Δευτέρα, 05 Μαρτίου 2012 14:28

σεισάχθεια

Written by
Rate this item
(0 votes)
σεισάχθεια (αρχ. σείω + άχθος = αποσείω, απαλλάσσω από βάρος). Όρος που δηλώνει μια σειρά από κοινωνικά νομοθετήματα που εισήχθησαν στην αρχαία Αθήνα με τις μεταρρυθμίσεις του Σόλωνα κατά τα έτη 592/1 π.Χ. Έχοντας να αντιμετωπίσει μια σειρά από εκρηκτικά κοινωνικά προβλήματα που προέρχονταν σε μεγάλο βαθμό από τα χρέη των καλλιεργητών, ο Σ. θέσπισε μια σειρά κοινωνικών μέτρων που είχαν σκοπό να αμβλύνουν τις κοινωνικές αντιθέσεις και να αποτρέψουν την κοινωνική σύγκρουση ή ακόμη και τον εμφύλιο πόλεμο. 
Πιο συγκεκριμένα, τα μέτρα αυτά ήταν: (α) Η παραγραφή όλων των μέχρι τότε χρεών των καλλιεργητών προς τον Δήμο και τους ιδιώτες. Σύμφωνα με τον Πλούταρχο, αλλά και από σωζόμενους στίχους του ίδιου του Σόλωνα, η παραγραφή περιλάμβανε όλα τα χρεωστικά συμβόλαια, αλλά και τις υποθήκες. Ωστόσο, ο Αθηναίος πολιτικός και ατθιδογράφος Ανδροτίων αναφέρει ότι το μέτρο δεν προέβλεπε τη διαγραφή των χρεών, αλλά τον μετριασμό των τόκων, γεγονός που με την ταυτόχρονη ανατίμηση του νομίσματος έκανε πιο εύκολη την αποπληρωμή τους. (β) Καταργήθηκε ο θεσμός του δανεισμού «επί σώμασιν», δηλαδή με εγγύηση την ελευθερία του δανειζομένου. (γ) Απελευθερώθηκαν όσοι ήταν δούλοι λόγω χρεών. Υπάρχει ωστόσο ένα ιστορικό κενό σε ό,τι αφορά τον τρόπο της απελευθέρωσης, καθώς δεν είναι επιβεβαιωμένο εάν αυτοί απελευθερώθηκαν από τους ιδιοκτήτες τους χωρίς αποζημίωση ή εάν εξαγοράστηκαν από τον Δήμο. Το βέβαιο, πάντως, είναι ότι εξαγοράστηκαν με έξοδα του Δήμου όσοι είχαν πουληθεί σε άλλα κράτη. Πιθανολογείται ακόμα ότι ο Σόλων όρισε ανώτατο όριο κτηματικής περιουσίας· όσες περιουσίες ξεπερνούσαν το όριο αυτό πιθανόν να περιέρχονταν στην ιδιοκτησία του Δήμου. Είναι επίσης πιθανόν να αμνηστεύτηκαν κάποια αδικήματα που επέφεραν την απώλεια πολιτικών δικαιωμάτων. 
Με τα μέτρα αυτά, ο Σόλων πέτυχε έναν συμβιβασμό, που μπορεί να μην ικανοποίησε τις αντιμαχόμενες παρατάξεις, απέτρεψε ωστόσο τη σύγκρουση μεταξύ τους. Οι μεν δανειστές επλήγησαν οικονομικά, οι δε καλλιεργητές δεν ικανοποιήθηκαν στο αίτημά τους για γενικό αναδασμό (κίνηση που αναμφίβολα θα προκαλούσε πολύ μεγαλύτερες αντιδράσεις από την επιβολή ορίου στην έκταση της κτηματικής περιουσίας), αλλά αμφότεροι ωφελήθηκαν από την αποτροπή του εμφυλίου πολέμου, του οποίου η προοπτική ήταν άμεσα ορατή, καθώς οι αντιθέσεις και η δυσαρέσκεια οξύνονταν δημιουργώντας μια εκρηκτική κοινωνική κατάσταση που απειλούσε την ίδια την υπόσταση της πόλης. Βλ. λ. αγροτικά κινήματα και εξεγέρσεις (Αρχαία Ελλάδα).
Read 726 times

Leave a comment

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.