Print this page
Πέμπτη, 23 Φεβρουαρίου 2012 17:00

Ακαδημία

Written by
Rate this item
(0 votes)
Ακαδημία. Ονομασία του ανώτατου πνευματικού ιδρύματος που έχει σκοπό την προαγωγή των επιστημών, των γραμμάτων και των τεχνών. Ειδικότερα, από άποψη όχι ειδικά φιλοσοφική, η Α. αποτέλεσε υπόδειγμα κανονικού και μόνιμου εκπαιδευτικού οργανισμού, ο οποίος, με την ανθρωπιστικού χαρακτήρα διδασκαλία, κατέληξε να αντιπροσωπεύει, κατά τρόπο τυπικό, μια σημαντική όψη της πολιτιστικής και κοινωνικής πλευράς της αρχαιότητας. Για την Α. του Πλάτωνος, βλ. λ. Ακαδήμεια· για τη σύγχρονη Α. Αθηνών, βλ. λ. Ακαδημία Αθηνών. Παρακάτω συνεξετάζεται ο θεσμός στην ιστορική του εξέλιξη σε παγκόσμια κλίμακα.

Ιστορία. Στην αρχαία Ρώμη η πρώτη Α. δημιουργήθηκε την εποχή του Αυγούστου. Στις συνεδριάσεις της έπαιρναν μέρος διάσημοι ποιητές και φιλόσοφοι της εποχής όπως ο Κίννας, ο Κάτων, ο Οβίδιος, ο Οράτιος, ο Βιργίλιος κ.ά. Παράλληλα με αυτήν υπήρχε και μια πιο μικρή στις αίθουσες του Μαικήνα. Άλλη Α. ήταν του Κικέρωνα, που στεγαζόταν στην εξοχική του έπαυλη και στην οποία συγκεντρώνονταν οι φίλοι του και επιδίδονταν στη φιλοσοφία.
Στο Βυζάντιο, η πρώτη Α. ιδρύθηκε το 425 από τον Θεοδόσιο Β’ τον Μικρό, στην οποία δίδασκαν 28 καθηγητές· ωστόσο το έργο της ήταν ενταγμένο μέσα στα πλαίσια της χριστιανικής θρησκείας. Αργότερα, κατά τον 7ο αι., ο Ηράκλειος την αναδιοργάνωσε και αριθμούσε 13 καθηγητές. Λειτούργησε επί περίπου 100 χρόνια έως την πυρπόλησή της από τον Λέοντα τον Ίσαυρο, για να επαναλειτουργήσει αργότερα με απόφαση του αυτοκράτορα Θεόφιλου. Κύριος διδάσκαλος της φιλοσοφίας ήταν ο Μιχαήλ Ψελλός.
Στην Περσία, στα μέσα του 3ου αι. μ.Χ., λειτουργούσε ιατρική Α. στην πόλη Σαπορόπολη, ιδρυτής της οποίας ήταν ο βασιλιάς Σαπούρ Α’. Σε αυτήν δίδασκαν πολλοί Έλληνες καλλιτέχνες και κυρίως γιατροί.
Την εποχή της Αναγέννησης, και ιδιαίτερα μετά τον 15ο αι., αναπτύχθηκε ζωηρή πνευματική κίνηση και ιδρύθηκαν, κυρίως στην Ιταλία και στη Γαλλία, αρκετοί επιστημονικοί σύλλογοι, με την ονομασία Α. Στην Ιταλία οι σπουδαιότερες ήταν η Πλατωνική Α. της Φλωρεντίας που ίδρυσε ο Κοσμάς των Μεδίκων, η Α. της Νάπολης (η λεγόμενη Ποντανιανή), η Α. της Ρώμης που ίδρυσε ο καρδινάλιος Βησσαρίων και η οποία αποτέλεσε μεγάλο επιστημονικό κέντρο της ιταλικής πρωτεύουσας, η Α. του Μιλάνου που ίδρυσε ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, η Αλδιανή Α. της Βενετίας, στην οποία δίδασκαν οι μεγαλύτεροι σοφοί της πόλης, η Α. των Απορρήτων της Φύσης που ίδρυσε ο Μπατίστα Πόρτα και η οποία αποτέλεσε την πρώτη Α. φυσικών επιστημών, η Α. της Κρούσκα στη Φλωρεντία (η