Print this page
Δευτέρα, 27 Φεβρουαρίου 2012 16:10

φυτοπαθολογία

Written by
Rate this item
(0 votes)
φυτοπαθολογία (Βοτ.-Γεωπ.). Η επιστήμη που μελετά τις ασθένειες των φυτών, καθώς και τις μεθόδους καταπολέμησής τους. Οι ασθένειες αυτές μπορεί να οφείλονται σε ποικίλους βιοτικούς (διάφορα ζώα, και ειδικότερα έντομα, βακτήρια, μύκητες, ιοί) ή αβιοτικούς παράγοντες (δυσμενείς εδαφικές ή κλιματικές συνθήκες κ.ά.).
Τυπικές αλλοιώσεις, οι οποίες οφείλονται κυρίως σε έντομα, είναι οι λεγόμενες κηκίδες (βλ. λ.), δηλαδή ανώμαλες υπερπλασίες των φυτικών ιστών. Ορισμένα ημίπτερα έντομα μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές ζημιές στα διάφορα φυτικά όργανα με τα νύγματά τους, όπως για παράδειγμα η φυλλοξήρα (βλ. λ.) του αμπελιού.
Σοβαρές ζημιές στα φυτά προκαλούν διάφορες ομάδες μυκήτων. Ο περονόσπορος (βλ. λ.) οφείλεται σε ασκομύκητες της οικογένειας των περονοσποριδών, με γνωστότερο το είδος Plasmopara viticola, το οποίο προσβάλλει το αμπέλι. Σοβαρές ασθένειες, γνωστές ως ωίδια, προκαλούν επίσης οι ασκομύκητες της τάξης των ερυσιφωδών· οι μύκητες αυτοί προσβάλλουν διάφορα καλλιεργούμενα φυτά όπως τα σιτηρά, τη μηλιά και το αμπέλι. Άλλες ασθένειες που οφείλονται σε μύκητες είναι το εργότιο (βλ. λ.) της σίκαλης, η σκωρίαση των σιτηρών (βλ. λ. σκωριομύκητες), ο άνθρακας του αραβοσίτου και ορισμένες παραμορφώσεις, γνωστές με την κοινή ονομασία σκούπα της μάγισσας, οι οποίες παρατηρούνται σε κορομηλιές, κερασιές, δαμασκηνιές και άλλα φυτά. Τα ανώτερα φυτά προσβάλλονται επίσης από ιούς, οι οποίοι μπορούν να προκαλέσουν ποικιλοχρωμίες και κηλιδώσεις των φύλλων (π.χ. η μωσαϊκή του καπνού), χλωρώσεις, όγκους, καρούλιασμα των φύλλων και νανισμό.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι φυτικές ασθένειες οφείλονται σε φυσιολογικές διαταραχές των ίδιων των φυτών. Τα ακατάλληλα εδάφη, οι ακατάλληλες, ανεπαρκείς ή υπερβολικές λιπάνσεις, τα εγκαύματα από τον ήλιο και η υπερβολική υγρασία μπορούν να προκαλέσουν μάρανση των φυτών και ακολούθως να τα οδηγήσουν στον θάνατο. Δεν είναι καθόλου αμελητέες και οι απρόβλεπτες κλιματικές επιδράσεις, για τις οποίες είναι απροετοίμαστο το φυτό. Οι γεωργοί γνωρίζουν πολύ καλά τις ζημιές που προκαλούν στις καλλιέργειές τους οι ανοιξιάτικοι παγετοί, ειδικά όταν οι οφθαλμοί αρχίζουν να ανοίγουν και να παρουσιάζουν τα πρώτα φυλλαράκια. Σημαντικές ζημιές προκαλούν επίσης οι χαλαζοθύελλες και η παράταση των περιόδων της βροχής ή του χειμερινού κρύου. 
Το καθήκον της φ. είναι ακριβώς να καθορίζει ποιες είναι οι συνθήκες που ευνοούν ή εμποδίζουν την ανάπτυξη των παθολογικών αυτών καταστάσεων στα φυτά και να τις προλαβαίνει με κατάλληλες μεθόδους· σε περίπτωση που εμφανιστεί η ασθένεια, προσπαθεί τουλάχιστον να περιορίσει τη διάδοσή τους. 
Τα μέσα με τα οποία καταπολεμούνται τα διάφορα παράσιτα των φυτών αναφέρονται με τον γενικό όρο παρασιτοκτόνα και η καταπολέμησή τους με τον όρο παρασιτοκτονία (βλ. λ.). Η τελευταία μπορεί να διενεργείται κατά διάφορους τρόπους· πράγματι, τα παρασιτοκτόνα μπορούν να χορηγούνται με ψεκασμούς, επιπάσεις (σκονίσματα) ή υποκαπνισμούς. Οι τελευταίοι πραγματοποιούνται με την εισαγωγή αντιπαρασιτικών αερίων ή ουσιών που εύκολα εξαερώνονται, ειδικά υδροκυάνιου, κάτω από ειδικές σκηνές που καλύπτουν ερμητικά τα φυτά.
Read 540 times

Latest from