Παρασκευή, 02 Μαρτίου 2012 01:20

Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου

Written by
Rate this item
(0 votes)
Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (συντομ. ΠΟΕ· αγγλ. World Trade Organization, συντομ. WTO). Διεθνής οργανισμός με αποστολή την ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου αγαθών και υπηρεσιών μέσω της βελτίωσης των όρων του ανταγωνισμού και της μείωσης των δασμολογικών και παραδασμολογικών εμποδίων. Ο ΠΟΕ, που ιδρύθηκε την 1η Ιανουαρίου 1995 και εδρεύει στη Γενεύη, διαδέχτηκε την ΓΚΑΤ (GATT), τη Γενική Συμφωνία Δασμών και Εμπορίου, που είχε δημιουργηθεί αμέσως μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου πολέμου με τους ίδιους στόχους. Η ίδρυση του ΠΟΕ ήταν αποτέλεσμα του τελευταίου γύρου διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο της GATT, του λεγόμενου Γύρου της Ουρουγουάης (1986-94).
Τα κράτη-μέλη του οργανισμού, που ανέρχονται σε 148 (2004), πραγματοποιούν το 97% του συνόλου των διεθνών εμπορικών συναλλαγών, ενώ αρκετές είναι οι χώρες που διαπραγματεύονται την ένταξή τους σε αυτόν.
Από το καταστατικό του προβλέπεται η λήψη αποφάσεων κατά πλειοψηφία, ωστόσο η πολιτική του οργανισμού είναι να λαμβάνει αποφάσεις ομόφωνα, πρακτική που κατά κύριο λόγο ακολουθήθηκε και κατά την περίοδο λειτουργίας της GATT. Ωστόσο, τα κράτη-μέλη έχουν την ευχέρεια να προβαίνουν σε επιμέρους συμφωνίες, χωρίς αυτές να έχουν δεσμευτική ισχύ για τις υπόλοιπες χώρες. Ο ΠΟΕ παρακολουθεί την εξέλιξη των εμπορικών συμφωνιών οι οποίες πραγματοποιούνται στο πλαίσιό του, διαχειρίζεται διαφωνίες που ενδέχεται να προκύψουν μεταξύ των μερών, παρακολουθεί τις εθνικές πολιτικές για το εμπόριο, παρέχει τεχνική βοήθεια και εκπαίδευση στις αναπτυσσόμενες χώρες και συνεργάζεται με άλλους διεθνείς οργανισμούς. Ο ετήσιος προϋπολογισμός του ανέρχεται περίπου σε 103 εκατ. ευρώ.
Οι συμφωνίες της GATT και του ΠΟΕ αποτελούνται από 60 διαφορετικές συνθήκες, οι όροι των οποίων έχουν διατυπωθεί λεπτομερώς, καθώς τα δεσμευτικά αυτά κείμενα αναλύονται σε 30.000 σελίδες. Οι βασικές αρχές που διέπουν τις συμφωνίες είναι η αρχή του «μάλλον ευνοούμενου κράτους», δηλαδή η κατάργηση των διακρίσεων ανάμεσα στα κράτη-μέλη, έτσι ώστε τα κράτη να συναλλάσσονται με τους ίδιους όρους, η «εθνική μεταχείριση», σύμφωνα με την οποία τα εισαγόμενα προϊόντα χαίρουν ίδιας αντιμετώπισης με τα εγχώρια, η «προβλεψιμότητα», σύμφωνα με την οποία τα κράτη δεσμεύονται για το μέλλον (όπως για παράδειγμα ότι δεν θα αυξήσουν στο μέλλον τους δασμούς που επιβάλλουν στα προϊόντα), ο «θεμιτός ανταγωνισμός», ο οποίος επίσης δεσμεύει τη δράση των κρατών (απαγόρευση επιδοτήσεων ή επιβολής ντάμπινγκ, για την αύξηση του μεριδίου αγοράς στο εξωτερικό), η δέσμευση για ακόμη μεγαλύτερη μείωση των εμποδίων στο εμπόριο στο μέλλον, μέσω διαπραγματεύσεων, και η παραχώρηση περιόδων χάριτος στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες προκειμένου να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του ελεύθερου εμπορίου.
Οι αρχικές διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο της GATT είχαν επικεντρωθεί στη μείωση των δασμών, ενώ στη συνέχεια τα κράτη-μέλη ασχολήθηκαν και με θέματα όπως η πολιτική αντι-ντάμπινγκ και τα παραδασμολογικά εμπόδια στο εμπόριο (ποσοστώσεις, προδιαγραφές κλπ.). Στις αρχές του 21ου αι., ως αποτέλεσμα αυτών των διαπραγματεύσεων, οι δασμοί για τα βιομηχανικά προϊόντα στις ανεπτυγμένες χώρες ήταν πλέον χαμηλότεροι από 5% κατά μέσο όρο, ενώ μετά τη δημιουργία του ΠΟΕ σημειώθηκε πρόοδος στο θέμα των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, των προϊόντων πληροφορικής και των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών. Το 2000 άρχισαν νέες διαπραγματεύσεις για τα αγροτικά προϊόντα και τις υπηρεσίες, που επισημοποιήθηκαν τον επόμενο χρόνο με την έναρξη των συζητήσεων του λεγόμενου Γύρου της Ντόχα, ονομασία που οφείλεται στην ομώνυμη πόλη του Κατάρ η οποία φιλοξένησε τις εργασίες. Σε αυτό τον γύρο συζητήσεων, εκτός από τα αγροτικά προϊόντα και τις υπηρεσίες, τέθηκαν πολλά ζητήματα του διεθνούς εμπορίου, όπως οι δασμοί σε προϊόντα πέραν των αγροτικών (και ιδιαίτερα το ακανθώδες ζήτημα των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων), η σχέση εμπορίου και περιβάλλοντος, οι επιδοτήσεις και η πολιτική αντί-ντάμπινγκ, οι επενδύσεις, η πολιτική ανταγωνισμού, η διευκόλυνση του εμπορίου, η διαφάνεια στις κρατικές προμήθειες, τα πνευματικά δικαιώματα κ.ά. Αν και η ενδιάμεση διάσκεψη που έγινε στο Κανκούν του Μεξικού το 2003 δεν στέφθηκε με ιδιαίτερη επιτυχία, οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν με την ολοκλήρωση του γύρου συζητήσεων.
Από τη στιγμή της ίδρυσής του, ο ΠΟΕ βρέθηκε στο στόχαστρο των κινημάτων κατά της παγκοσμιοποίησης, καθώς πολλοί θεωρούν ότι η προώθηση του ελεύθερου εμπορίου γίνεται μονομερώς προς το συμφέρον των ανεπτυγμένων χωρών και σε βάρος των αναπτυσσόμενων. Παράλληλά πλήττονται τα φτωχότερα κοινωνικά στρώματα των ανεπτυγμένων χωρών καθώς οι θέσεις εργασίας μειώνονται σταδιακά εξαιτίας των φτηνών προϊόντων που εισάγονται από τις αναπτυσσόμενες χώρες, όπου το κόστος παραγωγής είναι πολύ μικρό λόγω των χαμηλών αμοιβών των εργαζομένων.
Read 409 times

Leave a comment

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.