επιφανέστερη από όλες τις Α. της Ιταλίας στην Αναγέννηση, η οποία είχε σκοπό την κριτική έρευνα των κειμένων των μεγαλύτερων Ιταλών ποιητών και λαογράφων της εποχής), η Πειραματική Α. της Φλωρεντίας που δημοσίευσε μια συλλογή πειραμάτων σχετικά με τα φυσικά φαινόμενα, η Α. των Αρκάδων της Ρώμης, που είχε εκδώσει μηνιαίο περιοδικό ιστορικού και αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Στη Γαλλία οι σπουδαιότερες Α. της εποχής ήταν η Α. της Αρχιτεκτονικής που ίδρυσε ο Κολμπέρ στο Παρίσι το 1671 με σκοπό την ανάπτυξη της αρχιτεκτονικής και η οποία διαλύθηκε από τη γαλλική εθνοσυνέλευση το 1793, όπως και όλες οι άλλες βασιλικές Α., η Μουσική Α. που ιδρύθηκε το 1570 από τον ποιητή Μπαΐφ και τον μουσουργό Τιμπό ντε Κουρβίλ, η Α. του Χορού που ίδρυσε στο Παρίσι ο Λουδοβίκος ΙΔ’, η Βασιλική Α. της Χειρουργικής που ιδρύθηκε το 1724 από τον Λουδοβίκο ΙE’, η οποία αποφάσισε την απόσπαση των χειρουργών από τους κουρείς με τους οποίους έως το 1743 αποτελούσαν ενιαίο σύνδεσμο. Στην υπόλοιπη Ευρώπη, ονομαστή ήταν η Α. της Βιέννης που ιδρύθηκε το 1652 από τον γιατρό Μπάους, με κύριο τομέα δράσης την ιατρική. Στην Πολωνία τέλος, στην πόλη Ζαμόστ, ιδρύθηκε το 1593 η φερώνυμη Α., η οποία διαλύθηκε αργότερα από τον αυτοκράτορα της Αυστρίας Ιωσήφ Β’ επειδή θεωρήθηκε φιλελεύθερη.
Στα νεότερα χρόνια, σχεδόν σε όλες τις χώρες οργανώθηκαν ιδρύματα επιστημονικά ή καλλιτεχνικά που τις περισσότερες φορές ονομάστηκαν Α. Ακολουθούν οι σπουδαιότερες από αυτές τις Α. σε κάθε χώρα ξεχωριστά.

Αγγλία και Μεγάλη Βρετανία
Βασιλική Εταιρεία του Λονδίνου (The Royal Society of London). Ιδρύθηκε το 1662 από τον Κάρολο Β’ και αντιστοιχεί στην Α. των Επιστημών του Παρισιού. Συγκαταλέγεται ανάμεσα στις σπουδαιότερες Α. επιστημών στον κόσμο. Δημοσίευσε πρώτη στα Φιλοσοφικά Υπομνήματά της τις σπουδαιότερες ανακαλύψεις του Νεύτωνα, που χρημάτισε και ισόβιος πρόεδρός της. Από το 1967 στεγάζεται στο μέγαρο Κάρλτον. 
Βρετανική Ακαδημία (British Academy). Ιδρύθηκε το 1899 με σκοπό την ανάπτυξη της ιστορίας, της φιλοσοφίας και της φιλολογίας. Αποτελείται από 100 μέλη που κάθε χρόνο εκλέγουν τον πρόεδρό της. 
Βασιλική Ακαδημία των Τεχνών (Royal Academy of Arts in London). Ιδρύθηκε το 1766, με πρωτοβουλία του ζωγράφου Ρέινολντς. Έχει μέλη καλλιτέχνες, κυρίως ζωγράφους, γλύπτες και αρχιτέκτονες. Από το 1869 είναι εγκατεστημένη στο μέγαρο Μπάρλινγκτον στο Πικαντίλι.
Μουσική Ακαδημία (The London Academy of Music). Ιδρύθηκε το 1822 και αποτελεί το ίδρυμα από το οποίο προέρχονται οι κυριότεροι Βρετανοί συνθέτες, διευθυντές ορχήστρας και γενικά μουσικοί κλασικής σχολής.

