Σάββατο, 25 Φεβρουαρίου 2012 00:36

βολονταρισμός

Written by
Rate this item
(6 votes)
βολονταρισμός (Φιλοσ.). Η αντίληψη σύμφωνα με την οποία η βούληση κατέχει τα πρωτεία σε σχέση με άλλες ανθρώπινες λειτουργίες, όπως η νόηση· αναφέρεται και ως βολουνταρισμός, ενώ ταυτόσημος είναι ο όρος βουλησιαρχία. Αφορά τους τομείς της μεταφυσικής, της ψυχολογίας και της ηθικής.
Ο μεταφυσικός β. ανάγεται στη διδασκαλία του αγίου Αυγουστίνου, ο οποίος δίδασκε ότι ο Θεός είναι η απόλυτη βούληση και ότι από αυτόν εκπορεύονται η ύπαρξη, η νόηση και η βούληση του ανθρώπου (η τελευταία έχει και το προβάδισμα έναντι των δύο προηγουμένων). Τον 13ο αι. ο Ντανς Σκότους υποστήριξε την υπεροχή της θεϊκής βούλησης έναντι της αναγκαιότητας, την οποία προέκρινε ο ελληνοαραβικός κόσμος, καθώς και ότι η ανθρώπινη βούληση είναι ανώτερη λειτουργία από τη νόηση, αφού αυτή αποτελεί τη βάση μιας ηθικής της ελευθερίας.
Ο ψυχολογικός β., κύριος εκπρόσωπος του οποίου υπήρξε ο Βίλχελμ Βουντ, κατά τις αρχές του 20ού αι., υποστηρίζει ότι η βούληση (ορμές, τάσεις, επιθυμίες) του ανθρώπου αποτελεί την ουσία της ύπαρξής του και κατευθύνει τις πράξεις και γενικότερα τη ζωή του.
Ο ηθικός β. υποστηρίζει ότι κριτήριο για όλα τα ηθικά προβλήματα είναι η βούληση. Κατά τον Σοπενχάουερ, η βούληση είναι μια δύναμη που υπάρχει πέρα από το σώμα, τις αισθήσεις και το λογικό του ανθρώπου. Η δύναμη της βούλησης (η οποία δεν αφορά μόνο τα ανθρώπινα όντα, αλλά εξαπλώνεται παντού στο σύμπαν και αφορά ακόμη και την ανόργανη ύλη) είναι μια ορμή τυφλή (μοναδική επιδίωξή της είναι να υπάρχει), απεριόριστη (η δράση της δεν εξαντλείται στο πράγμα του οποίου αποτελεί την ουσία) και ακατάπαυστη (δεν σταματά ποτέ και πουθενά). Επομένως, η δύναμη της βούλησης, και όχι ο λόγος, είναι το πρωταρχικό στοιχείο στον άνθρωπο. Ο Νίτσε μίλησε σχετικά με τη βούληση για δύναμη, η οποία είναι μια σταθερή τάση που έχει κάθε ον να επικρατήσει πάνω σε κάποιο άλλο. Στη βούληση για δύναμη ο Νίτσε έδωσε και μια άλλη διάσταση, αυτή της βούλησης για δημιουργία: είναι δηλαδή η βούληση για δύναμη η αρχή της δημιουργίας του κόσμου. Τέλος, κατά τον Φίχτε, η άπειρη ηθική βούληση του σύμπαντος, δηλαδή ο Θεός, είναι το απόλυτο Ένα, το οποίο αποκτά συνείδηση του εαυτού του με τη διαίρεση και μετάθεσή του στα ατομικά Εγώ. Έτσι τα ατομικά εγώ ενυπάρχουν στον Θεό, από τον οποίο πηγάζουν.
Read 9031 times

Leave a comment

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.