Παρασκευή, 24 Φεβρουαρίου 2012 15:58

Βαρλαάμ ο Καλαβρός

Written by
Rate this item
(0 votes)
Βαρλαάμ ο Καλαβρός (Σεμιναρία Καλαβρίας 1290; – Ιέρακας Καλαβρίας 1350;). Θεολόγος και φιλόσοφος του Μεσαίωνα, ελληνικής καταγωγής. Σπούδασε και στη συνέχεια δίδαξε φιλοσοφία και μαθηματικές επιστήμες στην Κάτω Ιταλία, όπου, νέος ακόμη, απέκτησε φήμη δεινού ελληνιστή και φιλοσόφου. Το 1326 ξεκίνησε για ένα προσκύνημα στην Ελλάδα. Όταν έφτασε στην Κωνσταντινούπολη, έγινε δεκτός με ενθουσιασμό από τον αυτοκράτορα Ανδρόνικο Β’ Παλαιολόγο και σύντομα διορίστηκε καθηγητής στο πανεπιστήμιο της πρωτεύουσας του Βυζαντίου. Αργότερα εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη, όπου άνοιξε δική του σχολή με πλήθος φοιτητών. Το 1333 ορίστηκε εκπρόσωπος της Ορθόδοξης Εκκλησίας στις συζητήσεις με τους παπικούς αντιπροσώπους για την ένωση των Εκκλησιών. Με ανάλογη αποστολή στάλθηκε και στην Αβινιόν της Γαλλίας, όπου είχε μεταφερθεί προσωρινά η παπική έδρα.
Το όνομα του Β. συνδέεται κυρίως με την έριδα του ησυχασμού, που συντάραξε για πολλές δεκαετίες το Βυζάντιο. Ο Β. πρώτος κατήγγειλε ως αιρετικούς και ομφαλοσκόπους τους μυστικιστές μοναχούς του Αγίου Όρους, τους γνωστούς ως ησυχαστές, που ισχυρίζονταν ότι με την προσευχή και την αυτοσυγκέντρωση κατόρθωναν να δουν το θείο φως. Η έριδα αυτή σύντομα πήρε μορφή θεολογικής μονομαχίας μεταξύ του Β. και του ηγέτη των ησυχαστών Γρηγορίου Παλαμά, ο οποίος και δικαιώθηκε τελικά από τη σύνοδο της Κωνσταντινούπολης του 1341. Απογοητευμένος, ο Β. επέστρεψε στην Ιταλία και δέχτηκε από τον πάπα τη θέση του επισκόπου Ιέρακα στην Καλαβρία. Κύρια ασχολία του όμως ήταν η διδασκαλία της ελληνικής φιλολογίας και φιλοσοφίας. Μεταξύ των μαθητών και θαυμαστών του ήταν και ο κορυφαίος Ιταλός ποιητής Πετράρχης, ο οποίος θεωρείται ο πρώτος φορέας του πνεύματος του ουμανισμού στη Δύση. Ως συγγραφέας, ο Β. ήταν πολυμερής και πολυγράφος. Εκτός από μια σειρά 18 θεολογικών έργων, έγραψε πραγματείες περί αστρονομίας, μουσικής, αριθμητικής, περί της ηθικής των στωικών κ.ά. 
Ο Β. υπήρξε από τους προδρόμους της Αναγέννησης. Ανανέωσε το ενδιαφέρον των λογίων της εποχής του για τον αγνοημένο στη Δύση Πλάτωνα και πολέμησε τον σχολαστικισμό του Θωμά του Ακινάτη, που ήταν η επίσημη φιλοσοφία του Μεσαίωνα. Η διαμάχη του με τους ησυχαστές εκφράζει τη σύγκρουση της ορθολογικής θεολογίας με τον χριστιανικό μυστικισμό της Ανατολής.
Read 1609 times

Leave a comment

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.