Αυστρία
Θηρεσιάνεια Ακαδημία (Theresianische Akademie). Αποτελεί συνέχεια του Κολεγίου που είχε ιδρύσει το 1746 η αυτοκράτειρα Μαρία Θηρεσία. Διδάσκονται κυρίως πολιτικά και νομικά μαθήματα και είναι η έδρα κατάρτισης υποψήφιων για τις δημόσιες θέσεις.
Αυστριακή Ακαδημία Επιστημών (Österreichische Akademie der Wissenschaften). Ιδρύθηκε το 1847 από τον αυτοκράτορα Φερδινάνδο Α’.

Βατικανό
Παπική Ακαδημία Επιστημών (Pontificia Accademia delle Scienze). Η Α. αυτή έχει τις ρίζες της στην Α. των Λυγκέων που είχε ιδρυθεί στη Ρώμη το 1603. Αργότερα, το 1847, ο πάπας Πίος Θ’ την μετονόμασε σε Παπική Α. των Νέων Λυγκέων, ενώ το 1936 ο πάπας Πίος ΙΑ’ την αναδιοργάνωσε και της έδωσε τη σημερινή ονομασία της. Περιλαμβάνει 80 μέλη, από διάφορες χώρες. Βλ. λ. Λυγκέων, Ακαδημία.
Ρωμαϊκή Ακαδημία του Αγίου Θωμά του Ακινάτη και της Καθολικής Θρησκείας (Pontificia Accade­mia Romana di san Tommaso d’Aquino e di Religione Cattolica). Δημιουργήθηκε το 1934, μετά από συγχώ­νευση της Α. της Καθολικής Θρησκείας και της παπικής Α. του Αγίου Θωμά του Ακινάτη. Περιλαμβάνει τμήματα θεολογίας, φιλοσοφίας, νομικών και οικονο­μίας.
Ακαδημία της Αγίας Κιλικίας. Είναι εθνικό ωδείο μουσικής και ιδρύθηκε το 1566 από τη θρησκευτική ένωση των μουσικών της Ρώμης.
Ρωμαϊκή Παπική Ακαδημία Αρχαιολογίας (Pontifi­cia Accademia Romana di Archeologia). Ιδρύθηκε από τον Βενέδικτο ΙΔ’ το 1740, ως Ρωμαϊκή Α. Ιστορίας και Αρχαιολογίας, στην προσπάθειά του να ανασυγκροτήσει την Α. που είχε ιδρύσει στη Ρώμη τον 15ο αι. ο Πομπόνιος Λέτος. Το 1829 ο πάπας Πίος Η’ την ονόμασε Παπική και συμπεριλήφθηκε στις Α. της Αγίας Έδρας.

Βέλγιο
Βασιλική Ακαδημία Επιστημών, Λογοτεχνίας και Καλών Τεχνών (Académie Royale des Sciences, des Lettres et des Beaux-Arts). Ιδρύθηκε το 1772 από τη Μαρία Θηρεσία της Αυστρίας. Σπουδαιότερος τομέας της είναι ο σχετικός με τις φυσικές επιστήμες και τα μαθηματικά. 
Βασιλική Ιατρική Ακαδημία του Βελγίου (Académie Royale de Μédecine de Belgique). Ιδρύθηκε το 1841 στο πρότυπο της ανάλογης Α. του Παρισιού.
Βασιλική Ακαδημία των Καλών Τεχνών της Αμβέρσας (Académie Royale des Beaux-Arts d’Anvers). Συγκαταλέγεται ανάμεσα στα μεγαλύτερα καλλιτεχνικά κέντρα της Ευρώπης, ιδιαίτερα στον τομέα της ζωγραφικής.

