Δευτέρα, 27 Φεβρουαρίου 2012 16:08

φυματίωση

Written by
Rate this item
(0 votes)
φυματίωση (Ιατρ.). Λοιμώδης νόσος, που προσβάλλει τον άνθρωπο και μερικά ζώα και η οποία προκαλείται από το μυκοβακτηρίδιο της φ. (Mycobacterium tuberculosis), τον βάκιλο που ανακάλυψε ο Ρόμπερτ Κοχ. Η φ. του ανθρώπου μπορεί να εκδηλωθεί με διάφορες κλινικές εικόνες και εξαρτάται από την εντόπιση ή τη διασπορά του μικροβίου στον οργανισμό, από τη λοιμογόνο του δύναμη, από τη γενική και ειδική ανοσολογική αντίσταση του οργανισμού. Η αντίδραση του ατόμου διαφέρει ανάλογα με το αν πρόκειται για την πρώτη επαφή με το μυκοβακτηρίδιο ή για αναμόλυνση. Ο άνθρωπος μολύνεται συνήθως κατά την παιδική ή νεανική ηλικία, ενώ η μέση ηλικία κατά την οποία συμβαίνει η μόλυνση είναι χαρακτηριστική για κάθε τύπο πληθυσμού και ποικίλλει ανάλογα με τις συνθήκες υγιεινής.
Το μυκοβακτηρίδιο εισέρχεται στον οργανισμό διαμέσου της αναπνευστικής οδού (εισπνοή μολυσμένων σταγονιδίων από τον βήχα ή το φτάρνισμα νοσούντων) ή της πεπτικής οδού (μολυσμένο γάλα από πάσχοντα βοοειδή), προκαλεί πνευμονική ή εντερική βλάβη και σχεδόν πάντα φτάνει στα επιχώρια λεμφογάγγλια (πρωτοπαθές σύμπλεγμα). Η πρωτομόλυνση αυτή συχνά περνά απαρατήρητη, αλλά μπορεί να εξελιχθεί απευθείας σε πραγματική νόσηση, η οποία όμως αναπτύσσεται συχνότερα ύστερα από μήνες, χρόνια ή δεκαετίες λόγω διασποράς του μικροβίου από την πρωτοπαθή εστία ή λόγω εξωγενούς αναμόλυνσης. Ο άνθρωπος που έχει μολυνθεί με το μικρόβιο της φ. παρουσιάζει υπερευαισθησία σε αυτό και στο φαινόμενο αυτό στηρίζεται η θετική δερματοαντίδραση Mantoux, δηλαδή μια ερυθρότητα και οίδημα στο σημείο της ένεσης εκχυλίσματος μυκοβακτηριδίου.
Το μικρόβιο της φ. προκαλεί ειδική φλεγμονώδη αντίδραση, που χαρακτηρίζεται από τυροποίηση, δηλαδή τύπο νέκρωσης την οποία μπορεί να πάθουν οι πληγέντες ιστοί. Οι τοξίνες του βακίλου, τέλος, έχουν επιπτώσεις σε ολόκληρο τον οργανισμό. Η τυροποίηση ευθύνεται για καταστρεπτικές βλάβες των ιστών (σπήλαια), που παρατηρούνται στη φ. των πνευμόνων, των οστών κλπ. Η φ. μπορεί να προσβάλει τον οργανισμό στο σύνολό του, όπως συμβαίνει στη γενικευμένη κεγχροειδή μορφή, ή ένα ή περισσότερα συστήματα συγχρόνως ή διαδοχικά. Τα όργανα που προσβάλλονται συχνότερα είναι οι πνεύμονες και ο υπεζωκότας. Επιπλέον, το μυκοβακτηρίδιο μπορεί να εντοπιστεί στο λεμφικό, στο οστεοαρθρικό, στο κεντρικό νευρικό και στο ουρογεννητικό σύστημα. Ανάπαυση, κατάλληλο κλίμα, καλή διατροφή, εκτός από την ορθοπεδική αγωγή των οστικών βλαβών, τη θωρακοπλαστική και τον τεχνητό πνευμοθώρακα σε φ. του πνεύμονα, ήταν τα βασικά θεραπευτικά μέσα πριν από την ανακάλυψη των αντιφυματικών, αντιβιοτικών και χημειοθεραπευτικών. Οι παλαιότερες μέθοδοι εφαρμόζονται ορισμένες φορές και σήμερα ως απαραίτητο συμπλήρωμα της ειδικής θεραπευτικής αγωγής και της σύγχρονης χειρουργικής του πνεύμονα. Στρεπτομυκίνη, βιομυκίνη, καναμυκίνη, ριφαμπικίνη είναι τα σπουδαιότερα αντιφυματικά αντιβιοτικά, ενώ η υδραζίνη του ισονικοτινικού οξέος, το παρααμινο-σαλικυλικό οξύ, η κυκλοσερίνη κ.ά. είναι τα αποτελεσματικότερα χημειοθεραπευτικά.
Η φ. θεωρείται κοινωνικό νόσημα και σε όλες τις χώρες υπάρχουν νόμοι και οργανώσεις για την καταπολέμησή της. Αν και μετά την ανακάλυψη των αντιφυματικών φαρμάκων η αντιμετώπισή της απλουστεύτηκε δραστικά, παρατηρήθηκε αναζωπύρωση της νόσου τα τελευταία χρόνια του 20ού αι., πιθανότατα λόγω μετακίνησης πληθυσμών με τη μετανάστευση και ανάπτυξης ανθεκτικών στελεχών στα χρησιμοποιούμενα φάρμακα. Η φ. εξακολουθεί, όμως, να αποτελεί στην εποχή μας μια ιάσιμη νόσο. Η προφύλαξη επιτυγχάνεται με τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των πολιτών, με την απομόνωση αυτών που μπορούν να μεταδώσουν τη νόσο, με τον κατάλληλο έλεγχο των βοοειδών που παράγουν γάλα και την ομαδική ακτινολογική έρευνα για τον έγκαιρο εντοπισμό αυτών που πάσχουν (το μικρόβιο φ. βόειου τύπου μπορεί να προκαλέσει τη νόσο στον άνθρωπο), με τον εμβολιασμό με το εμβόλιο BCG (Bacillus Calmette Guerin) και με τη χημειοπροφύλαξη.
Read 2706 times

Leave a comment

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.