενικής αίματος, λευκοκυτταρικού τύπου, βιοχημικού ελέγχου, μελετών πήξης
•    Κολονοσκόπηση
•    Οισοφαγογαστροδωδεκαδακτυλοσκόπηση
•    Καλλιέργεια κοπράνων
•    Δοκιμασία για την παρουσία Helicobacterpylori
•    Ακτινογραφίες της κοιλιάς