Βραζιλία
Ακαδημία Καλών Τεχνών (Academia de Belas Artes). Ιδρύθηκε το 1816 στο Ρίο ντε Τζανέιρο, στο πρότυπο της ανάλογης Α. της Γαλλίας.

Γαλλία
Ήδη από τα πρώτα χρόνια της Αναγέννησης ιδρύθηκαν πολλές Α. στη Γαλλία που κάλυπταν όλους τους χώρους της πνευματικής κίνησης. Μετά τη Γαλλική επανάσταση όμως οι περισσότερες από αυτές διαλύθηκαν και ενσωματώθηκαν σε νεότερες που είχαν ανάλογο χαρακτήρα, συχνά με διαφορετικά ονόματα εξαιτίας της αλλαγής κοινωνικού καθεστώτος. Σήμερα, οι εξέχουσες γαλλικές Α. είναι οι:
Γαλλική Ακαδημία (Académie Française). Μία από τις πέντε Α. που αποτελούν το Γαλλικό Ινστιτούτο και το παλαιότερο πνευματικό ίδρυμα της χώρας. Ιδρύθηκε το 1635 από τον καρδινάλιο Ρισελιέ με σκοπό την ανάπτυξη της λογοτεχνίας και την τελειοποίηση της γαλλικής γλώσσας. Εδρεύει στο μέγαρο του Γαλλικού Ινστιτούτου που βρίσκεται στο Παρίσι. Εξέδωσε ένα λεξικό το οποίο από το 1694 έως το 1932 παρουσίασε οχτώ εκδόσεις, ενώ σήμερα διοργανώνει κάθε χρόνο διάφορους διαγωνισμούς με απονομή βραβείων. Η Γαλλική Α. αποτέλεσε το πρότυπο βάσει του οποίου συγκροτήθηκαν όλα τα ανάλογα ιδρύματα σε ολόκληρο τον κόσμο. Αποτελείται από 40 μέλη. 
Οι άλλες τέσσερις Α. που ανήκουν στο Γαλλικό Ινστιτούτο είναι οι: 
Ακαδημία Επιγραφών και Γραμμάτων (Académie des Inscriptions et Belles-Lettres). Ιδρύθηκε το 1663, με πρωτοβουλία του Κολμπέρ, αρχικά με την ονομασία Μικρή Ακαδημία (Petite Académie). Έχει πραγματοποιήσει σπουδαίες φιλολογικές, γλωσσολογικές, ιστορικές και αρχαιολογικές μελέτες. Συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό στη μελέτη της σημιτικής, της σανσκριτικής, της περσικής, της τουρκικής και της ινδικής γλώσσας και της γραμματικής τους. Εξέδωσε σπουδαίες αρχαιολογικές μελέτες σχετικά με τον ασσυριακό, τον αιγυπτιακό, τον ελληνικό, τον ρωμαϊκό και τον κελτικό πολιτισμό, καθώς επίσης και μελέτες της ρωμαϊκής φιλολογίας και της μεσαιωνικής ιστορίας. Απονέμει κάθε χρόνο πολλά βραβεία, εκ των οποίων τα σημαντικότερα είναι το βραβείο Κολμπέρ και το βραβείο γλωσσολογίας. 
Ακαδημία Επιστημών (Académie des Sciences). Ιδρύθηκε από τον Κολμπέρ το 1666 και το 1699 ο Λουδοβίκος την ονόμασε Βασιλική Ακαδημία Επιστημών (Académie Royale des Sciences) και την εγκατέστησε στο Λούβρο. Το 1816 η Α. ανέκτησε την αυτονομία και τη σημερινή ονομασία της και αποτέλεσε τμήμα του Γαλλικού Ινστιτούτου. Τα τμήματά της διαιρούνται στον κλάδο των μαθηματικών και φυσικής και στον κλάδο της χημείας και φυσικής ιστορίας.
Ακαδημία Ηθικών και Πολιτικών Επιστημών (Académie des Sciences Morales et Politiques). Ιδρύθηκε το 1795 μαζί με το Γαλλικό Ινστιτούτο. Περιλαμβάνει τμήματα φιλοσοφίας, ηθικών επιστημών, νομοθεσίας, πολιτικής οικονομίας και ιστορίας.
Ακαδημία Καλών Τεχνών (Académie des Beaux-Arts). Ιδρύθηκε το 1795 με το Γαλλικό Ινστιτούτο και απέκτησε τη σημερινή ονομασία της το 1803. Αποτελείται από 50 μέλη και το γόητρό της στους τομείς της γλυπτικής, της ζωγραφικής, της αρχιτεκτονικής και της χαρακτικής είναι παγκόσμιο. 
Άλλες γαλλικές Α. είναι: η Α. Μουσικής (Académie de Musique), που είναι η επίσημη ονομασία της Εθνικής Όπερας του Παρισιού (Opera National de Paris) και η οποία ιδρύθηκε το 1669 από τον Κολμπέρ· η Α. Γκονκούρ, που ίδρυσαν οι αδελφοί Γκονκούρ και η οποία απονέμει κάθε χρόνο το γνωστό ομώνυμο βραβείο στο καλύτερο πεζογράφημα· η Α. του Διεθνούς Δικαίου, που ιδρύθηκε το 1921, με μέλη τους πιο διαπρεπείς διεθνολόγους· τέλος, η Α. της Γαλλίας στη Ρώμη (Académie de France ά Rome), που ιδρύθηκε το 1666 από τον Κολμπέρ. Στην τελευταία φοιτούσαν με τριετή υποτροφία μαθητές της Βασιλικής Α. του Παρισιού για να σπουδάσουν καλές τέχνες στην πρωτεύουσα την Ιταλίας που αποτελούσε κέντρο της νεότερης τέχνης. Σήμερα τελεί υπό τον έλεγχο της Γαλλικής Α. Καλών Τεχνών, στεγάζεται στη Βίλα Μέντισι της Ρώμης και θεωρείται γαλλικό έδαφος. Τη διεύθυνσή της ανέλαβαν κατά καιρούς σπουδαίοι Γάλλοι καλλιτέχνες όπως ο Φλερί, ο Τεβενέν, ο Γκερέν κ.ά.

