Δευτέρα, 05 Μαρτίου 2012 02:07

Ραμαγιάνα

Written by
Rate this item
(2 votes)
Ραμαγιάνα (σανσκρ. Ramayana = η ιστορία του Ράμα). Ινδικό ποίημα, το οποίο μαζί με τη Μαχαμπαράτα (βλ. λ.) αποτελεί την υψηλότερη έκφραση της επικής ποίησης της Ινδίας. Η χρονολόγησή του είναι αβέβαιη και, μολονότι μερικά τμήματά του φαίνεται να είναι προγενέστερα από την οριστική σύνταξη της Μαχαμπαράτα, ο κεντρικός πυρήνας του είναι πιο πρόσφατος, λόγω της απουσίας ή της σπανιότητας αναφορών στη βεδική περίοδο. Ιστορικοί λόγοι και το ύφος του έργου στη μορφή που έφτασε έως εμάς (περίπου 24.000 στροφές) το τοποθετούν γύρω στον 1o αι. π.Χ., ενώ το αρχικό υλικό χρονολογείται χωρίς αμφιβολία σε αρκετά παλαιότερη εποχή. Σύμφωνα με την παράδοση, συγγραφέας του υπήρξε ο Βαλμίκι (βλ. λ.). Λόγω του ενιαίου χαρακτήρα του ποιήματος (ιδιαίτερα του θεμελιώδους πυρήνα του), η κριτική τείνει πλέον να το θεωρήσει ουσιαστικά έργο ενός μόνο συγγραφέα.
Η Ρ. επεξεργάζεται στα επτά βιβλία της (από τα οποία το πρώτο και το έβδομο θεωρούνται νόθα) σε πιο ομοιογενή και πιο σύντομη μορφή από τη Μαχαμπαράτα και με πιο εκλεπτυσμένη εκζήτηση ύφους, τα αρχαιότερα τραγούδια κατορθωμάτων που απαγγέλλονταν από ράβι (= βάρδους). Πρωταγωνιστής του ποιήματος είναι ο Ράμα, γιος του Ντασαράτα, βασιλιάς της Αγιόντγια και αδελφός του Μπαράτα, του επώνυμου ήρωα της Ινδίας· η ανθρώπινη φύση του, όμως, είναι μόνο επιφανειακή, αφού αποτελεί ενσάρκωση του θεού Βισνού. Όταν έφτασε σε εφηβική ηλικία, κατάφερε να παντρευτεί, ύστερα από διαγωνισμό τοξοβολίας, την κόρη του βασιλιά Τζανάκα, Σίτα. Προκάλεσε, όμως, τον φθόνο της Καϊκέγι, μητέρας του Μπαράτα, η οποία κατάφερε να τον κάνει να αφήσει προσωρινά το βασίλειό του και να εξοριστεί στο δάσος, συνοδευόμενος από τη Σίτα και τον αδελφό του, Λακσμάνα. Οι ερημίτες παρακαλούν τον Ράμα να τους προστατεύσει από τους ραξάσα, τους δαίμονες που τους καταδιώκουν· κατά τον πόλεμο, ο Ραβάνα, ο άρχοντας των δαιμόνων, απαγάγει τη Σίτα και τη μεταφέρει στο μυθικό νησί Λάνκα (Σρι Λάνκα), χωρίς όμως να κατορθώσει να κάμψει την αρετή της. Στον αγώνα που διεξάγει για να ξαναβρεί τη σύζυγό του, ο Ράμα βρίσκει έναν πιστό σύμμαχο, τον πίθηκο Χανουμάτ, ο οποίος με ένα γιγαντιαίο άλμα φτάνει στη Λάνκα και, αφού παίρνει τη μορφή ενός κατώτερου ζώου, αναγνωρίζεται από τη Σίτα, κερδίζει την εμπιστοσύνη της και της δίνει κουράγιο. Όταν γυρίζει στον Ράμα, ο Χανουμάτ προετοιμάζει τον λαό του για τη μεγάλη μάχη· με τη βοήθεια του θεού της θάλασσας κατασκευάζει μια μεγάλη γέφυρα με πέτρες και ξύλα, μέσω της οποίας ο στρατός των πιθήκων μπορεί να περάσει στη Λάνκα. Σε μια τρομερή μονομαχία ο Ραβάνα σκοτώνεται από τον Ράμα, τον οποίο είχε προικίσει ο Βράχμα με μαγικά όπλα· στο ίδιο το πεδίο της μάχης, όμως, ο ήρωας υποβάλλει τη Σίτα στη δοκιμασία της φωτιάς για να φανεί εάν του ήταν πιστή ή όχι. Η Σίτα περνά με θεία επέμβαση τη δοκιμασία και ο Ράμα επιστρέφει στην Αγιόντγια και στέφεται βασιλιάς. Όμως δεν καταφέρνει να πετύχει από τον λαό του την αναγνώριση της αθωότητας της συζύγου του, η οποία τελικά εξορίζεται και εγκαταλείπεται σε ένα δάσος, όπου γεννά τους δίδυμους Κούσα και Λάβα, γιους του Ράμα. Η καθυστερημένη μετάνοια του Ράμα και ο εξαγνισμός των γιων του δεν τον ωφελούν για να επανακτήσει τη σύζυγό του. Για να αποδείξει για μία ακόμα φορά την αθωότητά της η Σίτα επικαλείται πάλι τη θεϊκή μαρτυρία και η Γη ανοίγει και τη δέχεται στην αγκαλιά της. Σε τίποτα δεν ωφελούν οι ικεσίες του Ράμα, ο οποίος ύστερα από λίγο διάστημα πεθαίνει και ανεβαίνει στον ουρανό, για να ξαναπάρει τη μορφή του ως Βισνού.
Όπως και η Μαχαμπαράτα, έτσι και η Ρ. παραμένουν πάντοτε ζωντανά ως ποιητικά έργα, συγκινούν όλες τις τάξεις του ινδικού λαού και έχουν αποτελέσει, σε όλες τις εποχές, πηγή έμπνευσης για ποιητές και πεζογράφους.
Read 1748 times

Leave a comment

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.