Δευτέρα, 05 Μαρτίου 2012 14:24

Σεβρών, συνθήκη

Written by
Rate this item
(0 votes)
Σεβρών, συνθήκη. Συνθήκη που υπογράφηκε στις 28 Ιουλίου 1920 (10 Αυγούστου με το νέο ημερολόγιο), ανάμεσα στους αντιπροσώπους των Συμμάχων της Αντάντ και της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, η οποία ουσιαστικά οδήγησε στην κατάλυση του οθωμανικού κράτους. Η συνθήκη περιλάμβανε δεκατρία μέρη, τα οποία ρύθμιζαν μια σειρά από ζητήματα, όπως η Κοινωνία των Εθνών, τα σύνορα του (νέου) τουρκικού κράτους, το καθεστώς των νεοδημιουργηθέντων χωρών και άλλων περιοχών, την προστασία των μειονοτήτων και μια σειρά από οικονομικά, δημοσιονομικά, στρατιωτικά και άλλα ζητήματα.
Συγκεκριμένα, τα κυριότερα σημεία της αφορούσαν τα σύνορα του τουρκικού κράτους, την υπό όρους παραμονή της Κωνσταντινούπολης στην κυριαρχία του σουλτάνου, τη δημιουργία στα εδάφη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας νέων κρατών, όπως η Αραβία, η Συρία, η Μεσοποταμία, η Αρμενία κ.ά., καθώς και τη ρύθμιση μιας σειράς ζητημάτων όπως η αποστρατικοποίηση των Δαρδανελίων και η ελευθερία ναυσιπλοΐας και αεροπλοΐας σε αυτά. Επίσης, μια σειρά από διατάξεις επέβαλαν στην Τουρκία δυσβάστακτους οικονομικούς όρους (δημοσιονομικός και οικονομικός έλεγχος, διομολογήσεις κ.ά.).
Η συνθήκη ήταν ευνοϊκότατη για την Ελλάδα καθώς ικανοποιούσε τις εδαφικές της διεκδικήσεις σε βάρος της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Συγκεκριμένα, η Ελλάδα προσαρτούσε την Ανατολική Θράκη έως την Τσατάλτζα (ένα χωριό 20 περίπου χλμ. έξω από την Κωνσταντινούπολη) και τα νησιά του Αιγαίου, εκτός από τα Δωδεκάνησα τα οποία περιέρχονταν στην κυριαρχία των Ιταλών, ενώ λάμβανε το δικαίωμα της άσκησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων στην περιοχή της Σμύρνης η οποία παρέμενε για μία πενταετία υπό την επικυριαρχία του σουλτάνου. Η Ελλάδα υποχρεωνόταν στην τήρηση μιας σειράς όρων, όπως η δημιουργία τοπικού κοινοβουλίου με αναλογική εκπροσώπηση όλων των τμημάτων του πληθυσμού, η διαφύλαξη της ισονομίας των Οθωμανών υπηκόων και η διατήρηση της κυκλοφορίας του τουρκικού νομίσματος. Τέλος, η συνθήκη προέβλεπε τη διαδικασία οριστικής προσάρτησης της περιοχής της Σμύρνης από την Ελλάδα. Σύμφωνα με το άρθρο 83 της συνθήκης, το τοπικό κοινοβούλιο, αποφασίζοντας κατά πλειοψηφία, μπορούσε να αιτηθεί στο Συμβούλιο της Κοινωνίας των Εθνών, «όπως η περιοχή της Σμύρνης και το εν άρθρω 66 περιγραφόμενον έδαφος περιέλθωσιν οριστικώς εις το Βασίλειον της Ελλάδος». Το Συμβούλιο διατηρούσε το δικαίωμα να διατάξει τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος προς τον σκοπό αυτό. 
Η συνθήκη αυτή, η οποία χαρακτηρίστηκε από πολλούς ανεφάρμοστη, υπήρξε προϊόν του ανταγωνισμού των Μεγάλων Δυνάμεων, οι οποίες μέσω αυτής προσπάθησαν να συμβιβάσουν τα συμφέροντά τους στην περιοχή. Δεν είναι τυχαίο ότι δεν επικυρώθηκε ποτέ από καμία χώρα. Οι όροι της ήταν δυσβάστακτοι για την Τουρκία καθώς, πέρα από τη σημαντική απώλεια εδαφών, οδηγούσε στη δημιουργία ενός μη βιώσιμου, υποτελούς κατ’ ουσία στις Μεγάλες Δυνάμεις, κράτους. Η υπογραφή της από τους αντιπροσώπους του σουλτάνου είχε ως συνέπεια την απώλεια κάθε νομιμοποίησης της κυβέρνησής του. Ως αποτέλεσμα, το εθνικιστικό κίνημα του Κεμάλ Ατατούρκ επιβλήθηκε ως ο γνήσιος εκφραστής του τουρκικού έθνους. 
Αντιθέτως, για την Ελλάδα αποτελούσε την πραγματοποίηση της Μεγάλης Ιδέας καθώς δημιουργούσε την «Ελλάδα των πέντε θαλασσών και των δύο ηπείρων». Ήταν η πλήρης δικαίωση του Ελευθέριου Βενιζέλου και της πολιτικής του. Ωστόσο, η προσπάθεια επιβολής των όρων της οδήγησε στην εκστρατεία στη Μικρά Ασία και στην επακόλουθη Μικρασιατική Καταστροφή (1922), η οποία είχε ως αποτέλεσμα τον ξεριζωμό 2.000.000 Ελλήνων από μια περιοχή στην οποία ο ελληνισμός είχε αδιάλειπτη παρουσία για περισσότερα από τρεις χιλιάδες χρόνια. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή η συνθήκη των Σ. αντικαταστάθηκε από τη συνθήκη της Λοζάνης (1923) η οποία οριοθετεί τα ελληνοτουρκικά σύνορα έως τις μέρες μας (βλ. λ. Λοζάνης, συνθήκη).
Read 622 times

More in this category: « Σέβρες Σεβ »

Leave a comment

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.