Γερμανία
Ακαδημία Επιστημών του Βερολίνου (Deutsche Akademie der Wissenschaften zu Berlin). Ιδρύθηκε το 1700 από τον Φρειδερίκο Α’ με την ονομασία Βασιλική Εταιρεία των Επιστημών (Königliche Societät der Wissenschaften). Ως ισόβιο πρόεδρό της είχε εκλέξει τον Λάιμπνιτς. Διαιρείται σε τμήματα φυσικής ή πειραματικής φιλοσοφίας, μαθηματικών, φιλοσοφίας-ιστορίας και φιλολογίας. Δημοσίευσε τα corpus των αττικών και των ελληνικών επιγραφών.
Ακαδημία Επιστημών του Γκέτινγκεν (Akademie der Wissenschaften zu Göttingen). Ιδρύθηκε το 1752 ως Βασιλική Α. Επιστημών (Königliche Societät der Wissenschaften). Αποτελείται από τμήματα μαθηματικών-φυσικών επιστημών και φιλολογίας-ιστορίας.
Γερμανική Ακαδημία Φυσικών Επιστημόνων (Deutsche Akademie der Naturforscher). Ιδρύθηκε το 1652 στο Σβάινφουρτ από τον φυσικό Γιόχαν Μπάους ως Α. Φυσικών Επιστημών (Academia Naturae Curiosorum) και έπειτα από 25 χρόνια αναγνωρίστηκε (1677) από τον αυτοκράτορα Λεοπόλδο Α’. Το 1687 της παραχωρήθηκαν προνόμια αυτοκρατορικής Α. και μετονομάστηκε σε Λεοπολδινή Αυτοκρατορική Α. (Academia Caesarea Leopoldina). Από το 1878 εδράζεται στην πόλη Χάλε.

