Τρίτη, 28 Φεβρουαρίου 2012 06:13

Ιθάκη

Written by
Rate this item
(0 votes)
Ιθάκη. Νησί (96,22 τ. χλμ., 3.084 κάτ.) του Ιονίου πελάγους, με πρωτεύουσα το ομώνυμο οικισμό. Βρίσκεται απέναντι από τη βόρεια χερσόνησο της Κεφαλονιάς, με την οποία έχει παράλληλη (Ν-ΝΑ) κατεύθυνση. Τα δύο νησιά χωρίζονται από το στενό της Ι. (πλάτους 2,5 χλμ. στο βόρειο τμήμα και 5 χλμ. στο νότιο). 
Διοικητικά, το νησί αποτελούσε παλαιότερα επαρχία του νομού Κεφαλληνίας. Μετά τη διοικητική ανασυγκρότηση με το σχέδιο Καποδίστριας, οι οικισμοί του και κάποιες γειτονικές νησίδες αποτελούν πλέον δήμο του νομού. 
Οι δυτικές ακτές του νησιού (με συνολικό μήκος 23 χλμ.) είναι σχεδόν αλίμενες, ενώ οι ανατολικές παρουσιάζουν πλούσιο διαμελισμό, με πολλούς κόλπους. Μεγαλύτερος είναι ο κόλπος του Μώλου, στο μέσον του νησιού· εισχωρεί βαθιά στο εσωτερικό, χωρίζοντας την Ι. σε δύο τμήματα (βόρειο και νότιο), που συνδέονται με τον επιμήκη ισθμό του Αετού (ελάχιστο πλάτος 620 μ.). Στο εσωτερικό του κόλπου του Μώλου, στο νότιο τμήμα, δημιουργείται μικρότερος κόλπος, στον οποίο βρίσκεται η πρωτεύουσα. Το νησί είναι γενικά ορεινό (Νήριτο, 806 μ., στο βόρειο τμήμα· Μεροβίγλι, 619 μ. και Νερόβουλο, 582 μ., στο νότιο). Σε χαμηλότερα υψόμετρα καλλιεργούνται ελιές και αμπέλια.
Γεωλογικά, η Ι. ανήκει στην αδριατικοϊόνιο ζώνη. Τα πετρώματά της είναι κυρίως ασβεστόλιθοι, δολομίτες και μάργες. Τεκτονικά συνίσταται από σύγκλινα και αντίκλινα. Το στενό της Ι. και ο κόλπος του Μώλου αποτελούν τεκτονικά βυθίσματα της τελευταίας γεωλογικής περιόδου.

Ιστορία. Στην Ι., την οποία ο Όμηρος αναφέρει ως πατρίδα του Οδυσσέα (αν και υπάρχουν διάφορες απόψεις που ταυτίζουν με άλλα νησιά την ομηρική Ι.), υπάρχει ζωή, σύμφωνα με τα ευρήματα, από την πρώιμη εποχή του Χαλκού. Ο κυριότερος αρχαίος οικισμός της συγκεκριμένης περιόδου βρίσκεται στο βόρειο τμήμα του νησιού, πάνω από τον κόλπο που σήμερα ονομάζεται Πόλη. Στη θέση Πηλικάτα του οικισμού Σταυρός ανακαλύφθηκαν τα ερείπια μυκηναϊκού οικισμού, χωρίς όμως ίχνη ανακτόρου. Σε αυτό το σημείο, στον βορειοδυτικό όρμο που είναι στραμμένος προς την Κεφαλονιά, βρισκόταν κατά τους ιστορικούς χρόνους η Ιθάκη, η μεγαλύτερη πόλη του νησιού. Στον Αετό, το στενότερο τμήμα του νησιού, υπήρχε από τον 8ο αι. π.Χ. μία δεύτερη πόλη, οι Αλαλκομεναί. Στον κόλπο όπου βρίσκεται η σημερινή πρωτεύουσα του νησιού δεν διαπιστώθηκε η ύπαρξη κανενός αρχαίου οικισμού. Συνεπώς, η περιοχή Σταυρός-Πηλικάτα είναι το πιθανότερο μέρος όπου θα μπορούσε να βρίσκεται το ανάκτορο του Οδυσσέα. Στη βόρεια πλευρά του όρμου της Πόλης, στη Σπηλιά του Λουίζου, έχουν εντοπιστεί ίχνη συνεχούς λατρείας από τον 9ο αι. π.Χ. έως τους πρώιμους αυτοκρατορικούς χρόνους καθώς και αφιερώματα στις Νύμφες, στον Οδυσσέα και σε άλλες θεότητες.
Ελάχιστα είναι γνωστά για την ιστορία του νησιού την περίοδο των ιστορικών χρόνων. Κατά τους ύστερους αυτοκρατορικούς χρόνους, η Ι. ανήκε με άλλα νησιά του Ιονίου στην επαρχία στις Ηπείρου. Περίπου το 800 μ.Χ., η Ι. μαζί με τη Λευκάδα, την Κεφαλονιά και την Κέρκυρα αποτέλεσαν το βυζαντινό θέμα της Κεφαλληνίας· από το 1194 τα νησιά αυτά ανήκαν στους κόμητες της Κεφαλληνίας. Η Ι. ονομαζόταν τότε Val de Compare ή Μικρή Κεφαλληνία. Από το 1483 έως το 1485 και από το 1500 έως το 1797 η Ι. και η Κεφαλονιά βρίσκονταν υπό την κυριαρχία των Ενετών. Το 1797 περιήλθαν με τα άλλα νησιά του Ιονίου στους Γάλλους. Μετά την αγγλική κατοχή (1815-64) ενώθηκαν με την Ελλάδα στις 21 Μαΐου 1864.
Read 239 times

Leave a comment

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.