Τετάρτη, 29 Φεβρουαρίου 2012 18:39

λύχνος

Written by
Rate this item
(0 votes)
λύχνος (Αρχαιολ.). Σκεύος φωτισμού της αρχαιότητας αλλά και μεταγενέστερων εποχών. Αποτελείται κυρίως από ένα δοχείο που φέρει την καύσιμη ύλη (λάδι ή λίπος) και ένα φιτίλι που καίγεται, βυθισμένο σε αυτήν. Το μέσο αυτό εκτόπισε γρήγορα τα κεριά και τα δαδιά, ενώ ήταν σε ευρεία χρήση τουλάχιστον μέχρι τον 19ο αι. 
Οι παλαιότεροι γνωστοί λ. ανάγονται στην 7η χιλιετία π.Χ. και βρέθηκαν στην περιοχή της Μεσοποταμίας, ενώ παρεμφερείς κατασκευές εικάζεται ότι χρησιμοποιούνταν ήδη από την παλαιολιθική εποχή. Τα παλαιότερα δείγματα στον ελλαδικό χώρο προέρχονται από τις ανασκαφές της Κρήτης (14ος αι. π.Χ.). 
Ο ελληνικός λ., συνήθως αρκετά απλός, κατασκευασμένος στο χέρι από πηλό, είχε στην αρχή το σχήμα μιας γαβάθας με ελάχιστα τονισμένο στόμιο. Αργότερα, οι λ. κατασκευάζονταν σε τροχό και απέκτησαν μια παγιωμένη μορφή: σώμα κυκλικής διατομής που έφερε την οπή πλήρωσης με καύσιμη ύλη και ένα ρύγχος (μυκτήρας) που έφερε την οπή καύσης του φιτιλιού. Οι Ετρούσκοι είχαν κατασκευάσει ορειχάλκινους και πολύμυξους λ. με πολλές φλόγες, οι οποίοι μπορούσαν να αναρτηθούν. Οι ελληνιστικοί λ. ήταν κατασκευασμένοι με μήτρα και είχαν διακοσμημένη την επάνω επιφάνειά τους με σκηνές από τη μυθολογική παράδοση ή από την καθημερινή ζωή. Από αυτούς προέρχονται οι ρωμαϊκοί πήλινοι ή ορειχάλκινοι λ., με ανάγλυφες παραστάσεις σε ολόκληρη την επιφάνειά τους. Η χρήση πήλινων ή μετάλλινων λ. συνεχίστηκε και κατά τη βυζαντινή περίοδο, με έντονη την εμφάνιση ορειχάλκινων δειγμάτων. 
Οι λ. αποτελούν πολύ χρήσιμο εύρημα στην αρχαιολογική έρευνα, γιατί περιλαμβάνουν πολλά στοιχεία αρχαίας τεχνογνωσίας και βοηθούν στη σαφή χρονολόγηση των αρχαιοφόρων στρωμάτων. Είναι επίσης γνωστή και η χρήση τους σε ιεροτελεστίες (βλ. λ. λυχνομαντεία).
Read 541 times

Leave a comment

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.