Δανία
Βασιλική Δανέζικη Ακαδημία Επιστημών και Γραμμάτων (Det Kongelige Danske Videnskabernes Selskab). Ιδρύθηκε το 1742 στην Κοπεγχάγη και αποτελείται από τμήματα μαθηματικών-φυσικών επιστημών και φιλοσοφίας-ιστορίας.

Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Αμερικανική Φιλοσοφική Εταιρεία της Φιλαδέλφειας (The American Philosophical Society). Ιδρύθηκε το 1743 με εισήγηση του Φραγκλίνου. Αρχικός σκοπός της ήταν οι μελέτες γύρω από τα αγροτικά ζητήματα. Μετατράπηκε αργότερα σε Α. επιστημών.
Αμερικανική Ακαδημία Γραμμάτων και Καλών Τεχνών (The American Academy of Arts and Letters). Ιδρύθηκε το 1904 από το Εθνικό Ινστιτούτο Γραμμάτων και Καλών Τεχνών (The National Institute of Arts and Letters). Σκοπός της είναι η ανάπτυξη της λογοτεχνίας και των καλών τεχνών. Απονέμει κάθε χρόνο βραβεία στα καλύτερα και αντιπροσωπευτικότερα έργα. Έδρα της είναι η Νέα Υόρκη.
Ακαδημία Φυσικών Επιστημών της Φιλαδέλφειας (The Academy of Natural Sciences of Philadelphia). Ιδρύθηκε το 1812. Είναι μία από τις σπουδαιότερες στις ΗΠΑ και διαθέτει ένα από τα πλουσιότερα μουσεία στον κόσμο.
Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών του Κινηματογράφου (Academy of Motion Picture Arts and Sciences). Ιδρύθηκε το 1927 με σκοπό την εξέλιξη της τέχνης και της επιστήμης του κινηματογράφου. Απονέμει κάθε χρόνο τα γνωστά βραβεία Όσκαρ σε ηθοποιούς, σκηνοθέτες κλπ. Βλ. λ. Όσκαρ, βραβεία.Η Ακαδημία Κινηματογράφου των ΗΠΑ έχει θεσμοθετήσει και απονέμει τα βραβεία Όσκαρ· στη φωτογραφία, στιγμιότυπο από την 76η τελετή απονομής των βραβείων Όσκαρ, που πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο του 2004 (φωτ. ΑΠΕ).
Εθνική Ακαδημία Επιστημών (The National Academy of Sciences). Ιδρύθηκε το 1863. Διαιρείται σε τομείς μαθηματικών, αστρονομίας, χημείας, φυσικής-μηχανικής, γεωλογίας, παλαιοντολογίας, βιολογίας και ανθρωπολογίας. Το 1916 ίδρυσε το Εθνικό Συμβούλιο Ερευνών των ΗΠΑ (National Research Council).

Ιαπωνία
Ιαπωνική Ακαδημία (Nippon Gakushiin). Ιδρύθηκε στο Τόκιο το 1879, ενώ έως το 1947 ονομαζόταν Αυτοκρατορική Α.

Ισπανία
Βασιλική Ισπανική Ακαδημία (La Real Academia Espaola). Ιδρύθηκε το 1713 με έδρα τη Μαδρίτη. Τον επόμενο χρόνο αναγνωρίστηκε από τον βασιλιά της Ισπανίας, Φίλιππο Ε’, και τέθηκε υπό την προστασία του. Δημιουργήθηκε στο πρότυπο της Ιταλικής Α. της Κρούσκα και σκοπός της είναι η προστασία και η ανάπτυξη της ισπανικής γλώσσας. Ανάμεσα στα σπουδαιότερα έργα της ξεχωρίζει η έκδοση ενός εξάτομου λεξικού.
Βασιλική Ακαδημία Ιστορίας (Real Academia de la Historia). Ιδρύθηκε το 1738 στη Μαδρίτη και ασχολείται με ιστορικές μελέτες.
Βασιλική Ακαδημία Επιστημών (Real Academia Ciencias). Ιδρύθηκε το 1847 στη Μαδρίτη, στο πρότυπο της ανάλογης γαλλικής. Αρχικά περιλάμβανε 24 μέλη τα οποία αργότερα αυξήθηκαν σε 36.

Ιταλία
Εθνική Ακαδημία των Λυγκέων. Ιδρύθηκε το 1603 στη Ρώμη, από τον πρίγκιπα Φρεντερίκο Τσέζι. Βλ. παραπάνω (Βατικανό)· Λυγκέων, Ακαδημία. Η βιβλιοθήκη της Εθνικής Ακαδημίας των Λυγκέων στο μέγαρο Κορσίνι της Ρώμης, από τις πιο ονομαστές της Ευρώπης (φωτ. Italy΄s News).
Ακαδημίες Επιστημών υπάρχουν επίσης στη Νάπολη, στο Παλέρμο και στη Λούκα. 
Ακαδημία Καλών Τεχνών της Βενετίας. Ιδρύθηκε το 1767 και στεγάζεται μαζί με την πινακοθήκη της Α. στην παλαιά εκκλησία της Χάριτος. Στην πινακοθήκη της βρίσκονται –ανάμεσα σε άλλα εκθέματα– πίνακες των Μπελίνι, Τιτσιάνο, Καρπάτσιο, Τζορτζόνε, Τζακομπέλο ντελ Φιόρε κ.ά. Βλ. λ. Βενετία.

Νορβηγία
Βασιλική Νορβηγική Ακαδημία Επιστημών (Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab). Ιδρύθηκε το 1760 στην πόλη Τρόντχαϊμ και διαθέτει την αρχαιότερη βιβλιοθήκη όλης της χώρας.

Ολλανδία
Βασιλική Ολλανδική Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών (Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen). Ήταν αρχικά Ινστιτούτο και μετατράπηκε σε Α. το 1852.
Ακαδημία του Διεθνούς Δικαίου της Χάγης (Haager Akademie für internationales Recht). Ιδρύθηκε το 1923 και αποτελεί κέντρο σπουδών του δημόσιου και ιδιωτικού διεθνούς δικαίου.

Πολωνία
Πολωνική Ακαδημία Επιστημών (Polska Akademia Nauk). Ιδρύθηκε το 1952 και εδρεύει στη Βαρσοβία. Τα μέλη της διορίζονται από το κρατικό συμβούλιο και έχει μέλη σε όλο τον κόσμο. Διαιρείται σε τμήματα κοινωνικών επιστημών (φιλολογικές έρευνες, φιλοσοφία, κοινωνιολογία, ιστορία, ιστορία του πολιτισμού), βιολογικών επιστημών, μαθηματικών-φυσικών επιστημών (μαθηματικά, φυσική, χημεία, γεωλογία, γεωγραφία), τεχνικών επιστημών, γεωργίας-δασοκομίας και ιατρικής. Η Α. σε συνεργασία με την κυβέρνηση προγραμματίζει τις επιστημονικές έρευνες της χώρας. 
Υπάρχουν επίσης πολλές άλλες Α. που προέρχονται από παλαιότερες ανώτατες σχολές (Α. Τεχνικής και Γεωργίας στο Μπιντγκόστς, τέσσερις οικονομικές, έξι γεωργικές, έντεκα ιατρικές κ.ά.). Είναι ισοβάθμιες με πανεπιστήμια και πολυτεχνεία.

Πορτογαλία
Ακαδημία Επιστημών (Academia das Ciências). Ιδρύθηκε το 1779 και εδρεύει στη Λισαβόνα. Περιλαμβάνει τμήματα θετικών επιστημών, φιλολογίας, ιστορίας, δικαίου, ηθικών και πολιτικών επιστημών. Έχει πραγματοποιήσει σημαντικές ιστορικές και γλωσσολογικές μελέτες.

Ρουμανία
Ρουμανική Ακαδημία (Academia Româna). Πρόκειται για το μεγαλύτερο κέντρο των επιστημών και του πολιτισμού της χώρας. Ιδρύθηκε το 1879. Αποτελείται από 13 τμήματα που αντιστοιχούν στους κυριότερους τομείς των φυσικών και κοινωνικών επιστημών. Στη δικαιοδοσία της βρίσκονται επίσης 10 ινστιτούτα και κέντρα έρευνας. Έδρα της έχει το Βουκουρέστι.
Ακαδημία Ιατρικών Επιστημών. Ιδρύθηκε το 1969 στο Βουκουρέστι. Εξαρτάται από το Υπουργείο Υγείας της χώρας.

Ρωσία
Ακαδημία Επιστημών της Ρωσίας (Rossijskaa Akademia Nauk). Ιδρύθηκε το 1725 από τον Μεγάλο Πέτρο. Διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες βιβλιοθήκες του κόσμου, με περισσότερα από 4.000.000 βιβλία, αναρίθμητα χειρόγραφα, αρχέτυπα, χαλκογραφίες κ.ά. Με αυτήν συνδέονται οργανικά 250 κέντρα ερευνών, όπως ινστιτούτα φυσιολογίας, μαθηματικών, χημείας, μεταλλειολογίας, φυσικομαθηματικής και βιολογίας, μουσεία γεωλογίας, ζωολογίας, βοτανικής, ανθρωπολογίας και εθνογραφίας, αστεροσκοπεία, σεισμικοί σταθμοί και μια σειρά άλλα επιστημονικά εργαστήρια.
Ακαδημία Καλών Τεχνών της Αγίας Πετρούπολης (Rossijskaa Akademia Hudozestv). Ιδρύθηκε το 1757 με πρωτοβουλία του κόμη Σουβάλοφ, ο οποίος υπήρξε από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του ρωσικού Διαφωτισμού.

Σουηδία
Βασιλική Ακαδημία Επιστημών (Kungliga Vetenskap­sakademien). Ιδρύθηκε το 1739. Εκδίδει ανακοινώσεις και υπομνήματα. Σημαντικές είναι επίσης οι γεωργικές εργασίες και παρατηρήσεις της. Από το 1901 απονέμει κάθε χρόνο τα βραβεία Νόμπελ φυσικής και χημείας. Βλ. λ. Νόμπελ βραβεία.Στιγμιότυπο από τελετή απονομής του βραβείου Νόμπελ χημείας, που έχει θεσμοθετήσει η Βασιλική Ακαδημία των Επιστημών της Σουηδίας (φωτ. ΑΠΕ).
Βασιλική Ακαδημία Επιστημών της Ουψάλα (Kungliga Vetenskaps-Societeten i Uppsala). Αναγνωρίστηκε επίσημα το 1728. Ασχολείται με τα μαθηματικά, τη φυσική, τη φυσική ιστορία, τη χημεία, την ορυκτολογία, τη γεωργία, τη δημόσια οικονομία κλπ.
Σουηδική Ακαδημία (Svenska Akademien). Ιδρύθηκε το 1786 από τον Γουσταύο Γ’ με σκοπό τη μελέτη και την ανάπτυξη της σουηδικής γλώσσας. Απονέμει από το 1901 το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας. Βλ. λ. Νόμπελ, βραβεία.
Read 1227 times

Latest from